II SA/Bk 369/08

II SA/Bk 369/08 POSTANOWIENIE Dnia 06 listopada 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Małgorzata Roleder (spr.) po rozpoznaniu w dniu 06 listopada 2008 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym wniosku pełnomocnika skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia [...] września 2008 r. w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa "P." B. S.A. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] marca 2008 r. znak [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o odmowie wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia p o s t a n a w i a oddalić wniosek Wyrokiem z dnia [...] września 2008 r. tutejszy sąd oddalił skargę Przedsiębiorstwa "P." S. A. w B. na decyzję SKO w Białymstoku z dnia [...] marca 2008 r. znak [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o odmowie wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. W dniu [...] października 2008 r. (data nadania) pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia w/w wyroku uzasadniając prośbę okolicznościami niezależnymi od niego, którym nie mógł zapobiec. Wskazał mianowicie, iż w okresie od [...] września 2008 r. do [...] października 2008 r. nie mógł wykonywać obowiązków służbowych związanych ze sporządzaniem pism procesowych, w tym nie mógł sporządzić w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku wydanego w sprawie niniejszej wniosku o jego uzasadnienie, albowiem cierpiał na "nagłą chorobę oczu". Do wniosku załączył zaświadczenie lekarskie z dnia [...] września 2008 r. wystawione przez lekarza specjalistę chorób oczu, z którego wynika niezdolność do pracy w/w przypadająca w okresie wyżej wskazanym. W uzasadnieniu wniosku podał również, iż co prawda termin na jego złożenie rozpoczął bieg przed datą zachorowania, jednak nie można mu czynić zarzutu, iż wniosku o przywrócenie terminu przed zachorowaniem nie złożył, albowiem nie można traktować jako zawinioną przez stronę sytuacji, gdy zwleka ona z dokonaniem określonej czynności procesowej do ostatniego dnia terminu na jej wykonanie i ostatecznie jej nie dokonuje z uwagi na niezależne okoliczności. Pełnomocnik wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożył również wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Z uwagi na fakt, iż dołączył go w jednym egzemplarzu – zarządzeniem z dnia [...] października 2008 r. wezwano w/w do nadesłania dwóch jego odpisów. Zobowiązanie to zostało wykonane w terminie. W dniu [...] listopada 2008 r. do akt została złożona odpowiedź na wniosek o przywrócenie terminu sporządzona przez pełnomocnika uczestnika postępowania "M." Sp. z o. o. w B. Powołując się na orzecznictwo do art. 168 Kodeksu postępowania cywilnego autor pisma wskazał na konieczność stosowania obiektywnego miernika staranności przy ocenie istnienia winy lub jej braku w nieterminowym dokonaniu czynności procesowej. Podał, iż oceniając istnienie zawinienia należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie czynności procesowej w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu działań mających na celu zabezpieczenie się strony w dotrzymaniu terminu. Pełnomocnik wskazał, iż radca pracy, który uchybił terminowi jest komplementariuszem dużej kancelarii prawnej, tak więc miał możliwość zapewnienia substytucji, mając na uwadze, iż chodziło o czynność tak prostą jak złożenie wniosku o uzasadnienie. Również, zdaniem w/w, z faktu naniesienia poprawki na symbolu choroby wpisanym do zaświadczenia lekarskiego przez specjalistę wynika, iż istniały wątpliwości co do tego, czy chory może chodzić, czy musi leżeć. W związku z tym powoływanie się przez pełnomocnika skarżącego na okoliczność zupełnego wyłączenia z dokonywania jakichkolwiek czynności zawodowych nie znajduje uzasadnienia. Wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego lekarza sądowego na okoliczność, czy choroba pełnomocnika skarżącego uniemożliwiała wykonywanie prostych prac biurowych, takich jak przeprowadzenie rozmowy telefonicznej z mocodawcą lub pracownikiem kancelarii, jak również przeczytanie lub napisanie prostego tekstu. Wniósł również o dopuszczenie dowodu z przesłuchania pełnomocnika na okoliczność schematu organizacyjnego spółki komandytowej oraz zatrudnienia w niej pracowników administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny i nie może zostać uwzględniony. Zgodnie z przepisem art. 86 § 1 i art. 87 § 1, 2 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze m.) zwanej dalej p.p.s.a., przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym powinno nastąpić, gdy: uchybienie terminowi było niezawinione przez stronę, wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, w piśmie wskazane zostały okoliczności uprawdopodobniające brak winy w niedotrzymaniu terminu, a równocześnie z wnioskiem strona dokonała spóźnionej czynności. Dla uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu konieczne jest, by spełniły się wszystkie wymienione wyżej przesłanki. Brak choćby jednej z nich uniemożliwia pozytywne rozpoznanie wniosku. W sprawie niniejszej przyczyna uniemożliwiająca dochowanie terminu na złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku z dnia [...] września 2008 r. ustała w dniu [...] października 2008 r. Okres siedmiu dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu mijał zatem w poniedziałek [...] października 2008 r. Wniosek został nadany w dniu [...] października 2008 r. Wnioskodawca składając wraz z przedmiotowym wnioskiem o przywrócenie terminu – wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, dopełnił również przesłanki formalnej wymienionej w art. 87 § 4 p.p.s.a. W ocenie sądu nie można jednak przyjąć, iż pełnomocnik skarżącego dochował wymaganej szczególnej staranności w zachowaniu terminu na złożenie wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. W orzecznictwie wskazuje się – i stanowisko to skład orzekający w sprawie niniejszej w pełni podziela – iż o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę (pełnomocnika) obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (vide postanowienie WSA w Warszawie z dnia 21 lutego 2006 r. w sprawie sygn. akt I SAB/Wa 78/05, Lex nr 192260 oraz postanowienie NSA z dnia 01 lutego 2005 r. w sprawie sygn. akt FZ 713/04, Lex nr 302279). Nadto okoliczność zawinienia w nieterminowym dokonaniu czynności winna być oceniana w oparciu o całokształt okoliczności występujących w sprawie, na podstawie obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy, a w przypadku pełnomocnika, o interesy mocodawcy. W sprawie niniejszej pełnomocnik wskazał, iż okolicznością uniemożliwiającą mu terminowe złożenie wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia była choroba oczu. Przedstawił zaświadczenie wystawione przez lekarza specjalistę z zakresu chorób oczu, z którego wynika, iż schorzenie uaktywniło się w końcowych dniach siedmiodniowego terminu oraz trwało jeszcze kilka dni po jego upływie. Z przedmiotowego zaświadczenia wynika jednak tylko w jakim okresie przypadała niezdolność do pracy spowodowana chorobą, natomiast nie wynika, na czym ona polegała i czy pełnomocnik w ogóle nie był zdolny do sporządzania czy czytania pism procesowych. Nadto, co wymaga podkreślenia, sporządzenie wniosku o uzasadnienie jest czynnością, która spośród wszystkich czynności dokonywanych w postępowaniu przed sądem administracyjnym wymaga najmniejszego zaangażowania sił i środków. W ocenie sądu stopień jej skomplikowania jest tak niski, że nawet ewentualnemu substytutowi, ustanowionemu w celu jej dokonania, nie powinna nastręczać żadnych problemów, albowiem nie jest porównywalna ze sporządzeniem innego pisma procesowego i nie wymaga zapoznawania się z aktami sprawy. Zdaniem składu orzekającego wnioskodawca mógł zatem, dochowując wymaganej w takich przypadkach staranności i mając na uwadze jego profesjonalizm, terminowo złożyć wniosek o uzasadnienie wyroku np. posługując się substytutem. W tym miejscu wskazać należy, iż to w orzecznictwie sądów cywilnych prezentowane jest szeroko stanowisko, znajdujące swoje zastosowanie również w postępowaniu przed sądem administracyjnym, iż brak winy występuje w razie choroby strony lub jej pełnomocnika tylko wówczas, gdy uniemożliwia nie tylko podjęcie działania osobiście, ale i skorzystanie z pomocy innych osób. Innymi słowy, choroba strony lub jej pełnomocnika, która nie uniemożliwia podjęcia działania choćby przy pomocy osób trzecich, nie uzasadnia przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej (vide postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2007 r. w sprawie sygn. akt II CZ 116/06, Lex n 258551). Zaprezentowane stanowisko należy podzielić. Tym bardziej pogląd ten jest aktualny w sytuacji, w której podmiotem uchybiającym terminowi i powołującym się na chorobę jako przyczynę tego stanu rzeczy jest profesjonalny pełnomocnik, wspólnik w spółce z udziałem innych prawników profesjonalistów, świadomy możliwości udzielenia substytucji i mający znaczne ku temu możliwości. Reasumując stwierdzić należy, iż pełnomocnik nie wykazał, iż uchybienie terminowi złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku wynikało z okoliczności, których nawet przy dołożeniu najwyższej staranności nie mógłby zapobiec. Należało zatem podzielić stanowisko zaprezentowane w tym przedmiocie przez pełnomocnika uczestnika postępowania w odpowiedzi na wniosek o przywrócenie terminu (k. 74). Słusznie natomiast wnioskodawca podnosi, iż nie można w kategoriach winy rozpatrywać tego, że przedmiotowego wniosku nie złożył w pierwszych dniach siedmiodniowego terminu. Nie można bowiem oczekiwać od strony dokonania określonej czynności w początkowych dniach biegu terminu, skoro ustawodawca przewidział na to dłuższy czas. W przedmiotowej sprawie przyczyną oddalenia wniosku o przywrócenie terminu nie jest jednak jego niezłożenie w początkowej fazie biegu terminu, a niedochowanie wymaganej staranności przy zachowaniu terminu do jego wniesienia. Zgodnie z przepisem art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przepis ten, zamieszczony w artykule dotyczącym przebiegu rozprawy, dotyczy jedynie postępowania dowodowego prowadzonego co do przedmiotu sprawy w jej głównym nurcie, a więc co do okoliczności mających sądowi pomóc w kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Wynika z tego, iż wnioski dowodowe są niedopuszczalne po zamknięciu rozprawy i wydaniu wyroku, a tym bardziej co do okoliczności stanowiących podstawę rozstrzygnięcia wpadkowego, jakim jest w rozpoznawanym przypadku przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia. Marginalnie trzeba wskazać, iż z uwagi na treść art. 106 § 3 p.p.s.a. i charakter kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny brak jest wystarczających podstaw prawnych w ustawie p.p.s.a. do dopuszczania dowodu z dokumentu mającego charakter opinii biegłego. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.