II SA/Bk 369/14
WyrokWSA w Białymstoku2014-06-03
Skład orzekający: Marek Leszczyński, Grażyna Gryglaszewska, Małgorzata Roleder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zgłoszenie budowy urządzenia melioracji wodnej szczegółowej, które nie spełnia definicji melioracji wodnej w rozumieniu Prawa wodnego, wymaga pozwolenia na budowę, a nie jedynie zgłoszenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zgłoszenie budowy urządzenia, które nie spełnia definicji urządzenia melioracji wodnej szczegółowej w rozumieniu Prawa wodnego (tj. nie służy celom polepszenia zdolności produkcyjnej gleby, ułatwienia jej uprawy lub ochrony użytków rolnych przed powodziami), wymaga uzyskania pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, a nie jedynie zgłoszenia. W związku z tym organ administracji prawidłowo wniósł sprzeciw do takiego zgłoszenia.Stan faktyczny
Skarżąca zgłosiła zamiar posadowienia urządzenia melioracji wodnej szczegółowej (komory z rurą PCV) na działce budowlanej. Prezydent Miasta B. wniósł sprzeciw, uznając, że inwestycja wymaga pozwolenia na budowę, ponieważ nie spełnia definicji urządzenia melioracji wodnej. Wojewoda P. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym art. 29 ust. 2 pkt 9 Prawa budowlanego. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi Al. S. na decyzję Wojewody P. z dnia [...]marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych oddala skargę
Wojewoda P. decyzją z dnia [...] marca 2013 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], wnoszącą sprzeciw do zgłoszenia robót budowlanych związanych z posadowieniem urządzenia melioracji wodnej szczegółowej, tj. komory wraz z doprowadzeniem do niej jednej rury PCV na nieruchomości o nr ewid. gr. [...] położonej w B. przy ul. [...].
Decyzja Wojewody P. wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.
W dniu [...] listopada 2012 r. A. S. (zwana dalej skarżącą) zgłosiła Prezydentowi Miasta B. zamiar posadowienia (jak to sama określiła) urządzenia melioracji wodnej szczegółowej, tj. komory wraz z doprowadzeniem do niej jednej rury PCV na nieruchomości o nr ew. gr. [...] położonej w B. przy ul. [...].
Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], Prezydent Miasta B. wniósł sprzeciw do wnioskowanej zgłoszeniem inwestycji. Jako podstawę wniesionego sprzeciwu organ l instancji wskazał art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę.
W dniu [...] listopada 2012 r. skarżąca złożyła do Prezydenta Miasta B. wniosek o rektyfikację powyższej decyzji twierdząc, że jest ona niezrozumiała, gdyż organ l instancji nie wyjaśnił i nie uzasadnił swojego stanowiska przedstawionego w jego decyzji w kwestii, iż inwestycja nie jest systemem nawodnień ciśnieniowych a także, że zgłoszona inwestycja jest budowlą mogącą funkcjonować samodzielnie. Ponadto niezrozumiałą kwestią dla wnioskodawczyni było zastosowanie przez organ I instancji ustawy Prawo wodne przy definiowaniu pojęcia urządzenia wodnego szczegółowego.
W kolejnych pismach z dnia [...] grudnia 2012 r. i z dnia [...]stycznia 2013 r. podniosła, że nie rozumie uzasadnienia decyzji i nie zgadza się z jej sentencją.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...], Prezydent Miasta B., na podstawie art. 113 § 2 k.p.a., wyjaśnił na żądanie strony wątpliwości co do treści własnej decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. Organ pismo strony skarżącej z dnia [...] stycznia 2013 r. zakwalifikował jako odwołanie od decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. i pismem z dnia[...] stycznia 2013 r. przesłał do organu II instancji.
Po otrzymaniu postanowienia z dnia [...] stycznia 2013 r. skarżąca wniosła do Prezydenta Miasta B. podanie z dnia [...] stycznia 2013 r. z prośbą
o zakwalifikowanie jej wniosku o rektyfikację z dnia [...] listopada 2012 r. jako wniosku złożonego w trybie art. 111 k.p.a.
Kolejnymi pismami z dnia [...] stycznia 2013 r. oraz z dnia [...] lutego 2013 r. skierowanymi do organu I instancji skarżąca podniosła zarzuty odnośnie prawidłowości wydanej przez niego decyzji, w tym złożyła zapytanie odnośnie zakwalifikowania przedmiotowego obiektu.
W odpowiedzi na powyższe pisma, organ poinformował skarżącą oraz organ II instancji, że ustosunkuje się do nich po ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy przez Wojewodę P.
Strona skarżąca złożyła także w terminie zażalenie na postanowienie
z dnia [...] stycznia 2013 r. przesłane przez Prezydenta Miasta B. do organu II instancji pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. Powyższe zażalenie Wojewoda P. rozpatrzył postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. nr [...].
W dniu [...] lutego 2013 r. (data wpływu do organu) skarżąca złożyła odwołanie od decyzji z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...]. Podniosła w nim, że jej wniosek o rektyfikację z dnia [...] listopada 2012 r. powinien być potraktowany jako wniosek na podstawie art. 111 k.p.a. oraz, że ww. wniosek
o rektyfikację mógł zostać potraktowany jako odwołanie. Ponadto odniosła się do pisma Prezydenta Miasta B. z dnia [...] stycznia 2013 r., znak: [...], prosząc o dołączenie powyższego pisma do akt sprawy. Skarżąca zarzuciła także, że przedmiotowa decyzja narusza Prawo budowlane oraz k.p.a.,
a z uwagi na ostrożność procesową złożyła również wniosek o przywrócenie terminu na złożenie odwołania od ww. decyzji.
Wojewoda P. pismem z dnia [...] lutego 2013 r. wystąpił do strony skarżącej z wezwaniem o jednoznaczne wyjaśnienie, czy pismo z dnia [...] listopada 2012 r. skierowane do Prezydenta Miasta B. i zatytułowane "wniosek
o rektyfikacje" stanowi odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] listopada 2012 r. W odpowiedzi na ww. wezwanie skarżąca pismem z dnia [...] marca 2013 r. wyjaśniła, że jej wniosek o rektyfikację z dnia [...] listopada 2012 r. mimo swojego tytułu stanowi przede wszystkim odwołanie od ww. decyzji, a także jest podaniem złożonym w trybie art. 111 § 1 k.p.a.
Kolejnym pismem z dnia [...] marca 2013 r. skierowanym do Wojewody P., skarżąca zwróciła się z prośbą o powołanie biegłego lub biegłych
w celu wyjaśnienia rozpatrywanej sprawy. Poprosiła także o dodanie jako dowodu
w sprawie dokumentu wytworzonego przez organ l instancji i umieszczonego na jego oficjalnej stronie internetowej pod adresem: http://www. oraz dołączyła kopię 2 stron zawiadomienia z dnia[...] marca 2012 r. Sądu Rejonowego w B. IX Wydział Ksiąg Wieczystych o dokonaniu wpisu do księgi wieczystej: [...].
Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. Wojewoda P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] listopada 2012 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że pomimo, iż odwołanie od ww. decyzji zostało wniesione pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. oraz pismem z dnia [...] lutego 2013 r., tj. z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania, to również "wniosek
o rektyfikację" z dnia [...] listopada 2012 r. w związku z żądaniem skarżącej, rozpatrzono jako odwołanie od ww. decyzji.
Wojewoda P. stwierdził, że organ I instancji zgodnie z przepisami prawa wniósł sprzeciw do przyjęcia przedmiotowego zgłoszenia na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Argumentując swoje stanowisko organ odwoławczy podniósł, że roboty budowlane dotyczące wykonywania urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, z wyjątkiem ziemnych stawów hodowlanych i urządzeń melioracji wodnych szczegółowych usytuowanych w granicach parków narodowych, rezerwatów przyrody i parków krajobrazowych oraz ich otulin, podlegają procedurze zgłoszenia zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W niniejszym przypadku, zdaniem Wojewody, roboty budowlane zgłoszone przez skarżącą dotyczące posadowienia urządzenia melioracji wodnej szczegółowej, tj. komory wraz z doprowadzeniem do niej jednej rury PCV, nie mogą zostać zaliczone do urządzeń melioracji wodnej szczegółowej, gdyż nie spełniają przesłanek z art. 70 ust. 1 w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz. 145 ze zm.). Organ wyjaśnił, że melioracje wodne wiążą się z zabiegami mającymi na celu trwałe polepszenie rolniczych zdolności produkcyjnych gleb i ułatwianiu ich uprawy. Natomiast zgłoszona przez skarżącą inwestycja nie jest związana z regulacją stosunków wodnych na terenach rolniczych, lecz ma służyć nawadnianiu gruntów na niewielkiej działce budowlanej o nr ew. gr. [...] położonej w B. przy ul. [...] (zgodnie z informacją z rejestru gruntów dołączonego do akt niniejszej sprawy oraz zgodnie z załącznikiem do pisma skarżącej z dnia [...] marca 2013 r. - kopii 2 stron zawiadomienia z dnia [...] marca 2012 r. Sądu Rejonowego w B. IX Wydział Ksiąg Wieczystych o dokonaniu wpisu do księgi wieczystej: [...]). W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że planowana inwestycja nie została ujęta przez ustawodawcę w zamkniętym katalogu art. 29 Prawa budowlanego i wymaga pozwolenia na budowę.
Odnosząc się do podania skarżącej z dnia[...] marca 2013 r., Wojewoda P. stwierdził, że w przedmiotowej sprawie brak było potrzeby powołania biegłego, gdyż ww. przepisy jednoznacznie określają, iż wnioskowana inwestycja wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.
Wyjaśniając stronie skarżącej powód stosowania przez organ l instancji ustawy Prawo wodne, Wojewoda P. podniósł, że kwestię budownictwa wodnego reguluje ustawa Prawo wodne w dziale IV, rodząc tym samym po stronie organu architektoniczno - budowlanego obowiązek jej stosowania.
Odnosząc się do dokumentu wytworzonego przez organ l instancji i umieszczonego na jego oficjalnej stronie internetowej pod adresem: http://www... oraz z dołączonego do akt niniejszej sprawy na prośbę skarżącej, zawartą w podaniu z dnia [...] marca 2013 r. organ odwoławczy wyjaśnił, że dotyczy on praw i obowiązków właścicieli rowów i nie ma nic wspólnego z rozpatrywaną sprawą.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc jednocześnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
I. naruszenie licznych zasad postępowania, a w szczególności art. 15 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 1 i 3 k.p.a., mających istotny wpływ na wynik sprawy;
II. naruszenie art. 29 ust. 2 pkt 9 ustawy Prawo budowlane.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że Wojewoda P. nie stwierdził, ani nie wykazał, że zgłaszana inwestycja nie jest systemem nawodnienia ciśnieniowego. Zdaniem strony skarżącej, błędem organu jest skupianie się jedynie na przesłance płynącej z art. 70 ust. 1 Prawa wodnego, gdyż przez to pomija konieczność wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Ponadto wskazała, że organ w uzasadnieniu decyzji ograniczył się jedynie do zacytowania przepisów, przez co naruszył zasady k.p.a. Skarżąca wskazała również, że organ II instancji powołując w uzasadnieniu decyzji przepis art. 70 ust. 4 Prawa wodnego nie stwierdził, iż zgłoszona inwestycja nie spełnia wymogów ww. przepisu. W ocenie skarżącej tajemnicą jest dlaczego organ dochodzi do stwierdzenia, że zgłaszana budowa urządzenia wodnego służącego do nawadniania gruntów na przedmiotowej działce nie jest ujęta w art. 29 Prawa budowlanego i wymaga pozwolenia na budowę. Skarżąca zarzuciła ponadto, że organ nie zdefiniował pojęcia terenów rolniczych oraz nie wykazał, że zgłaszana inwestycja nie będzie służyć celowi pozwalającemu na zakwalifikowanie jej jako urządzenia melioracji wodnej szczegółowej. W jej ocenie przeznaczenie nieruchomości może być inne niż wskazane w ewidencji gruntów.
Końcowo skarżąca zaznaczyła, że w związku z rozpatrywaniem przez organ I instancji jej wniosku o rektyfikację nastąpiło naruszenie zasad k.p.a.,
a w szczególności zasady dwuinstancyjności postępowania. Organ I instancji
w postanowieniu w istotny sposób zmienił swoją decyzję, zamiast dokonać jej rektyfikacji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie
i podtrzymał dotychczasową argumentację. Dodatkowo zaznaczył, że chybiony jest zarzut skarżącej, iż przeznaczenie nieruchomości może być inne niż wskazane
w ewidencji gruntów. Podniósł również, że postanowieniem z dnia [...]marca 2013 r. utrzymującym w mocy postanowienie Prezydenta Miasta B. z dnia [...] stycznia 2013 r. wyjaśnił na żądanie strony wątpliwości odnośnie treści decyzji z dnia [...] listopada 2012 r.
Postanowieniem z dnia 29 października WSA w Białymstoku (sygn. akt II SA/Bk 540/13) odrzucił skargę jako wniesioną po upływie terminu.
Po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej NSA w Warszawie postanowieniem z dnia 28 stycznia 2014 r. (sygn. akt II OSK 108/14) uchylił zaskarżone postanowienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zatem kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest natomiast według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu oraz na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.
Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zakres tej kontroli wyznaczają zatem nie zarzuty skargi, ale granice sprawy administracyjnej rozstrzygniętej przez organ zaskarżonym aktem. Podkreślenia przy tym wymaga, że uszczegółowieniem zasady niezwiązania sądu granicami skargi jest przepis art. 135 p.p.s.a., zgodnie z którym, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Działania takie służyć mają bowiem zapewnieniu ostatecznego i pełnego załatwienia sprawy, czyli stworzenia takiego stanu, w którym w obrocie prawnym nie będzie funkcjonował żaden akt organu administracji publicznej niezgodny z prawem.
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie z punktu widzenia kryterium legalności jest zaskarżona decyzja Wojewody P. z dnia [...] marca 2013 r., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] listopada 2012 r. wnoszącą sprzeciw do zgłoszenia robót budowlanych związanych z posadowieniem urządzenia melioracji wodnej szczegółowej, tj. komory wraz z doprowadzeniem do niej jednej rury PCV na nieruchomości o nr ewid. gr. [...] położonej w B. przy ul. [...].
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623, ze zm., zwanej dalej: "Prawo budowlane"). Zgodnie
z powołanym przepisem właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę.
W ocenie Sądu podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 - 31. Wyjątki od tej zasady w sposób wyczerpujący i nie podlegający rozszerzającej wykładni wylicza art. 29 tej ustawy, wskazując w art. 30, które z robót budowlanych wyłączonych spod obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wymagają jedynie uprzedniego zgłoszenia. Natomiast zgodnie z art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego, budowy o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 9 wymagają zgłoszenia właściwemu organowi. Z art. 30 ust. 5 ww. ustawy zgłoszenia zamiaru wykonywania prac należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia.
Zdaniem Sądu, w tym miejscu wyjaśnić należy, że ze wskazanych powyżej przepisów wynika zasada, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, co oznacza, że jeśli jakiegoś obiektu nie można zakwalifikować jako niewymagającego pozwolenia na budowę lub wymagającego jedynie zgłoszenia, to budowa obiektu podlega procedurze uzyskania pozwolenia na budowę.
Organ I instancji, w ocenie Sądu, prawidłowo zinterpretował i zastosował omawiane przepisy i doszedł do przekonania, że przedmiotowy zbiornik na wody opadowe wraz z zewnętrzną instalacją kanalizacji deszczowej to rodzaj urządzenia technicznego będącego budowlą wymienioną w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, mogącą funkcjonować samodzielnie i stanowiącą całość techniczno – użytkową wraz z instalacją. Skoro zatem zgłaszana budowla nie jest wymieniona w katalogu zgłoszeń określonych w art. 29 Prawa budowlanego (czego nie kwestionuje nawet strona skarżąca), tym samym wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego.
Sąd powyższe ustalenia podziela i wskazuje, że niezasadne jest stanowisko skarżącej, że organy musiały jednoznacznie określić, czym tak naprawdę jej zbiornik jest. Z racji bowiem na potencjalną mnogość rodzajów przedsięwzięć budowlanych, zastosowana przez organy metoda kwalifikowania obiektu jest jak najbardziej dopuszczalna i prawidłowa zarazem. Punktem wyjścia jest bowiem ustalenie, czy dany obiekt znajduje się w katalogu obiektów wymagających zgłoszenia (lub zwolnionych z obowiązku uzyskania i pozwolenia na budowę i zgłoszenia) i jeżeli go tam nie ma, to niechybnie należy stosować do niego zasadę wynikającą z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, czyli że wymaga pozwolenia na budowę. Organ I instancji zatem przeanalizował dokładnie charakter zamierzenia inwestycyjnego strony skarżącej i nie mogąc umiejscowić go pośród obiektów wymagających jedynie zgłoszenia lub zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, zasadnie zgłosił sprzeciw. Z racji natomiast na fakt, że skarżąca zarówno we wniosku, jak i w dołączonym do niego opracowaniu projektowany obiekt nazwała urządzeniem melioracji wodnej szczegółowej, organ poświecił więcej miejsca na analizę i wykazanie, że jednak projektowany obiekt urządzeniem melioracji wodnej szczegółowej nie jest.
W tej mierze zauważenia wymaga, że zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 9 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na wykonywaniu urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, z wyjątkiem a) ziemnych stawów hodowlanych i b) urządzeń melioracji wodnych szczegółowych usytuowanych w granicach parków narodowych, rezerwatów przyrody i parków krajobrazowych oraz ich otulin. Ustawa Prawo budowlane nie zawiera definicji urządzenia melioracji wodnej szczegółowej, a zatem w tej mierze zastosowanie ma ustawa z dnia 18 lipca 2012 r. Prawo wodne (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 145). W jej art. 73 ust. 1 uregulowano, że do urządzeń melioracji wodnych szczegółowych zalicza się:
1) rowy wraz z budowlami związanymi z nimi funkcjonalnie,
1a) drenowania,
2) rurociągi o średnicy poniżej 0,6 m,
3) stacje pomp do nawodnień ciśnieniowych,
4) ziemne stawy rybne,
4a) groble na obszarach nawadnianych,
5) systemy nawodnień grawitacyjnych i ciśnieniowych
- jeżeli służą celom, o których mowa w art. 70 ust. 1.
W art. 70 ust. 1 tej ustawy wskazano zaś, że melioracje wodne polegają na regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnej gleby, ułatwienia jej uprawy oraz na ochronie użytków rolnych przed powodziami. Warunkiem zatem, aby dane urządzenie mogło być uznane za urządzenie melioracji wodnej szczegółowej jest nie tylko umieszczenie go w zamkniętym katalogu z art. 73 ust. 1 cyt. ustawy, ale dodatkowo ma ono służyć celom określonym w art. 70 ust. 1 tej ustawy, czyli polepszeniu zdolności produkcyjnej gleby, ułatwieniu jej uprawy oraz ochronie użytków rolnych przed powodziami. Podkreślenia przy tym wymaga, że Rozdział 3 działu IV omawianej ustawy reguluje melioracje wodne jako jeden z elementów budownictwa wodnego. Melioracje w sensie ogólnym są zabiegiem mającym na celu polepszenie rolniczych zdolności produkcyjnych gleby. Współczesne metody melioracyjne mają bardzo istotne znaczenie w rolnictwie, ponieważ przy wzroście zapotrzebowania na żywność zabiegi melioracyjne poprzez zwiększenie zdolności produkcyjnych gleby umożliwiają zwiększenie produkcji żywności (por. Komentarz do art. 70 Prawa wodnego, Mirosław Kałużny, LexPolonica nr 4949680). Melioracje głównie wiążą się z działalnością budowy systemów nawadniających i odwadniających w celu przystosowania środowiska do potrzeb produkcji rolniczej. Art. 70 wyraźnie podkreśla, ze melioracje służą temu celowi (por. Komentarz do art. 70 Prawa wodnego, J. Szachułowicz, LexPolonica nr 3886879).
W ocenie Sądu, sformułowanie z art. 70 ust. 1 Prawa wodnego "w celu polepszenia zdolności produkcyjnej gleby, ułatwienia jej uprawy oraz na ochronie użytków rolnych przed powodziami" dotyczy wyłącznie użytków rolnych, które zostały zdefiniowane w ustawie z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 803) jako grunty orne, sady, łąki trwałe, pastwiska trwałe, grunty rolne zabudowane, grunty pod stawami i grunty pod rowami. Za takim rozumieniem tego przepisu przemawiają kolejne przepisy cytowanej ustawy, między innymi art. 70 ust. 4, który odwołuje się do biocenoz polnych i łąkowych, art. 73 ust. 2, który wskazuje, że przepisy dotyczące urządzeń melioracji wodnych szczegółowych stosuje się odpowiednio do: 1) fitomelioracji oraz agromelioracji; 2) systemów przeciwerozyjnych; 3) zagospodarowania zmeliorowanych trwałych łąk lub pastwisk; 4) zagospodarowania nieużytków przeznaczonych na trwałe łąki lub pastwiska, art. 74 ust. 2 pkt 1 lit. a) i c), które odnoszą się do terenu cechującego się dużym rozdrobnieniem gospodarstw rolnych oraz kwestii, że warunkiem restrukturyzacji rolnictwa jest regulacja stosunków wodnych w glebie. Trafnie zatem organy wskazały, że projektowane urządzenie żadnemu z tych celów nie służy, bowiem przede wszystkim, działka skarżącej, na której zamierza ona wybudować przedmiotowe urządzenie jest działką budowlaną, całkowicie wyjętą z produkcji rolnej. Jak słusznie podniósł Wojewoda P., melioracje wodne wiążą się z zabiegami mającymi na celu trwałe polepszenie rolniczych zdolności produkcyjnych gleb i ułatwianiu ich uprawy. Natomiast zgłoszona przez skarżącą inwestycja nie jest związana z regulacją stosunków wodnych na terenach rolniczych, lecz ma służyć nawadnianiu gruntów na niewielkiej działce budowlanej o nr ew. gr. [...] położonej w B. przy ul. [...]. O tym zaś, że działka skarżącej jest działką budowlaną świadczy przede wszystkim informacja z rejestru gruntów dołączonego do akt niniejszej sprawy, a także załącznik do pisma skarżącej z dnia [...] marca 2013 r. - kopii 2 stron zawiadomienia z dnia [...] marca 2012 r. Sądu Rejonowego w B. IX Wydział Ksiąg Wieczystych o dokonaniu wpisu do księgi wieczystej: [...]. Niesłuszny jest zatem zarzut skarżącej, że przeznaczenie nieruchomości może być inne niż wskazane w rejestrze gruntów. Należy zaznaczyć, że jeśli zapisy w rejestrze gruntów nie odpowiadają rzeczywistości, możliwe jest ich korygowanie. Dopóki zmiany nie zostaną wprowadzone, organy związane są obecnymi ustaleniami.
Mając powyższe na względzie, Sąd stwierdził, że bezpodstawny jest zarzut skarżącej, że organ nie wykazał, iż zgłaszana inwestycja nie będzie służyć celowi pozwalającemu na zakwalifikowanie jej jako urządzenia melioracji wodnej szczegółowej. Bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy jest odnoszenie się do art. 70 ust. 4 ustawy Prawo wodne oraz definiowanie pojęcia terenów rolniczych. Jak to już zostało bowiem wcześniej podniesione, o tym, że działka skarżącej jest działką budowlaną a nie rolniczą świadczy informacja z rejestru gruntów.
Poprawność rozstrzygnięcia określona w art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. wymaga, by organ wydający decyzję o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji stwierdził, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Organ obowiązany jest nie tylko ocenić prawidłowość zaskarżonej decyzji pod kątem ustaleń faktycznych i w zakresie zastosowania przepisów prawa materialnego i procesowego mającego zastosowanie w sprawie, ale zgodnie z art. 15 k.p.a. powinien sprawę po raz drugi rozpoznać i rozstrzygnąć. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego, konsekwentnie do tego ukształtowane jest postępowanie odwoławcze, którego przedmiotem nie jest weryfikacja decyzji, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej (B. Adamiak, Odwołanie w polskim systemie postępowania administracyjnego, Wrocław 1980, s. 144 i nast.). Wprawdzie w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy, jak słusznie podniosła skarżąca, w sposób lapidarny jedynie stwierdził, że skoro zgłoszona budowa urządzenia wodnego służącego do nawadniania gruntów na działce budowlanej nie została ujęta w art. 29 ustawy Prawo budowlane, to wymaga pozwolenia na budowę, to jednak zdaniem Sądu, naruszenie przez ten organ w tym względzie art. 15 k.p.a. nie miało wpływu na wynik sprawy. Stosownych ustaleń stanu faktycznego, jak i rozważań prawnych dokonał bowiem organ pierwszej instancji, co w efekcie powoduje, że postępowania przed organem II instancji nie można zakwalifikować jako dotkniętego naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Skarżąca w skardze nie wykazuje zresztą, w jaki sposób działania organu II instancji przełożyły się na prawidłowość rozstrzygnięcia tego organu, który w pełni oparł je na prawidłowych ustaleniach i rozważaniach organu I instancji. Zdaniem Sądu, na pewno nie wpłynęło to na prawidłowe jego ustalenie, że w sprawie nie zachodzi potrzeba powoływania biegłego na okoliczności wskazane w piśmie skarżącej z dnia [...] marca 2013 r. Z art. 84 k.p.a. wynika bowiem, że organ powołuje biegłego, gdy w sprawie są wymagane wiadomości specjalne. W przedmiotowej zaś sprawie, jak słusznie przyjął organ II instancji, nie są wymagane wiadomości specjalne w zakresie ustalenia, że podlewanie wodą działki skarżącej przyczyni się do polepszenia warunków pod zasiew i sadzenie roślin. Jest to bowiem okoliczność bezsporna, jednakże to nie od tego ustalenia zależało rozstrzygnięcie w sprawie.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że organ I instancji postanowieniem
w istotny sposób zmienił swoją decyzję, Sąd stwierdza, że zarzut w tej mierze jest całkowicie niezasadny, gdyż powyższa kwestia została rozstrzygnięta postanowieniem Wojewody P. z dnia [...] marca 2013 r. utrzymującym w mocy postanowienie Prezydenta Miasta B. z dnia[...] stycznia 2013 r. wyjaśniające na żądanie strony wątpliwości co do treści decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. Wbrew twierdzeniom skarżącej, nie doszło zatem do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania.
Reasumując, w ocenie Sądu, organy po wyczerpującym dokonaniu ustaleń faktycznych zasadnie stwierdziły, że skoro zgłoszona inwestycja nie jest wymieniona w katalogu zgłoszeń, o których mowa w art. 29 Prawa budowlanego, to tym samym jej budowa wymaga uprzedniego pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 28 ust. 1 ww. ustawy. Słuszne jest zatem stanowisko Wojewody P., że organ I instancji prawidłowo, na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego wniósł sprzeciw do zgłoszenia posadowienia przedmiotowego urządzenia, tj. komory wraz z doprowadzeniem do niej jednej rury PCV na nieruchomości o nr ew. gr. [...] położonej w B. przy ul. [...].
W tym stanie rzeczy Sąd w pełni podziela argumentację rozstrzygnięć organów obu instancji, albowiem jest ona zgodna z obowiązującym prawem. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 k.p.a). Wbrew twierdzeniom skarżącej, ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a). Nie doszło też do naruszenia art. 8 k.p.a. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. w rozstrzygnięciu organu I instancji zawarto podstawowe jego elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. Naruszenie zaś postępowania przed organem II instancji w zakresie wynikającym z obowiązków określonych w art. 15 k.p.a., nie miało, jak już wyżej wskazano istotnego wpływy na wynik sprawy.
Mając zatem na uwadze, że zarzuty skargi nie znalazły oparcia w przepisach prawa oraz, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, skargę należało oddalić.
Z przedstawionych wyżej względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło