II SA/Bk 368/18

PostanowienieWSA w Białymstoku2018-06-18

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżących, polegająca na prowadzeniu gospodarstwa rolnego z miesięcznym dochodem około 500 zł, braku oszczędności i posiadaniu podstawowego majątku, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że sytuacja materialna skarżących, charakteryzująca się niskim dochodem z gospodarstwa rolnego, brakiem oszczędności i posiadaniem jedynie niezbędnego majątku, uniemożliwia im poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy, który musi wykazać brak możliwości poniesienia kosztów.
Stan faktyczny
Skarżący S. J. P. i D. P. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej nakazania wykonania robót budowlanych. Podnieśli, że wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe i utrzymują się z pracy na gospodarstwie rolnym, z którego miesięczny dochód wynosi około 500 zł. Posiadają dom, nieruchomość rolną, budynki gospodarcze, maszyny rolnicze i bydło, jednak nie posiadają oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Ich miesięczne wydatki obejmują opłaty za wodę, energię elektryczną, śmieci, KRUS i ubezpieczenie gospodarstwa.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącym prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. J. P. i D. P. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] kwietnia 2018 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych p o s t a n a w i a przyznać skarżącym prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. D. P. i S. J. P. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący podnieśli, iż wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe. Rodzina skarżących utrzymuje się z pracy na gospodarstwie rolnym o nieznanej powierzchni (brak ewidencji gruntów i brak decyzji w sprawie podatków), a dochód miesięczny z tego tytułu kształtuje się średnio na poziomie 500 zł. Wnioskodawcy nie uzyskują dopłat unijnych. Na majątek skarżących składa się dom o powierzchni [...] m2 oraz w/w nieruchomość rolna, a także [...] budynków gospodarczych oraz podstawowe maszyny rolnicze z lat 80 – tych, ciągnik i [...] sztuk bydła. Wnioskodawcy podali również, że nie posiadają żadnych zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Wydatki skarżących przedstawiają się następująco: woda – 16 zł, energia elektryczna – 178,31 zł, podatek za śmieci – 26 zł, podatek od nieruchomości – nieopłacony - brak decyzji, KRUS – 266 zł miesięcznie, opał – własne drzewo, ubezpieczenie gospodarstwa rolnego – 344 zł rocznie (k. 22-23). Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna skarżący uzasadnia tezę, iż nie są oni w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że sytuacja materialna skarżących uzasadnia przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawcy prowadzą wspólnie gospodarstwo domowe, a uzyskiwany przez nich miesięczny dochód z prowadzonego gospodarstwa rolnego wynosi około 500 zł. Rodzina skarżących posiada gospodarstwo rolne o nieznanej powierzchni (brak decyzji w zakresie wymiaru podatku). Wnioskodawcy nie uzyskują dopłat unijnych. Na majątek skarżących składa się dom o powierzchni [...] m2 oraz w/w nieruchomość rolna, a także [...] budynków gospodarczych oraz podstawowe maszyny rolnicze z lat 80 – tych, ciągnik i [...] sztuk bydła. Niski comiesięczny dochód nie zawsze wystarcza im na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych. Skarżący nie posiadają żadnych oszczędności. Przedstawione okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu rodziny skarżących, a także brak zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżący nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło