II SA/Bk 363/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, asesor WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 października 2006 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...]kwietnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie legalności obiektów budowlanych 1. oddala skargę, 2. przyznaje radcy prawnemu J. P. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącej wykonane na zasadzie prawa pomocy. Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności. Skutkiem przekazania przez P. Urząd Wojewódzki w trybie przepisów art. 65 § 1 kpa - postanowieniem z dnia [...]11.2005r. pisma A. P. z dnia [...]11.2005r. w sprawie skontrolowania legalności wybudowanych budynków przez A. i H. K., na działkach o nr geod. [...], położonych w B. przy ul. W. [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. w dniu [...]12.2005r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie. W efekcie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, w tym oględzin w terenie dokonanych w dniu [...]01.2006r. ustalono, iż na działkach o nr geod. [...] i [...] nie występuje zabudowa obiektami budowlanymi - kubaturowymi, natomiast na działce nr geod. [...] zlokalizowany jest budynek mieszkalno-usługowy z garażem wbudowanym na dwa stanowiska. Przedmiotowy budynek jest w trakcie realizacji rozpoczętej w 2003r. na podstawie decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...]04.2003r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej H. K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego, utrzymanej w mocy decyzją z dnia [...]07.2003r. nr [...] Wojewody P. Nadto decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. z dnia [...]03.2005r. nr [...] H. K. uzyskał pozwolenie na użytkowanie części parterowej budynku mieszkalno-usługowego z garażem wbudowanym na dwa stanowiska. Mając na uwadze powyższe organ nadzoru budowlanego stwierdził, iż na działkach o nr geod.[...] przy ul. W. nr [...] w B. nie istnieją samowolnie wybudowane obiekty budowlane i podjął decyzję z dnia [...]02.2006r. nr [...], w której umorzył postępowanie administracyjne dotyczące legalności istniejących budynków na wskazanych działkach. Nie godząc się z tym stanowiskiem A. P. złożyła odwołanie do P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., w którym podniosła, iż budynek mieszkalno-usługowy z garażem nie został wybudowany w oparciu o pozwolenie na budowę, lecz w oparciu "o prywatne pismo H. K. pt. dokumentacja projektowa budynku mieszkalno-usługowego z garażem wbudowanym na działkach [...] położonych w B. przy ul. B. [...]". Ponadto wskazała, iż zabudowa budynkiem mieszkalno-usługowym po granicy jej działki spowodowała zacienienie domu skarżącej i podwórka. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia skarżonego rozstrzygnięcia i decyzją z dnia [...] kwietnia 2006r. nr [...] orzekł o utrzymaniu go w mocy. W uzasadnieniu podjętej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż działki o nr geod. [...] przy ul. W. [...] w B. należące do A. i H. K. nie są zabudowane kubaturowymi obiektami budowlanymi. Natomiast na działce nr geod. [...], stanowiącej własność również wyżej wymienionych osób, zlokalizowany jest budynek mieszkalno-usługowy z wbudowanym garażem. Określając stan zaawansowania budowy organ wskazał, iż wykonana jest i przyjęta do częściowego użytkowania część parterowa budynku z doprowadzonymi mediami, zaś na piętrze budynku aktualnie prowadzone są roboty wykończeniowe. W wyniku przeprowadzonej wizji lokalnej przedmiotowego budynku mieszkalno-usługowego ustalono, iż jego realizacja jest zgodna z wydanym pozwoleniem na budowę i zatwierdzonym projektem budowlanym, który przewiduje realizację budynku po granicy z działką nr geod. [...] należącą do skarżącej. Dodatkowo organ powołał decyzją z dnia [...]03.2005r. nr [...] orzekającą o wydaniu pozwolenia na użytkowanie części parterowej omawianego budynku. W świetle zgromadzonych w sprawie dokumentów, a także na podstawie oględzin przyjęto, iż budynek mieszkalno-usługowy wybudowany został legalnie, co przesądza z kolei o bezprzedmiotowości toczącego się postępowania. Zgodnie z treścią art. 105 § 1 kpa w sytuacji, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego. Ustosunkowując się zaś do podniesionych w odwołaniu zarzutów, organ odwoławczy wskazał, iż twierdzenie A. P. dotyczące realizacji budynku mieszkalno-usługowego w oparciu o prywatne pismo H. K. jest w całości nieuzasadnione. Powołane pismo jest bowiem opracowaniem podpisanym przez uprawnionego projektanta i dotyczy przede wszystkim analizy występowania zacieniania budynku mieszkalnego na działce odwołującej z uwagi na wybudowanie budynku po granicy z jej działką. Wykonanie zaś przedmiotowej analizy było następstwem dokonanych pomiarów geodezyjnych, które wykazały, że narożnik budynku mieszkalnego A. P. od strony zachodniej elewacji frontowej jest oddalony od granicy działki H. K. o 4,80 m i 4,86 m od narożnika od strony wschodniej elewacji tylnej budynku. Ustalone w ten sposób odległości potwierdzone zostały również przez organ odwoławczy, który dokonał pomiarów na gruncie podczas wizji. Powyższe nie oznacza jednak, iż budynek zlokalizowano nieprawidłowo, przeciwnie lokalizacja spornego budynku mieszkalno-usługowego jest zgodna z pozwoleniem na budowę, które przewidywało realizację obiektu budowlanego bezpośrednio przy granicy z działką odwołującej. Ze względu jednak na faktyczne odległości pomiędzy budynkami, projektant przedmiotowego obiektu dokonał we wskazanym opracowaniu sprawdzenia i określenia warunków nasłonecznienia i zacieniania budynku mieszkalnego na działce A. P. Z dokonanych obliczeń przez projektanta wynika, że przedmiotowy budynek inwestora usytuowany po granicy działki nie spowoduje ograniczania naturalnego oświetlenia, pozbawienia dopływu światła dziennego do istniejących pomieszczeń mieszkalnych, przy założeniu, że faktyczne odległości zostały zmniejszone do 4,86 m i 4,8 m. Nadto organ odwoławczy wyjaśnił, iż w konkretnej sprawie interes skarżącej w kwestii ochrony dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi nie został naruszony. W trakcie wizji lokalnej stwierdzono bowiem, że od strony działki inwestora w ścianie szczytowej budynku mieszkalnego odwołującej istnieje na parterze budynku okno w pomieszczeniu łazienki, co oznacza, że nie ma ograniczenia przez obiekt usytuowany po granicy naturalnego oświetlenia pomieszczeń mieszkalnych skarżącej, gdyż łazienka nie jest pomieszczeniem mieszkalnym. Końcowo zauważono, iż zgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane oraz warunkami technicznymi nie jest wymagana zgoda właściciela działki sąsiedniej na lokalizację budynku po granicy działki. W sprawie zaś zarzutu dotyczącego kolidowania odległości spornego budynku mieszkalno-usługowego do budynku mieszkalnego skarżącej z przepisami przeciwpożarowymi wskazano, że ściana podłużna budynku mieszkalno-usługowego na działce inwestora jest wykonana jako przeciwpożarowa, co oznacza, że jest murowana pełna bez żadnych otworów i wyprowadzona jest ponad połać dachu. Zarzut, więc o zagrożeniu pożarowym uznano w całości za nieuzasadniony. Od tej decyzji A. P. wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca zarzuciła jej sprzeczność z dowodami w sprawie, poprzez bezpodstawne przyjęcie, że Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. W uzasadnieniu skargi podniosła, iż kwestionowana decyzja została wydana z naruszeniem prawa, a mianowicie art. 4 ustawy - Prawo budowlane z dnia 7.07.1994r. Zdaniem skarżącej przy realizacji budynku mieszkalno – usługowego nie spełniono warunków zawartych w decyzji z dnia [...]04.2003r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Wyżej opisana decyzja wyraźnie wskazuje warunek odległości 5 m od jej budynku, istniejącego już od 50 lat, który to warunek nie został zachowany przez inwestora. Nadto Urząd Miejski w B. w wyjaśnieniu pisma znak [...] z dnia [...]05.2003r. do Wojewody P. zaznaczył, że z projektu zagospodarowania terenu jak też i z opracowania zacieniania i przesłaniania wynika, że budynek na działce sąsiedniej położony jest w odległości 5,00 m od granicy działki. Powyższe zostało stwierdzone przez P. Urząd Wojewódzki w B. w decyzji nr [...] z dnia [...]07.2003r., jak również znajduje potwierdzenie na mapie dostarczona przez inwestora do protokołu z ostatniej wizji. W tych okolicznościach - zdaniem skarżącej - budynek mieszkalno-usługowy został wybudowany niezgodnie z pozwoleniem budowlanym i stanowi samowolę budowlaną, na którą Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego, pomimo wnoszonych przez nią zastrzeżeń, wydał pozwolenie na użytkowanie części usługowej. Nadto skarżąca podniosła, iż przedmiotowy budynek wybudowano w oparciu o samowolnie sporządzoną dokumentację nazwaną przez inwestora - Dokumentacja projektowa budynku mieszkalno-usługowego z garażem wbudowanym na działkach nr [...] położonych w B. przy ul. B. [...] (obecnie ul. W. [...]). Dokumentacja ta miała dotrzeć do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., jednak wedle jej wiedzy nie dotarła. Dowodem na dokonanie samowoli budowlanej jest oryginał 3 strony z Dziennika budowy, z wpisu dotyczącego realizacji robót budowlanych i ich przebiegu, w którym pod datą [...]09.2003r. w uwagach - Kierownik budowy wnosi o potwierdzenie wykonania po granicy ścian szczytowych projektowanego budynku w odległości od istniejącego budynku mieszkalnego sąsiada nr [...] ul. B., zgodnie z ustaleniami geodety z dnia [...]09.2003r. i wytycznymi. W tej sytuacji w ocenie skarżącej nastąpiło naruszenie art. 22 ustawy - Prawo Budowlane, zgodnie z którym - zapewnienie geodezyjnego wytyczenia obiektu oraz zorganizowanie budowy i kierowanie budową obiektu budowlanego winno być zgodne z projektem i pozwoleniem na budowę. Dodatkowo w piśmie procesowym pełnomocnika skarżącej z dnia [...]10.2006r. wskazano, iż oprócz wyżej wymienionych argumentów, skarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 105 kpa. W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Zarzuty skargi są nieuzasadnione. Stosownie do treści art. 3 ustawy z dn. 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, ma on wyłącznie uprawnienia kasatoryjne. Sąd rozpoznając sprawę nie może, zatem zmienić zaskarżonej decyzji a jedynie, uwzględniając skargę, może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności stanowiące podstawę uwzględnienia skargi wskazane w art. 145 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - skarga podlega oddaleniu. Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostało naruszone prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego. Na wstępie wskazać należy, iż wniosek A. P. z dnia [...] listopada 2005r. o skontrolowanie legalności wszystkich zrealizowanych budynków na sąsiadującej z jej posesją działkach o nr: [...] należących do A. i H. K., położonych w B. przy ul. W. [...] - zakreślił przedmiot niniejszego postępowania. Skutkiem powyższego żądania wszczęto postępowanie w sprawie legalności istniejących obiektów budowlanych na wskazanych wyżej działkach. Zadaniem organów nadzoru budowlanego było, więc zbadanie czy znajdujące się na w/w działkach obiekty budowlane zrealizowano w zgodzie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa budowlanego. Przeprowadzone przez organy obu instancji postępowanie wyjaśniające, w tym oględziny w terenie bezsprzecznie dowiodły, iż spośród wskazanych przez skarżącą działkach, tylko na jednej z nich o nr [...] znajduje się obiekt budowlany – budynek mieszkalno – usługowy z wbudowanym garażem na dwa stanowiska. Na pozostałych zaś działkach nie ma takich obiektów. Powyższe ustalenia znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zebranym w sprawie i nie są kwestionowane przez strony postępowania. Istniejący natomiast na działce o nr [...] budynek mieszkalno – usługowy z wbudowanym garażem na dwa stanowiska, zgodnie z dokumentacja wskazaną przez organy nadzoru budowlanego, realizowany jest od 2003 roku w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] kwietnia 2003r zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, następnie utrzymaną w mocy decyzją Wojewody P. z dnia [...] lipca 2003r. nr [...]. Ponadto Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] marca 2005r. wydał pozwolenie na użytkowanie części parterowej budynku mieszkalno – usługowego wraz z wbudowanym garażem. W tym stanie faktycznym ponad wszelką wątpliwość uznać należy, iż omawiany budynek został zrealizowany legalnie w oparciu o wymagane prawem dokumenty, w postaci ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzony projekt budowlany, który przewiduje realizację budynku po granicy z działką nr geod. [...] należącą do skarżącej. W przedmiotowej sprawie nie można zatem mówić o samowoli budowlanej. Co więcej obiekt ten został dopuszczony do użytkowania w części parterowej budynku wraz z wbudowanymi garażem, co z kolei potwierdza wydane w tym zakresie pozwolenia na użytkowanie. Natomiast dokumentacja, na którą powołuje się skarżąca nie czyniła podstawy realizacji omawianego budynku, albowiem jak wynika z ustaleń organu II instancji, które Sąd w pełni podziela, stanowiła ona jedynie analizę (opracowanie) warunków nasłonecznienia i zacieniania budynku mieszkalnego na działce A. P. Mając na uwadze powyższe organy obu instancji prawidłowo oceniły, iż w niniejszej sprawie postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Ustalenie zaś tej przesłanki stwarza obowiązek zakończenia prowadzenia postępowania w danej instancji poprzez jego umorzenie. Stosownie bowiem do treści art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Umorzenie postępowania w oparciu o powołany przepis jest obligatoryjne i dalsze jego prowadzenie w danej instancji w takim przypadku stanowiłyby o jego wadliwości, mającej istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych w skardze stwierdzić należy, iż nie podważają one zgodności z prawem kwestionowanej decyzji. Przede wszystkim zauważyć należy, iż wskazane tam kwestię wykraczają poza przedmiotowy zakres rozpatrywanej sprawy i podlegały badaniu w postępowaniu w sprawie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie zaś z oświadczeniem pełnomocnika skarżącej złożonym podczas rozprawy w dniu [...] października 2006r. decyzja o pozwoleniu na budowę była przedmiotem kontroli tutejszego Sądu w sprawie o sygn. akt SA/BK 1075/03. Pełnomocnik podał, iż powyższa sprawa zakończyła się w dniu [...] stycznia 2004r. wyrokiem oddalającym skargę A. P. W postępowaniu tym nie stwierdzono odstępstw od tegoż pozwolenia na budowę, obiekt został wykonany i inwestor uzyskał pozwolenie na użytkowanie. Miał on być zlokalizowany po granicy i tak został usytuowany. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku podzielił ocenę prawną dokonaną przez organy obu instancji i skargę oddalił jako bezzasadną (art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) O kosztach orzeczono zgodnie z art. 250 powołanej wyżej ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit b w związku z § 2 ust. 3 i 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz.1349 ze zm.).