II SA/Bk 369/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie asesor WSA Małgorzata Roleder (spr.), sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 07 września 2006 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego - oddala skargę.- Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2006r. nr [...] Dyrektor P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z dnia [...] stycznia 2006r. nr [...] o odmowie przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. W dniu [...] lutego 2005r. A. W. złożył do Biura Powiatowego ARiMR w S. wniosek o pomoc finansową na wspieranie gospodarstw niskotowarowych. W wyniku przeprowadzonej przez organ weryfikacji wniosku wykryto nieścisłości (błędy w wyliczeniu standardowej nadwyżki bezpośredniej dla upraw) i wezwano wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień. Powyższe wezwanie A. W. odebrał osobiście w dniu [...] stycznia 2006r. i w tym samym dniu w odpowiedzi na nie oświadczył, iż do wyliczenia Standardowej Nadwyżki Bezpośredniej (SNB) wziął pod uwagę cenę, jaką uzyskał ze sprzedaży porzeczki z jednego hektara, tj. 600 zł w 2004r. Po rozpatrzeniu całego materiału dowodowego w sprawie w dniu [...] stycznia 2006r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wydał decyzję nr [...] o odmowie przyznania A. W. pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Jako podstawę odmowy przyznania płatności wskazano niespełnienie warunku zawartego w § 3 ust. 1 pkt 3 lit b Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286, poz. 2870 ze zm.). Nie godząc się z powyższą decyzją A. W. złożył odwołanie do Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł., w którym podniósł, iż zarówno w Decyzji Komisji 85/377/EWG z dnia 7 czerwca 1985r. ustanawiającej wspólnotową typologię gospodarstw rolnych (Dz. Urz. WEL 220 z 17.08.1985r., ze zm.), jak i Rozporządzeniu Rady Ministrów nie jest powiedziane, że tabela B zamieszczona w instrukcji sporządzania Planu rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, jest jedynie obowiązująca. Zdaniem odwołującego sporządzone przez niego wyliczenia wielkości ekonomicznej gospodarstwa są bardziej zgodne z Decyzją Komisji, niż dane zawarte do wyliczeń w tabeli B instrukcji sporządzania planu, gdyż przy wyliczaniu wielkości ekonomicznych gospodarstwa opierał się na danych z roku 2004, a nie na w/w tabeli. W wyniku rozpoznania sprawy w trybie odwoławczym organ II instancji nie znajdując podstaw do zmiany skarżonego rozstrzygnięcia w dniu [...] kwietnia 2006r. podjął decyzję nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż wnioskodawca zadeklarował we wniosku uprawy o powierzchni [...] ha, w tym [...] ha porzeczki. Sporządzając Plan rozwoju gospodarstwa niskotowarowego oparł się częściowo na tabeli B, natomiast przeliczając Standardową Nadwyżkę Bezpośrednią z uprawy porzeczki nie brał pod uwagę wartości z tabeli B, lecz korzystał z Faktury VAT za rok 2004. Za wartość SNB dla porzeczki producent rolny przyjął 600 zł na podstawie cen ze sprzedaży. Stosownie zaś do § 3 ust. 1, pkt. 3 lit b Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286, poz. 2870 ze zm.) płatność dla gospodarstwa niskotowarowego udzielana jest producentowi rolnemu prowadzącemu działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym, które w dniu złożenia wniosku było niskotowarowe tj. o wielkości ekonomicznej, co najmniej 2 EJW i nie więcej niż 4 EJW w rozumieniu Decyzji Komisji 85/377/EWG z dnia 7 czerwca 1985 roku ustanawiającej wspólnotową typologię gospodarstw rolnych (Dz. Urz. WEL 220 z 17.08.1985r., ze zmianami). Mając na względzie powyższe uznano, iż w dniu składania wniosku producent rolny nie prowadził działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym będącym gospodarstwem niskotowarowym, gdyż wielkość ekonomiczna gospodarstwa EJW (ESU) o powierzchni [...] ha z zadeklarowanych upraw w roku początkowym wynosiła faktycznie [...] EJW, a nie jak wskazał wnioskodawca [...] EJW. W tym stanie rzeczy stwierdzono, iż przedmiotowe gospodarstwo nie mieści się w granicach między 2 EJW a 4 EJW i w konsekwencji nie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w powołanym przepisie. Końcowo organ odwoławczy wyjaśnił, iż wyliczeń wielkości ekonomicznej gospodarstwa EJW (ESU) dokonuje Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w W. w oparciu o art. 8 Decyzji Komisji przy uwzględnieniu załącznika III w/w Decyzji. Standardowa Nadwyżka Bezpośrednia dotycząca danej uprawy lub zwierzęcia, to przeciętna wartość produkcji uzyskiwanej z jednego hektara lub od jednego zwierzęcia pomniejszona o przeciętne koszty, niezbędne do wytworzenia tej produkcji. W związku z powyższym prawidłowego wyliczenia wartości SNB dla porzeczki oraz pozostałych upraw zadeklarowanych we wniosku należało dokonać w oparciu o wartości SNB w poszczególnych makroregionach w Polsce wyliczoną przez w/w Instytut. Od tej decyzji A. W. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wnosząc o rozsądzenie czy jego sposób wyliczenia EJW, a w szczególności SNB, jest zgodny z § 3 ust. 1 pkt. 3 lit b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286, poz. 2870 ze zm.). W uzasadnieniu skargi A. W. podniósł, iż przy składaniu wniosku o pomoc dla gospodarstw niskotowarowych zobowiązany był dołączyć plan rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. W tym celu ARiMR dostarczyła mu instrukcję sporządzania takiego planu. W tabeli B tej instrukcji, gdzie podane były wartości SNB w poszczególnych makroregionach w Polsce zauważył, iż wskazane tam wartości zostały policzone w oparciu o dane z 2000 roku, podczas gdy w Załączniku nr I decyzji 85/377/EWG z dnia 7.06.1985r. wyraźnie jest powiedziane, iż dane do wyliczania SNB są zwykle uaktualniane co dwa lata. Tymczasem w ocenie skarżącego według stanu na rok 2004 tabela B zgodna była z rzeczywistością tylko w zakresie upraw zbożowych, natomiast zdecydowanie była niezgodna dla uprawy porzeczki, gdyż cena porzeczki w roku 2000 wynosiła około 4,2 zł/kg, a w roku 2004 - 0,4 zł/kg. W tej sytuacji w przypadku porzeczki skarżący zdecydował się wyliczyć wartość SNB w oparciu o jej cenę z 2004r. i przeciętny plon z 1 ha, odejmując koszty. Tak otrzymaną wielkość skarżący wprowadził do tabel Planu Rozwoju Gospodarstwa Niskotowarowego i po wyliczeniu zgodnie ze wskazówkami otrzymał wartość 2,27 EJW, co jego zdaniem kwalifikuje go do otrzymania pomocy finansowej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w kwestionowanej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Ustosunkowując się do zarzutów skargi, organ podkreślił, iż stosownie do pkt 4 Załącznika I Decyzji Komisji 85/377/EWG z dnia 7 czerwca 1985r. ustanawiającej wspólnotową typologię gospodarstw rolnych (Dz. Urz. WE L 220 z 17.08.1985, ze zm.), Komisja Europejska zobowiązała Polskę jako państwo członkowskie do zbierania podstawowych danych niezbędnych do obliczania SMB - standardowej marży brutto i ich wyliczanie. W Polsce powyższe zadania wykonuje Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z siedzibą w Warszawie na podstawie Ustawy z dnia 29 listopada 2000r. o zbieraniu i wykorzystywaniu danych rachunkowych z gospodarstw rolnych. W oparciu o cytowaną Ustawę Instytut opracowuje i zamieszcza we własnych publikacjach przetworzone zbiorcze dane rachunkowe zebrane z gospodarstw rolnych. Powyższa publikacja danych została zebrana przez Instytut i zawarta w Załączniku Nr 3 (Tabela do obliczania wielkości ekonomicznej gospodarstwa rolnego) Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004r. w sprawie Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 - 2006". Podkreślono, iż Załącznik I Decyzji Komisji wskazuje, iż dane mogą być uaktualniane co 2 lata, nie mniej jednak nie oznacza to, że przepis ten nakłada obowiązek ich odnawiania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Zarzuty skargi są nieuzasadnione. Stosownie do art. 3 ustawy z dn. 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, ma on wyłącznie uprawnienia kasatoryjne. Sąd rozpoznając sprawę nie może, zatem zmienić zaskarżonej decyzji a jedynie, uwzględniając skargę, może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności stanowiące podstawę uwzględnienia skargi wskazane w art. 145 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - skarga podlega oddaleniu. Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostało naruszone prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego. Przyznanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego reguluje Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286, poz. 2870), zwanym dalej rozporządzeniem. Wedle jego treści (§ 3 ust. 1 pkt 3 lit b) gospodarstwo niskotowarowego, to gospodarstwo o wielkości ekonomicznej, co najmniej 2 EJW (ESU) i nie więcej niż 4 EJW (ESU), w rozumieniu Decyzji Komisji 85/377/EWG z dnia 7 czerwca 1985r. ustanawiającej wspólnotową typologię gospodarstw rolnych (Dz. Urz. WE L 220 z 17.08.1985, ze zm.), zwaną w dalszej części Decyzją Komisji. Zgodnie z art. 8 Decyzji Komisji, ekonomiczna wielkość gospodarstwa ustalana jest na podstawie łącznej standardowej marży brutto gospodarstwa, która wyrażana jest w Europejskich Jednostkach Wielkości (EJW). Jednostka ta jest określana zgodnie z załącznikiem III A. Metodę obliczania ekonomicznej wielkości gospodarstwa określa załącznik III B, zgodnie z którym powyższą wielkość uzyskuję się przez podzielenie całkowitej standardowej marży brutto gospodarstwa przez liczbę ECU. Jednocześnie wskazać należy, iż w oparciu o pkt 4 Załącznika I Decyzji Komisji, Komisja Europejska zobowiązała Polskę jako państwo członkowskie do zbierania podstawowych danych niezbędnych do obliczania SMB - standardowej marży brutto i ich wyliczanie. W Polsce zadania te wykonuje Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z siedzibą w W. na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 2000r. o zbieraniu i wykorzystywaniu danych rachunkowych z gospodarstw rolnych. W oparciu o powyższe przepisy Instytut opracowuje i zamieszcza we własnych publikacjach przetworzone zbiorcze dane rachunkowe zebrane z gospodarstw rolnych. Powyższa publikacja zawarta została w Załączniku Nr 3 (Tabela do obliczania wielkości ekonomicznej gospodarstwa rolnego) Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004r. w sprawie Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 - 2006". W tym stanie prawnym dokonanie wyliczeń przez organ prowadzący postępowanie administracyjne w oparciu o wartości Standardowej Nadwyżki Bezpośredniej (SNB) w poszczególnych makroregionach w Polsce wyliczone przez w/w Instytut, należy uznać za prawidłowe. Obowiązujące w tej mierze akty prawne mają charakter prawa powszechnie obowiązującego i muszą być stosowane w sposób jednakowy do wszystkich obywateli. Skoro podstawą materialnoprawną wyliczenia tych wartości stanowią usankcjonowane przepisy prawa, to w żaden sposób nie można uznać za właściwe wyliczenia wartości Standardowej Nadwyżki Bezpośredniej (SNB) z uprawy porzeczki dokonane przez skarżącego na podstawie Faktury VAT RR FRR/0215/07-04 z dnia 31.07.2004r. W tych uwarunkowaniach gospodarstwa skarżącego ponad wszelką wątpliwość nie można zaliczyć do gospodarstw niskotowarowych, na co prawidłowo wskazały organy obu instancji, skoro nie mieści się ono w granicach między 2 EJW a 4 EJW. Zgodnie z wyliczeniami dokonanymi na podstawie przepisów prawa przedmiotowa wielkość w dniu złożenia wniosku wynosiła 7,98 EJW i przekraczała dopuszczalną wielkość 4 EJW. Podniesiony zaś w skardze zarzut, iż organ prowadzący postępowanie administracyjne błędnie wyliczył wielkość ekonomiczną gospodarstwa na podstawie nieaktualizowanych wartości Standardowej Nadwyżki Bezpośredniej (Tabela do obliczania wielkości ekonomicznej gospodarstwa rolnego), uznać należy za nieuzasadniony. Z Załącznika I pkt 3 ppkt b Decyzji Komisji wynika, iż dane są zwykle uaktualniane co 2 lata. Nie mniej jednak powyższy zapis nie może być odczytywany jako bezwzględny obowiązek dokonywania aktualizacji. Przepis ten nie ma bowiem charakteru obligatoryjnego, na co wskazuje chociażby użyty zwrot "zwykle są". Nadto o bezzasadności tego zrzutu - jak słusznie podniósł organ odwoławczy - świadczy fakt, iż organ prowadzący postępowanie administracyjne oparł się na zaktualizowanej Tabeli zawartej w Załączniku Nr 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004r. w sprawie Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 - 2006". W związku z powyższym wywieść należy, że organy obu instancji prawidłowo uznały, iż skarżący nie spełnił warunku zawartego w § 3 ust. 1, pkt 3, lit b rozporządzenia, w myśl którego płatność dla gospodarstwa niskotowarowego udzielana jest producentowi rolnemu, który w dniu złożenia wniosku prowadził działalność rolniczą w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej w gospodarstwie rolnym, będącym gospodarstwem niskotowarowym o wielkości ekonomicznej, co najmniej 2 EJW (ESU) i nie więcej niż 4 EJW (ESU) w rozumieniu Decyzji Komisji. Mając powyższe na względzie zaskarżona decyzja odpowiada prawu, dlatego też skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30.08.2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), o czym orzeczono jak na wstępie.