II SA/Bk 362/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Anna Bazydło, po rozpoznaniu w dniu 21 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania uwierzytelnionych kopii dokumentów p o s t a n a w i a 1. umorzyć postępowanie sądowe w sprawie, 2. przyznać ustanowionemu z urzędu adwokatowi E.K. z kasy Sądu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wynagrodzenie w kwocie 240 złotych z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej, pełnionej w sprawie.- Pismem z [...] lutego 2004 r. skarżący J.P. wystąpił między innymi o wydanie mu "uwierzytelnionych kopii dokumentów będących w posiadaniu MOPR" dotyczących osoby skarżącego i przesłanie ich na adres domowy skarżącego. Postanowieniem z dnia [...] marca 2004 r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B., powołując się na art. 73 i 74 § 2 kpa, odmówił wydania uwierzytelnionych odpisów – tj. potwierdzonych kserokopii dokumentów dotyczących skarżącego. Organ stwierdził, że sprawy skarżącego zostały rozpoznane i zakończone prawomocnymi decyzjami a skarżący miał możliwość przeglądania akt spraw oraz sporządzania z nich notatek i odpisów. Może to robić także obecnie, mimo że postępowania już się zakończyły. Skarżący nie wykazał do czego są mu potrzebne żądane odpisy dokumentów i nie przedstawił żadnego dowodu, że uniemożliwiono mu zapoznania się z aktami. Strona nie pracuje, a zatem może zawsze w godzinach od 1000 – tej do 1400- tej przeglądać akta i sporządzać notatki oraz odpisy. W innych godzinach, z uwagi na przyjmowanie interesantów – petentów, nie jest wskazane przebywanie osób przeglądających akta. W zażaleniu na to postanowienie J.P. podniósł, iż jest osobą bezrobotną, utrzymującą się z zasiłku stałego wyrównawczego w kwocie 312 złotych, otrzymywanego w związku z niepełnosprawnością. Co dwa tygodnie do jego mieszkania przychodzi pracownik socjalny, który bada sytuację majątkową skarżącego i sporządza protokół – tzw. spis z natury rzeczy znajdujących się w mieszkaniu strony. Skarżący ma obawy co do rzetelności tych spisów. W tym celu udał się do siedziby pracowników socjalnych, by protokoły przejrzeć. Jednakże dokumenty nie zostały mu udostępnione, bez żadnego konkretnego powodu a wskazany inny termin do ich przejrzenia nie odpowiadał skarżącemu. Uwierzytelnione kopie dokumentów będących w posiadaniu ośrodka są skarżącemu niezbędne jako dowody na fakt, że żyje w krytycznych warunkach, przy wnoszeniu sprawy do Komisji Rewizyjnej Rady Miejskiej w B. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. orzekło o utrzymaniu w mocy postanowienia pierwszoinstancyjnego. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 73 § 1 i § 2 kpa i stwierdził, iż skarżący w toku postępowania przed organem I instancji nie wykazywał ważnego interesu uzasadniającego wydanie mu uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy. Uczynił to dopiero w zażaleniu. Nadto skarżący, mógł we własnym zakresie sporządzić odpisy dokumentów i prosić o ich uwierzytelnienie albowiem każdego dnia od 1000 do 1400 istnieje możliwość zapoznania się z aktami spraw w siedzibie organu. W skardze wniesionej do sądu administracyjnego J.P. podtrzymał twierdzenia z odwołania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. , po otrzymaniu skargi, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2004 r. dokonało samoweryfikacji swego postanowienia z [...] kwietnia 2004 r. uchylając je w całości oraz uchylając postanowienie organu I instancji w sprawie odmowy wydania skarżącemu uwierzytelnionych odpisów dokumentów (z dnia [...] marca 2004 r.). Przesyłając sądowi postanowienie z [...] czerwca 2004 r. kolegium wniosło o umorzenie postępowania sądowego ze skargi na wcześniejsze postanowienie kolegium - z [...] kwietnia 2004 r., wobec jego uchylenia przez kolegium. Skarżący początkowo podtrzymał skargę (k. 13 akt sądowych), a pismem z dnia [...] października 2004 r. (k. 41 akt sądowych) skargę cofnął wnosząc o umorzenie postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Postępowanie sądowe w sprawie podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe. O bezprzedmiotowości postępowania sądowego zadecydował fakt wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. tj, organ którego działanie zakwestionował skarżący. Uchylenie zaskarżonej decyzji przez organ administracji w trybie autokontroli z art. 54 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi doprowadziło bowiem do nieistnienia przedmiotu zaskarżenia w dacie rozpatrywania sprawy przez Sąd. Skoro nie ma przedmiotu zaskarżenia, to nie ma też możliwości merytorycznej kontroli sądowej. Dostrzegając powyższe oraz mając na uwadze fakt cofnięcia skargi przez skarżącego Sąd postępowanie umorzył (art. 161 § 1 pkt. 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr. 153 poz. 1270). Jednocześnie ze względu na wniosek ustanowionego dla skarżącego z urzędu adwokata o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, nie zwróconych dotychczas (vide: protokół rozprawy – k. 43 akt), Sąd orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi z urzędu stosownego wynagrodzenia (§ 19 i § 20 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Dz.U. Nr. 163, poz. 1348 ze zmianami w zw. z art. 250 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr. 153, poz. 1270).