II SA/Bk 371/22
WyrokWSA w Białymstoku2022-09-20
Skład orzekający: Grzegorz Dudar, Elżbieta Lemańska, Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, złożony po upływie ustawowego terminu, może zostać uwzględniony, jeśli strona powołuje się na wcześniejsze pisma kierowane do innego organu, które mogłyby świadczyć o wiedzy o decyzji?Ratio decidendi
Wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego złożony po upływie jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia, nie może zostać uwzględniony, nawet jeśli strona powołuje się na wcześniejsze pisma kierowane do innego organu. Termin ten jest terminem prawa materialnego i jego przekroczenie skutkuje odmową wznowienia postępowania. Ciężar wykazania zachowania terminu spoczywa na stronie składającej wniosek.Stan faktyczny
Skarżący S. K. domagał się wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z 2016 r. o pozwoleniu na budowę. Wniosek o wznowienie złożył w marcu 2021 r., powołując się na art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (nie brał udziału w postępowaniu). Organy administracji odmówiły wznowienia, uznając, że wniosek został złożony po upływie ustawowego miesięcznego terminu, ponieważ skarżący posiadał wiedzę o decyzji już w sierpniu 2016 r. Skarżący twierdził, że jego pismo z września 2016 r. skierowane do PINB w A. powinno być uznane za wniosek o wznowienie postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Dudar, Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lemańska, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 września 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę
U podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia:
Starosta A. decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. O. pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...] obręb [...], przy ul. J. w A.
Pismem z dnia [...]marca 2021 r. S. K. (właściciel nieruchomości nr ewid. [...]) zwrócił się do Starosty A. o "uchylenie" pozwolenia na budowę z dnia [...] kwietnia 2016 r. oraz wniósł o przeprowadzenie kontroli wybudowanego obiektu.
Starosta A. pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. poinformował wnioskodawcę o trybach nadzwyczajnych umożliwiających wyeliminowanie z obrotu prawnego ostatecznej decyzji administracyjnej. Jednocześnie organ I instancji wezwał S. K. do sprecyzowania wniosku z dnia [...] marca 2021 r. poprzez wskazanie jakiego trybu postępowania się domaga oraz podania podstawy prawnej wnioskowanego postępowania. Pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. S. K. zażądał od Starosty A. kontroli obiektu na działce nr ewid. [...]. Starosta A. pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. poinformował, iż kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego stanowi zadanie organów nadzoru budowlanego oraz podanie w zakresie dokonania kontroli obiektu przy ul. J. [...] w A. zostanie przekazane Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w A. Organ I instancji poinformował S. K., że w pozostałym zakresie jego wniosek pozostawiono bez rozpatrzenia.
Organ I instancji pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. przekazał PINB w A. żądanie Pana S. K. dotyczące przeprowadzenia kontroli obiektu przy ul. J. [...] w A.
Pismem z dnia [...] maja 2021 r. S. K. zażądał od organu I instancji podania podstawy prawnej pozostawienia jego wniosku bez rozpatrzenia. Starosta A. pismem z dnia [...] maja 2021 r. , znak: [...] poinformował S. K., że zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a. nieusunięcie braków w terminie 7 dni od otrzymania pisma wskazującego braki powoduje pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia.
Pismem z dnia 10 czerwca 2021 r. S. K. wskazał, iż żąda wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Organ I instancji pismem z dnia [...] lipca 2021 r. zwrócił się z prośbą do S. K. o wskazanie terminu (daty dziennej) w jakim dowiedział się on o wydaniu decyzji udzielającej M. O. pozwolenia na rozbudowę i przebudowę. Pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. wnioskodawca poinformował organ I instancji, iż [...] czerwca 2016 r. dostarczył do Starostwa Powiatowego w A. pismo skierowane do PINB w A. w sprawie decyzji udzielającej Panu M. O. pozwolenia na rozbudowę i przebudowę. Ponadto wskazał, iż o sprawie informował PINB w A. (w dniach [...] sierpnia 2016 r., [...] sierpnia 2016 r., [...] sierpnia 2016 r., [...] września 2016 r.).
Starosta A. pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. poinformował wnioskodawcę, że w zasobach Starostwa Powiatowego w A. nie stwierdzono pisma z dnia [...] czerwca 2016 r. Jednocześnie organ I instancji zwrócił się z prośbą o przekazanie kopii pisma z dnia [...] czerwca 2016 r., na które S. K. się powołał. Pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. wnioskodawca przekazał Staroście A. kserokopię pisma, na które powołał się we wcześniejszych swoich pismach, jednak kserokopia posiadała niepełną datę ([...].06.201), a pieczątki wpływu pisma do Starostwa Powiatowego w A. były nieczytelne. Pismem z dnia [...] września 2021 r. wnioskodawca ponownie zażądał wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.
Postanowieniem z dnia [...] października 2021 r., znak: [...] Starosta A. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...] udzielającą pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...] obręb [...], przy ul. J. w A. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że ustalił, iż pismo na które powołał się S. K. skierowane do PINB w A. było datowane na [...] czerwca 2019 r. Starosta A. stwierdził, iż S. K. już w sierpniu 2016 r. miał wiedzę o wydanej przez Starostę A. decyzji, zatem wniesiony wniosek o wznowienie postępowania uchybił ustawowemu miesięcznemu terminowi do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania.
Zażalenie z dnia 04 listopada 2021 r. wniósł S. K., który stwierdził, iż [...] czerwca 2016 r. złożył pismo do PINB w A. Wskazał również, iż w piśmie do WINB z dnia [...] listopada 2016 r. informował o nieprawidłowościach w budowie. Pan S. K. podkreślił, iż organ I instancji nie udostępnił mu akt postępowania oraz że Starosta A. winien sprawę rozpatrzyć w terminie miesiąca i jego zdaniem to organ nie dotrzymał terminu wskazanego w przepisach.
Pismem z dnia [...] grudnia 2021 r., znak: [...] Wojewoda P. zwrócił się do Starosty A. z prośbą o uzupełnienie przesłanego w sprawie materiału dowodowego o akta sprawy znak: [...] oraz zlecił Staroście A. przeprowadzenie postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów poprzez uzupełnienie akt sprawy o dokumenty.
Mając na uwadze zgromadzone i uzupełnione materiały dowodowe, Wojewoda P. postanowieniem z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Starosty A. z dnia [...] października 2021 r. o odmowie wznowienia wnioskowanego przez S. K. postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego.
W uzasadnieniu swego stanowiska organ odwoławczy podzielił argumentację w zakresie przekroczenia przez wnioskodawcę terminu do złożenia wniosku o wznowienia postępowania prowadzonego na wniosek M. O. i zakończonego ostateczną decyzją administracyjną.
Organ odwoławczy podkreślił, że w niniejszej sprawie S. K. w piśmie z dnia 15 marca 2021 r., zwrócił się do Starosty A. o "uchylenie" ostatecznej decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...]. Wnioskodawca w kolejnych swoich pismach wskazał, iż wnioskuje o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. S. K. poinformował, iż [.] czerwca 2019 r. złożył pismo do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. w sprawie robót budowlanych wykonywanych przez M. O. oraz, iż jego zdaniem został pominięty jako strona postępowania o czym powiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. w dniach: [...] sierpnia 2016 r., [...] sierpnia 2016 r., [...] sierpnia 2016 r., [...] września 2016 r. Kwestią sporną w przedmiotowym postępowaniu stało się wykazanie, czy Pan S. K. zachował ustawowy jednomiesięczny termin do złożenia wniosku z dnia [...] marca 2021 r., o wznowienie postępowania, a co za tym idzie prawidłowość wydania przez organ I instancji odmowy wznowienia wskazanego przez Wnioskodawcę postępowania. Organ podkreślił, że S. K., odnosząc się do pisma Starosty A. z dnia [...] lipca 2021 r., w sprawie spełnienia warunków formalnych wniosku o wznowienie wskazał, że informował Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. o pominięciu jego osoby jako strony postępowania już w sierpniu 2016 r. W orzecznictwie wskazuje się, iż z regulacji zawartej w przepisie art. 148 K.p.a. wynika, że to zainteresowany musi wykazać, kiedy (w jakiej dacie) dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania (w przedmiotowej sprawie termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym wnioskodawca dowiedział się o decyzji). Organ administracji publicznej nie jest jednakże zwolniony od przeprowadzenia własnego postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia tej okoliczności. Jak słusznie stwierdził Starosta A. z informacji uzyskanych od wnioskodawcy wynika, że przedmiotowa budowa była przez niego kwestionowana już w sierpniu 2016 r. Sam wnioskodawca w piśmie z dnia [...] sierpnia 2021 r. wskazuje, że w dniach: [...] sierpnia 2016 r., [...] sierpnia 2016 r., [...] sierpnia 2016 r., [...] września 2016 r. powiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. o pominięciu jego osoby jako strony postępowania. Wnioskodawca wskazał, na posiadaną przez siebie wiedzę o decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...], tym samym posiadał wszystkie niezbędne informacje do złożenia wniosku o wznowienie już w sierpniu 2016 r. Wystarczająca jest bowiem jakakolwiek wiadomość o wydaniu decyzji i o treści zawartego w niej rozstrzygnięcia (czyli np. o udzieleniu pozwolenia na budowę), która została powzięta przez wnioskodawcę. W takich warunkach zasadne jest twierdzenie organu I instancji, że wnioskodawca już w sierpniu 2016 r. miał wiedzę o decyzji o pozwoleniu na rozbudowę i przebudowę, co stanowi przesłankę dającą możliwość do skutecznego wystąpienia z wnioskiem o wznowienie. Złożenie wniosku o wznowienie postępowania w dniu [...] marca 2021 r. tj. po upływie kilku lat od uzyskania informacji o wydanej decyzji, nie może być pozytywnie rozpatrzone z uwagi na uchybienie terminu do jego wniesienia.
Ustosunkowując się do zarzutów skarżącego – organ odwoławczy – podkreślił, że stosownie do art. 147 K.p.a., wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) następuje tylko na żądanie konkretnego podmiotu. W przypadku zatem, jaki ma miejsce w przedmiotowej sprawie, kiedy do organu administracji architektoniczno - budowlanej wpływa wniosek o uchylenie decyzji ostatecznej w pierwszej kolejności niezbędne jest ustalenie rzeczywistej woli wnoszącego tj. czy dany wniosek stanowi wniosek o wznowienie postępowania. Niewątpliwie dopiero prawidłowo sformułowane podanie o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne, w toku którego organ sprawdza, czy spełnia ono wymagania formalne. Mając na względzie, że we wstępnej fazie postępowania stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, niemożliwym – zdaniem Wojewody - było merytoryczne rozpoznanie sprawy.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku złożył S. K. zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6 k.p.a., art. 8 k.p.a. i art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a. w zw. z art. 148 § 2 k.p.a. skutkujące rozstrzygnięciem sprawy bez wszechstronnego rozważenia całokształtu materiału dowodowego oraz przyjęciem stanu faktycznego ustalonego niezgodnie z obowiązującą procedurą administracyjną, a także poprzez błędne uznanie, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego nie został przez niego zachowany, w sytuacji gdy za taki wniosek należało uznać pismo skarżącego przekazane do Starostwa Powiatowego w A. za pośrednictwem Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w A. w dniu [...] września 2016 r. a więc z zachowaniem jednomiesięcznego terminu od dnia powzięcia przez niego wiadomości o podstawie wznowienia postępowania, co nastąpiło z dniem [...] sierpnia 2016 r.
W uzasadnieniu swego stanowiska skarżący wskazał, że w dniu [...] września 2016 r. wystosował do Starostwa Powiatowego w A., za pośrednictwem PINB w A. wniosek o wstrzymanie decyzji udzielającą pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego położonego w A., przy ul. J. w A. (kopia pisma w załączeniu, oryginał w aktach sprawy). W piśmie tym, zarzucił w projekcie budowalnym szereg uchybień, w szczególności zarzucił, że "jako współwłaściciel nie zostałem poinformowany o rozbudowie domu" (pkt 9 wspomnianego pisma). Dodał nadto, że "przedstawił" sprawę w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w dniach [...]
Podkreślił także, że nadto, jak wynika z notatki służbowej sporządzonej przez inspektora Starostwa Powiatowego w A. z dnia [...]12.2016 r. (kopia notatki w załączeniu, oryginał w aktach sprawy) o wydanym pozwoleniu na rozbudowę udzielonemu M. O. dowiedział się w dniu [...] sierpnia 2016 r. w Starostwie Powiatowym w A. Z powyższego niezbicie wynika, że skarżący po uzyskaniu informacji o decyzji ([...].08.16 r.), kolejno w dniach od [...]08.16 do [...]09.16 r. informował o sprawie PINB w A, a w konsekwencji złożył (w dniu [...].09.16 r.) w tym organie administracji wniosek, w którym informował o tym, że nie brał - bez swojej winy - udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem w sprawie decyzji z dnia [...]04.2016 r
Mając powyższe na uwadze, zdaniem skarżącego należy uznać, że organ administracji publicznej zarówno I, jak i II instancji w sposób nieprawidłowy ustaliły stan faktyczny i niezasadnie uznały, iż termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego nie został przez skarżącego zachowany, podczas gdy za taki wniosek należało uznać jego pismo złożone w PINB w A. w dniu [...] września 2016 r., a więc z zachowaniem jednomiesięcznego terminu od dnia powzięcia przez skarżącego wiadomości o podstawie wznowienia, co nastąpiło z dniem [...] sierpnia 2016 r. Okoliczność, że Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w A. nie był właściwy, nie może skutkować uznaniem, że nie zachował terminu do złożenia wniosku o wznowienie. Co więcej, organ ten był zobowiązany do udzielenia skarżącemu stosownych pouczeń i wskazań jaki organ (do wznowienia postępowania) jest właściwy w sprawie. PINB w A. nie podjął właściwie kroków, jaki był cel skarżącego, w przedłożeniu pisma sygnowanego datą [...]09.2016 r.
Na tej podstawie wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia organu I i II instancji oraz zwrot kosztów postępowania.
Wojewoda P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości zaskarżone rozstrzygnięcie. Odnosząc się do argumentacji skarżącego, że przedmiotem niniejszego postępowania jest wniosek o wznowienie postępowania zawarty w jego piśmie z dnia [...] września 2016 r. organ odwoławczy podkreślił, iż przedmiotem niniejszego postępowania (zakończonego zaskarżonym postanowieniem) był wniosek z dnia [...] marca 2021 r. Sam wnioskodawca wskazał Staroście A., iż pismo z dnia [...] marca 2021 r. winno zostać uznane za wniosek o wznowienie postępowania. Starosta A. wystosował do skarżącego liczne pisma celem uzyskania niezbędnych informacji od wnioskodawcy, w tym wskazania terminu (daty) dowiedzenia się o wydaniu M. O. decyzji o pozwoleniu na rozbudowę i przebudowę. W odpowiedzi wnioskodawca nie wskazał dokładnej daty, w której dowiedział się o wydanej decyzji. W swoich pismach skierowanych do organu I instancji powołuje się jedynie na pisma składane do organów administracji publicznej m.in. z 2016 r. Złożenie wniosku o wznowienie postępowania (w dniu [...] marca 2021 r.) po upływie kilku lat od uzyskania informacji o wydanej decyzji, nie może być pozytywnie rozpatrzone z uwagi na uchybienie terminu do jego wniesienia. Końcowo organ odwoławczy także wskazał, że pismo z dnia [...] września 2016 r., które wpłynęło do PINB w A. w dniu [...] września 2016 r. nie stanowi akt sprawy Starosty A. znak: [...] (które dotyczą wniosku Pana S. K. z dnia [...] marca 2021 r.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Na wstępie należy przypomnieć, że wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności
z prawem, co wynika z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Przedmiotem tej kontroli jest zbadanie, czy organy administracji publicznej, w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni się to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych czy też postanowień sprawowana jest w granicach sprawy, ale rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 p.p.s.a.). Podkreślić przy tym należy, że Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu.
Uwzględniając powołane kryteria Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie Wojewody P. z dnia [...] marca 2022 r. zostało wydane prawidłowo, podobnie jak poprzedzające je postanowienie Starosty A. z dnia [...] października 2021 r. odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...] udzielającą pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...], przy ul. J. w A.
Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a., który wskazuje na przesłanki wznowienia postępowania, można wznowić postępowanie w sprawie zakończoną decyzją ostateczną. Z treści przywołanego przepisu jednoznacznie wynika, że instytucja wznowienia postępowania stanowi nadzwyczajny środek prawny, przy pomocy którego można wzruszyć treść ostatecznej decyzji administracyjnej. Instytucja ta została wprowadzona do kodeksu postępowania przez ustawodawcę jako swoisty zawór bezpieczeństwa mający zastosowanie w tych przypadkach, kiedy pomimo obiektywnego wystąpienia, z zasady wad proceduralnych, w postępowaniu prowadzonym w celu wydania decyzji, o których jest mowa w art. 145 k.p.a. – stała się ostateczna decyzja administracyjna. Instytucja ta zwrócona jest zatem w swej istocie wobec wadliwych "proceduralnie" decyzji ostatecznych.
Idąc dalej należy podnieść, że zgodnie z treścią art. 147 k.p.a.: "Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony. Z kolei, art. 148 k.p.a. stanowi, że: "§ 1. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. § 2. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji".
W myśl art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.
Skarżący w sprawie niniejszej jako podstawę wznowienia wskazał art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, gdy strona bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. Wznowienie na tej podstawie następuje wyłącznie na żądanie strony, nigdy z urzędu (por. wyrok NSA z 21 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 3223/19, orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA).
Podanie o wznowienie postępowania administracyjnego wszczyna postępowanie wstępne, które powinno się zakończyć załatwieniem sprawy w sposób przewidziany w art. 149 k.p.a., a więc wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania lub o odmowie jego wznowienia. Na tym etapie organ bada m.in., czy wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na ustawowych przesłankach wznowienia oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. (por. wyrok NSA z 3 marca 2022 r., I OSK 606/19, CBOSA).
Słusznie przy tym wskazał organ odwoławczy, że wykazanie zachowania terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania wznowieniowego jest zadaniem strony (por. wyrok NSA z 10 listopada 2021 r., I OSK 673/21, CBOSA). W związku z tym skarżący miał obowiązek udowodnić, kiedy dowiedział się o decyzji ostatecznej, której wzruszenia żąda. Natomiast w gestii organu leżała weryfikacja twierdzeń stron i w razie potrzeby przeprowadzenie stosownego postępowania wyjaśniającego.
W niniejszej sprawie wniosek o wznowienie postępowania dotyczył ostatecznej decyzji Starosty A. z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...]. Postępowanie to zostało zainicjowane wnioskiem S. K. zawartym w piśmie z dnia 15 marca 2021 r., w którym zwrócił się do Starosty A. o "uchylenie" ostatecznej decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...] i w którym żądał kontroli w/w obiektu. W wyniku działań Starosty A. mających na celu wyjaśnienie faktycznego żądania wnioskodawcy (wezwanie z dnia [...] kwietnia 2021 r., k. 2 akt admin.), S. K.wskazał, iż wnioskuje o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. tj. że strona (skarżący) bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu oraz poinformował, że składał uprzednio pisma dotyczące robót budowalnych budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...] obręb [...], przy ul. J. w A. tj. pisma z dnia [...] sierpnia 2016 r., [...] sierpnia 2016 r., [...] sierpnia 2016 r., [...] września 2016 r., [...] czerwca 2019 r. skierowane do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. (pisma skarżącego z [...] czerwca 2021 r. k. 14 akt admin. i z [...] sierpnia 2021 r. k. 17 akt admin.). Pismo skarżącego z [...] czerwca 201 (brak całej daty na piśmie) zostało dołączone do akt organu I instancji. Jednocześnie w piśmie z dnia [...] września 2021 r. skarżący podkreślił, że żąda wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. skoro Starostwo odmawia wznowienia postępowania z urzędu (k.21 akt admin.).
Na podstawie przedstawionych dokumentów oraz braku wskazania konkretnej daty przez wnioskodawcę, w jakiej dowiedział się on o decyzji, słusznie organy doszły do przekonania, że już w 2016 r. skarżący posiadał wiedzę o wydaniu w/w decyzji ostatecznej Starosty A. z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...], jak również w zakresie rozstrzygnięcia i stron postępowania, skoro wielokrotnie występował do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. o szeroko rozumianą kontrolę legalności przedmiotowej rozbudowy i przebudowy budynku mieszkalnego M. O. Wnioski te dotyczyły kontroli, bądź uchylenia decyzji (jak to zatytułowane było w piśmie z [...] marca 2021 r. inicjującym niniejsze postępowanie), czy też wstrzymanie budowy (pisma z 2016 r.).
W ocenie sądu, stanowisko organów nie narusza prawa. Dowiedzenie się o decyzji w rozumieniu art. 148 § 2 k.p.a. zasadnie organy wiążą z poznaniem elementów identyfikujących decyzję, takich jak data i numer decyzji. W orzecznictwie wskazuje się, że dokładne poznanie pełnej treści decyzji nie jest konieczne, bowiem skarżący w niektórych pismach akcentował, że nie miał dostępu do pełnych akt bowiem nie był stroną postępowania (tak chociażby NSA w wyroku z 25 maja 2017 r., II OSK 2445/15, CBOSA). W związku z tym nie stanowi okoliczności istotnej w niniejszej sprawie to, czy strona przeglądała akta sprawy zakończonej decyzją ostateczną i czy widziała sam dokument w postaci decyzji, lecz czy w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego można stronie przypisać wiedzę o istnieniu określonej decyzji ostatecznej, w szczególności o zawartym w niej rozstrzygnięciu.
Podkreślić przy tym należy, że aby ustalić prawidłowo datę dowiedzenia się przez skarżącego o wydaniu przedmiotowej decyzji, organ II instancji przeprowadził szerokie, uzupełniające postępowanie dowodowego, żądając od organu I instancji dodatkowych dokumentów, tak aby ustosunkować się do każdego argumentu skarżącego. Wnioskodawca w piśmie z dnia [...] sierpnia 2021 r. wskazywał, że w dniach: [...]sierpnia 2016 r., [...] sierpnia 2016 r., [...] sierpnia 2016 r., [...] września 2016 r. powiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. o pominięciu jego osoby jako strony postępowania. Wnioskodawca wskazał, na posiadaną przez siebie wiedzę o decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...], tym samym posiadał wszystkie niezbędne informacje do złożenia wniosku o wznowienie już w sierpniu 2016 r.
Podkreślić zatem należy, że okoliczność istnienia decyzji ostatecznej o pozwoleniu na rozbudowę i przebudowę z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak[...], umożliwiająca złożenie wniosku o wznowienie postępowania, była zatem znana wnioskodawcy już w 2016 roku. Słusznie zatem ustaliły organy obu instancji, że rozpatrywany wniosek o wznowienie postępowania został złożony dopiero w dniu [...] marca 2021 r., a zatem nastąpiło to z uchybieniem jednomiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a.
W zasadzie okoliczności te nie są kwestionowane w skardze, gdyż skarżący wprost wskazuje, że o wydanym pozwoleniu na rozbudowę dowiedział się w dniu [...] sierpnia 2016 r. (co potwierdza prawidłowość stanowiska organów). Natomiast argumentacja skargi w całości zmierza do wykazania, że to pismo datowane na dzień [...]września 2016 r. było wnioskiem o wznowienie postępowania, a organy z naruszeniem przepisów k.p.a. nie odczytały prawidłowo intencji skarżącego tj. że chodziło mu o wznowienie postępowania. Należy jednak wskazać, że z pisma tego dołączonego na k. 4 akt sprawy po pierwsze nie wynika, że było one skierowane do Starostwa Powiatowego w A., za pośrednictwem PINB w A. Po drugie nie wynika, że był to wniosek o wstrzymanie decyzji udzielającą pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego. W piśmie tym nie ma żadnych informacji o szeregu uchybieniach budowalnych, czy też, że skarżący "jako współwłaściciel nie zostałem poinformowany o rozbudowie domu" (pkt 9 pisma jak wskazuje skarżący, choć pismo to nie zawiera żadnych punktów). Pismo to stanowi krótkie stanowisko skierowane do PINB w A. o nieprawidłowościach na rozbudowanej posesji i prośbą o zajęcie się tą sprawą.
W żadnej mierze nie można w tym zakresie czynić organom administracji zarzutów o braku pouczenia o możliwości złożenia wniosku o wznowienie czy też naruszenia wskazanych w skardze art. 6 k.p.a, art. 8 k.p.a., art. 7 k.p.a. czy też art. 77 § 1 k.p.a. oraz 80 k.p.a. Z podniesionych w piśmie okoliczności nie wynika bowiem intencja strony do wznowienia postępowania. Także kolejne pismo dołączone do skargi (k. 5 akt) jedynie potwierdza fakt dowiedzenia się o wydanym pozwoleniu w dniu [...]08.2016 r., a zatem potwierdza stanowisko organów, że wniosek skarżącego złożony w dniu [...] marca 2021 r., został złożony z uchybieniem jednomiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a.
Jak trafnie podkreślił Wojewoda w odpowiedzi na skargę, to sam wnioskodawca wskazał Staroście A., iż pismo z dnia [...] marca 2021 r. winno zostać uznane za wniosek o wznowienie postępowania. Ponadto pismo z dnia [...] września 2016 r., które wpłynęło do PINB w A. w dniu [...] września 2016 r. nie stanowi akt sprawy Starosty A. znak: [...] (które dotyczą wniosku S. K. z dnia [...] marca 2021 r. o wznowienie postępowania). Argumentacji skargi jest zatem odpowiedzią skarżącego na brak możliwości skutecznego podważenia ustaleń organu w zakresie niedochowanie terminu, ze wskazaniem na pismo, które by się w tym terminie zmieściło. Co przy tym należy podkreślić, że od daty [...] września 2016 r. minęło prawie 5 lat, a skarżący nie wykazał aby w tym czasie podejmował jakieś kroki zmierzające do rozpoznania jego tzw. wniosku o wznowienie.
Skarżący w swojej skardze nie zdołał zatem podważyć, że wniosek o wznowienie postępowania z dnia [...] marca 2021 r. nie wypełnia przesłanki zachowania jednomiesięcznego terminu określonego przepisem art. 148 § 1 k.p.a., gdyż został złożony po terminie. W tej sytuacji złożenie wniosku prawie 5 lat po upływie tak wyznaczonego terminu, nie mogło odnieść zamierzonego skutku w postaci wznowienia postępowania.
W tym zakresie należy przytoczyć wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2021 r. sygn. akt II OSK 1670/20 w którym wskazano, że "termin liczony jest od dnia uzyskania informacji o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym strona powzięła informację, że okoliczność ta może stanowić podstawę wznowienia postępowania. Świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznych, jako podstawy wznowienia, nie ma wpływu dla oceny zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a. (CBOSA).
Ponadto w orzecznictwie wskazuje się, że taka wykładnia art. 148 § 1 k.p.a., w której wskazany w tym przepisie termin rozpoczynałby bieg od dnia uzyskania świadomości o prawnym znaczeniu okoliczności mogącej być podstawą wznowienia, w praktyce uniemożliwiałby ustalenie daty, od której biegłby ten termin i dawałby stronom możliwość manipulowania tym terminem, a to nie zasługuje na akceptację (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 kwietnia 2020 r. sygn. akt II SA/Gd 75/20, CBOSA).
Odnosząc się do zarzutu zawartego w piśmie skarżącego z 26 września 2021 r. skierowanym do organu I instancji (k. 21 akt organu I instancji), wskazującym na nieprawidłową odmowę wznowienia postępowania z urzędu należy wskazać, że przyjęcie stanowiska, że w sytuacji przekroczenie terminu organ powinien rozważyć wszczęcie postępowania z urzędu jest nieprawidłowe, bowiem w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że "z treści art. 145 § 1 k.p.a. wynika, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli ziści się któraś ze wskazanych w nim przesłanek. Zgodnie z treścią art. 147 k.p.a. zd. pierwsze, wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Z tych przepisów nie wynika obowiązek organu do podjęcia wznowienia postępowania z urzędu w sytuacji, gdy strona złoży wniosek po terminie. Zaniechanie wznowienia postępowania z urzędu, nie może być przy tym podstawą zarzutu w sprawie odmowy wznowienia postępowania z powodu uchybienia przez stronę terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania" (wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 listopada 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 1353/20, CBOSA).
Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie w całości podziela przedstawione orzecznictwo i jednocześnie jeszcze raz podkreśla, że organy nie mają obowiązku prowadzić postępowania w przedmiocie wznowienia z tego powodu, że strona złożyła wniosek o wznowienie po terminie. W ocenie Sądu stwierdzenie niezachowania terminu w zasadzie wykluczało analizowanie przez organy podstaw wznowienia postępowania, przy założeniu że wskazaną przez skarżącego podstawą był art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż pierwszy etap postępowania wznowieniowego – formalny, zakończył się negatywnymi ustaleniami dla skarżącego w zakresie zachowania terminu. Negatywne zaś ustalenie w zakresie możliwości wznowienia postępowania, czyli stwierdzenie uchybienia terminu, zamyka organowi drogę do merytorycznego rozpatrzenia sprawy administracyjnej. W ocenie sądu, organy wyjaśniły okoliczności stanu faktycznego sprawy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej. Materiał dowodowy sprawy należy uznać za wystarczający do uznania, że przewidziany w art. 148 k.p.a. termin złożenia wniosku o wznowienie postępowania nie został w niniejszej sprawie zachowany. W ocenie sądu, nie można zarzucić organom arbitralności oceny materiału dowodowego.
Reasumując, organy rozpatrzyły niniejszą sprawę prawidłowo, trafnie stosując powołane przepisy prawa procesowego. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie naruszało wskazanych w skardze przepisów procesowych, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 w związku z art. 148 § 2 k.p.a. Organ właściwie ocenił cały zebrany materiał dowodowy prawidłowo ustalając, że skarżący wiedzę o wydaniu decyzji z [...] kwietnia 2016 r. powziął już w 2016 r., co potwierdza skarżący wskazując w skardze na datę [...] sierpnia 2016 r. Organ zastosował właściwe podstawy prawne, które prawidłowo zinterpretował oraz należycie wyjaśnił w pisemnych motywach obu wydanych rozstrzygnięć, które spełniają wymogi określone w art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a. Uzasadnienia zaskarżonych postanowień pozwalają na poznanie motywów rozstrzygnięcia, organy wskazały w szczególności fakty uznane za udowodnione, dowody, na których się oparły oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej. Sąd nie stwierdził innych naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które uzasadniałyby konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia, zaś argumentacja skarżącego w zakresie tego, że pismo z dnia 1 września 2016 r. było wnioskiem o wznowienie postępowania, nie zasługuje na akceptację.
Mając powyższe na uwadze, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na mocy art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a. Tryb ten jest dopuszczalny, jeśli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo postanowienie kończące postępowanie, jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło