II SA/Bk 368/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.),, asesor WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 października 2008 sprawy ze skargi S. S. na decyzję P. Kuratora Oświaty w B. z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Szkoły Podstawowej Nr 2 im. W. J. z dnia [...].08.2002 r. nr [...] w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego S. S. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Burmistrza Miasta H. z dnia [...] marca 2008 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od P. Kuratora Oświaty w B. na rzecz skarżącej –S. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2008r. nr [...] P. Kurator Oświaty w B., działając na podstawie art. 104 i 138 §1 pkt 1 kpa w zw. z art. 9b ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. – Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2006r. nr 97, poz. 674 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta H. z dnia [...] marca 2008r. nr [...] wydaną w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. W. J. w H. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002r. – akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego S. S. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna: S. S. w przedmiotowej szkole została zatrudniona w dniu 3 grudnia 2001r. na podstawie umowy o pracę na czas określony do dnia 21 czerwca 2002r. na stanowisku wychowawcy świetlicy w wymiarze ½ etatu. Następnie została zawarta z nią kolejna umowa od dnia 1 września 2002r. do dnia 31 sierpnia 2003r. również na stanowisku wychowawcy świetlicy w wymiarze ½ etatu. Od 1 września 2003r. zawarto z S. S. kolejną umowę o pracę na czas określony do 31 sierpnia 2004r. na stanowisku wychowawcy świetlicy w wymiarze pełnego etatu. Od 1 września 2004r. do dnia 31 sierpnia 2007r. S. S. pracowała na stanowisku nauczyciela w wymiarze pełnego etatu na podstawie umowy o pracę na czas określony. Dyrektor Szkoły decyzją z dnia [...] sierpnia 2002r. nr [...] na podstawie art. 9b ust. 4 ustawy – Karta Nauczyciela nadał S. S. stopień awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. Burmistrz Miasta H. decyzją z dnia [...] marca 2008r. nr [...], działając na wniosek Dyrektora Szkoły, stwierdził nieważność powyższej decyzji. W uzasadnieniu podał, że S. S. podczas zatrudnienia w szkole w okresie od 3 grudnia 2001r. do 21 czerwca 2002r. oraz w dniu wydania decyzji, tj. [...] sierpnia 2002r. nie posiadała wymaganych kwalifikacji na zajmowanym stanowisku wychowawcy świetlicy. Rozpoczynając pracę w dniu 3 grudnia 2001r. w oparciu o umowę o pracę zawartą na czas określony do 21 czerwca 2002r. nie mogła odbyć stażu trwającego 9 miesięcy, zatem akt nadania stopnia nauczyciela kontraktowego został wydany z naruszeniem prawa, tj. w szczególności przepisów art. 9b ust. 1, art. 9 ust. 1 pkt 1, art. 9c ust. 1 pkt 1 i art. 9d ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. – Karta Nauczyciela. Od powyższej decyzji odwołała się S. S. Organ odwoławczy po rozpatrzeniu odwołania zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy i zważył co następuje: Warunkiem nadania stopnia S. S. awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego było spełnienie wymagań kwalifikacyjnych do zatrudnienia na stanowisku wychowawcy świetlicy, odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego oraz uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej po przeprowadzonej rozmowie – art. 9b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. – Karta Nauczyciela. Akt ten w przedmiotowej sprawie został wydany z naruszeniem prawa tj.: - §3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz.U. z 1991r., nr 98, poz 433 ze zm.) w zw. z art. 11 ustawy – Karta Nauczyciela, gdyż w dniu zatrudnienia, tj. 3 grudnia 2001r. S. S. nie posiadała wymaganych kwalifikacji do zajmowania stanowiska wychowawcy świetlicy, legitymowała się dyplomem ukończenia studiów wyższych zawodowych w zakresie filologii polskiej, - art. 9c ust. 1 pkt 1 ustawy – Karta Nauczyciela, gdyż S. S. pozostawała w zatrudnieniu przez okres 6 m-cy i 19 dni (od 3 grudnia 2001r. do 21 czerwca 2002r.) podczas, gdy wymagany staż w przypadku ubiegania się o awans na stopień nauczyciela kontraktowego wynosi 9 miesięcy. Organ nadmienił przy tym, że zgodnie z art. 9d ust. 1 ustawy nauczyciel rozpoczyna staż z początkiem roku szkolnego, nie później niż w ciągu 14 dni od dnia rozpoczęcia zajęć, na swój wniosek skierowany do dyrektora szkoły, z tym że nauczyciel stażysta rozpoczyna staż bez złożenia wniosku. W przypadku nawiązania stosunku pracy po upływie terminu, o którym mowa wyżej, nauczyciel nie rozpoczyna stażu do końca tego roku szkolnego. Tym samym nawiązanie stosunku pracy w dniu 3 grudnia 2001r. uniemożliwiło rozpoczęcie stażu z początkiem roku szkolnego i odbycie go w wymiarze 9 miesięcy, - art. 9b ust. 3 ustawy, poprzez ustalenie przez Dyrektora Szkoły posiedzenia komisji egzaminacyjnej na 29 sierpnia 2002r, podczas gdy z treści z tego przepisu, obowiązującej w dacie nadania aktu stopnia awansu zawodowego, wynikało iż posiedzenie takiej komisji powinno być przeprowadzone w styczniu i lutym oraz w maju, czerwcu i lipcu. W ocenie organu odwoławczego, powyższe naruszenia prawo miały charakter rażącego naruszenia uzasadniającego stwierdzenie na podstawie art. 156 §1 pkt 2 kpa nieważności aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego S. S. Skargę od powyższej decyzji do sądu administracyjnego wywiodła S. S. i zarzuciła naruszenie: - prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 9b ust. 4 ustawy – Karta Nauczyciela, - prawa procesowego poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie nadzorującym z art. 7, 8, 9, 107 §3 kpa oraz art. 32 Konstytucji RP. Wskazując na powyższe naruszenia skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył co następuje: Skargę należało uwzględnić bowiem zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 §1 ust. 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja P. Kuratora Oświaty w B. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta H. wydaną w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. W. J. w H. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002r. – akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego S. S. z uwagi na rażące naruszenie prawa. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym ograniczającym się do ustalenia, czy decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 §1 kpa. W przedmiotowej sprawie stwierdzono nieważność decyzji dyrektora w oparciu o treść pkt 2 §1 art. 156 kpa zgodnie z którym, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Przez rażące naruszenie prawa, należy rozumieć oczywistą sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Powyższy przepis ma służyć wyeliminowaniu z obrotu prawnego wadliwych rozstrzygnięć nie tylko z powodu, że naruszają one w sposób oczywisty regulacje w przepisie powołanym jako podstawa prawna tych rozstrzygnięć, lecz dlatego, że nie dają się pogodzić z systemem obowiązujących norm przede wszystkim z założeniami działania organu praworządnego państwa, z zasadą demokratycznego państwa prawnego, wymaganiami praworządności. W sprawie niniejszej organy administracji publicznej uznały, że akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego S. S. został wydany z rażącym naruszeniem przepisów art. 9b ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 9c ust. 1 pkt 1, art. 9d ust. 1 i 2 ustawy – Krata Nauczyciela oraz §3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz.U. z 1991r., nr 98, poz 433 ze zm.) w zw. z art. 11 ustawy – Karta Nauczyciela. W ocenie Sądu, o ile istotnie można stwierdzić w sprawie naruszenie w/w przepisów prawa to naruszeniu temu nie można przypisać cechy rażącego, a tylko takie naruszenie prawa stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności. Zgodnie z treścią z art. 9b ust. 1 pkt 1 ustawy – Karta Nauczyciela (obowiązującego w dacie wydania kwestionowanej decyzji dyrektora) warunkiem nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego oraz w przypadku nauczyciela kontraktowego zdanie egzaminu przed komisją egzaminacyjną. Z ust. 3 tego przepisu wynika, że komisja egzaminacyjna przeprowadza postępowanie egzaminacyjne w styczniu i lutym oraz w maju, czerwcu i lipcu. Jeżeli chodzi o ubieganie się o awans na nauczyciela kontraktowego to ustawa stanowi, że jest to możliwe po odbyciu 9 miesięcznego stażu – art. 9c ust. 1 pkt 1. Przy czym stosownie do regulacji zawartej w art. 9d ust. 1 i 2 ustawy staż rozpoczyna się z początkiem roku szkolnego, nie później jednak, niż w ciągu 14 dni od dnia rozpoczęcia zajęć (ust. 1 ustawy). W przypadku nawiązania stosunku pracy po upływie powyższego terminu, nauczyciel nie rozpoczyna stażu do końca tego roku szkolnego (ust. 2 ustawy). Jak wynika z treści art. 11 ustawy dyrektor szkoły nawiązuje z nauczycielem stosunek pracy odpowiednio na podstawie umowy o pracę lub mianowania na stanowisku zgodnym z posiadanymi przez nauczyciela kwalifikacjami a w świetle powołanego powyżej rozporządzenia kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkole podstawowej posiadała m.in. osoba, która legitymowała się dyplomem ukończenia studiów wyższych zawodowych na kierunku (specjalności) innym niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych zajęć i przygotowaniem pedagogicznym, która ponadto ukończyła – z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć – studia podyplomowe, uzupełniające lub inne prowadzone przez szkołę wyższą albo kurs prowadzony przez zakład kształcenia nauczycieli lub placówkę doskonalenia nauczycieli alb inną instytucję, osobę prawną lub fizyczną, które mogą prowadzić takie kursy zgodnie z przepisami w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli. Tak jak już stwierdzono powyżej, istotnie w sprawie niniejszej doszło do naruszenia powyższych przepisów gdyż S. S. odbycie wymaganego stażu rozpoczęła w dniu 3 grudnia 2001r. na podstawie umowy o pracę na czas określony zawartej do dnia 21 czerwca 2002r. na stanowisku wychowawcy świetlicy w wymiarze ½ etatu. W momencie rozpoczęcia pracy na świetlicy S. S. legitymowała się dyplomem ukończenia studiów wyższych zawodowych w zakresie filologii polskiej. Z tych okoliczności faktycznych wynika po pierwsze, że nawiązanie stosunku pracy w dniu 3 grudnia 2001r. a nie z początkiem roku szkolnego, i nie później jednak, niż w ciągu 14 dni od dnia rozpoczęcia zajęć, uniemożliwiło rozpoczęcie stażu w dniu zawarcia umowy o pracę. Po wtóre w przypadku przyjęcia, że rozpoczęcie stażu nastąpiło w dniu zawarcia umowy, to jego okres był krótszy od wymaganego w przypadku ubiegania się o awans na stopień nauczyciela kontraktowego, gdyż S. S. pozostawała w zatrudnieniu przez okres 6 m-cy i 19 dni (od 3 grudnia 2001r. do 21 czerwca 2002r.). Dodatkowo nie posiadała wymaganych kwalifikacji do zajmowania stanowiska wychowawcy świetlicy, gdyż legitymowała się dyplomem ukończenia studiów wyższych zawodowych w zakresie filologii polskiej. A nadto w sprawie niniejszej posiedzenie komisji egzaminacyjnej zostało wyznaczone na 29 sierpnia 2002r. czyli też poza ustawowo dozwolonymi terminami. Niemniej jednak organy w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji w żaden sposób nie wykazały, że naruszenia miały charakter naruszeń rażących. W ocenie Sądu zaś w okolicznościach przedmiotowej sprawy naruszenia powyższe dają się pogodzić z systemem obowiązujących norm przede wszystkim z założeniami działania organu praworządnego państwa, z zasadą demokratycznego państwa prawnego, wymaganiami praworządności i nie mogą być uznane za naruszenia rażące i w konsekwencji nie mogą stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji. Podnieść bowiem należy, że odbycie odpowiedniego stażu przed kolejnym awansem zawodowym nauczyciela ma służyć zdobyciu przez niego doświadczenia zawodowego. W przedmiotowej sprawie skarżąca, już 9 listopada 2002r. uzyskała tytuł magistra filologii polskiej w zakresie specjalności nauczycielskiej i z takimi kwalifikacjami pracowała jako wychowawczyni na świetlicy do 1 września 2004r. Od 1 września 2004r. została zatrudniona na etacie nauczycielki języka polskiego. W tym okresie uczestniczyła w licznych szkoleniach, kursach, otrzymała również nagrodę pieniężną za wyniki dydaktyczno – wychowawcze. Powyższy przebieg kariery zawodowej skarżącej świadczy o tym, że przez cały czas rozwijała swoje umiejętności, co było też doceniane w szkole w której pracowała o czym świadczy fakt zatrudnienia jej jako nauczycielki języka polskiego czy też przyznanie nagrody za wyniki dydaktyczno – wychowawcze. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że odbycie stażu przez skarżącą na świetlicy w wymiarze ½ etatu przez okres 9 miesięcy zamiast 6 miesięcy i 19 dni, czyli o niecałe 3 miesiące dłużej, nie wpłynąłby na podniesienie przez nią swoich kwalifikacji zawodowych, tym bardziej że w okresie pracy na świetlicy uzyskała ona tytuł magistra filologii polskiej i jej docelową pracą jest aktualnie praca na stanowisku nauczycielki języka polskiego. Zaznaczyć należy, że na chwilę obecną skarżąca spełnia wymogi do uzyskania kolejnego awansu na nauczyciela mianowanego. Odnośnie braku odpowiednich kwalifikacji skarżącej podczas odbywania stażu na świetlicy podnieść należy, że odstępstwa te nie były aż tak rażące iż mogły uzasadniać stwierdzenie nieważności decyzji, gdyż w okresie tym skarżąca była już na ostatnim roku filologii polskiej o specjalności nauczycielskiej. W ocenie Sądu były to kwalifikacje wystarczające do pracy na świetlicy, tym bardziej że skarżąca uzyskała pozytywną opinię z odbytego stażu. Zaznaczyć przy tym należy, że zatrudnienie skarżącej na świetlicy bez wymaganych kwalifikacji było decyzją dyrektora podjętą w sytuacji braku kadr w szkole. Także stwierdzenie nieważności decyzji o awansie na nauczyciela kontraktowego z tego powodu świadczy niejako o tym, że to skarżąca ponosi ujemne skutki błędnej decyzji dyrektora. Taka sama sytuacja występuje w przypadku wyznaczenia przez dyrektora posiedzenia komisji egzaminacyjnej w terminie innym niż ustawa – Karta Nauczyciela nakazuje. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 §1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Konsekwencją uwzględnienia skargi było stwierdzenie, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku, a także orzeczenie o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz skarżącej poniesionych przez nią kosztów postępowania sądowego – art. 152 i art. 200 w zw. z art. 210 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.