II SA/Bk 371/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Sędziowie sędzia WSA Barbara Romanczuk (spr.), sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant specjalista Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 lipca 2024 r. sprawy ze skargi W. Ś. reprezentowanego przez przedstawicieli ustawowych A. Ś. i J. Ś. na decyzję Podlaskiego Kuratora Oświaty w Białymstoku z dnia 26 kwietnia 2024 r. nr SPiKU.5740.2.2024 w przedmiocie skreślenia z listy uczniów oddala skargę. Wnioskiem z dnia 18 marca 2024 r. wychowawca [...] Liceum Ogólnokształcącego [...] w Białymstoku (dalej: "LO") zwrócił się do Dyrektora LO o rozpoczęcie procedury skreślenia ucznia ww. klasy W. Ś. z listy uczniów. Tego samego dnia Samorząd Uczniowski LO pozytywnie zaopiniował skreślenie W. Ś. z listy uczniów LO. Na mocy uchwały nr 3/2024 z dnia 21 marca 2024 r. Rada Pedagogiczna LO postanowiła o skreśleniu ucznia W. Ś. z listy uczniów LO. W dniu 22 marca 2024 r. Dyrektor LO wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie skreślenia ucznia klasy [...] W. Ś. z listy uczniów LO, powiadamiając o tym jego przedstawicieli ustawowych, których poinformowano jednocześnie o przysługujących stronie uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. Decyzją z dnia 10 kwietnia 2024 r. nr III LO 4313-1/2024 wydaną m.in. na podstawie art. 68 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2023 r. poz. 900, ze zm.; dalej: "P.o.") i § 15 ust. 4 pkt 1 lit. w oraz § 46 ust. 3 pkt 5, ust. 8 i ust. 9 pkt 1 Statutu [...] Liceum Ogólnokształcącego [...] w Białymstoku (dalej "Statut") oraz na podstawie uchwały Rady Pedagogicznej LO nr 3/2024 z dnia 21 marca 2024 r. w sprawie skreślenia ucznia z listy uczniów, Dyrektor LO skreślił ucznia klasy [...] W. Ś. z listy uczniów LO (pkt 1 decyzji), nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. (pkt 2 decyzji). W uzasadnieniu wyjaśniono, że Statut przewiduje przypadki, w których Rada Pedagogiczna LO może podjąć uchwałę upoważniającą Dyrektora LO do skreślenia ucznia z listy uczniów. Są to szczególnie rażące nagminne zdarzenia z udziałem ucznia dotyczące zachowań takich jak: kradzież mienia szkolnego oraz mienia osobistego uczniów i pracowników szkoły; dewastacja mienia szkoły; stosowanie przemocy fizycznej lub psychicznej oraz czynów mających znamiona wybryków chuligańskich wobec uczniów lub pracowników szkoły; a także spożywanie alkoholu, palenie papierosów, zażywanie i dystrybucja środków odurzających na terenie szkoły. Zgodnie zaś z § 46 ust. 3 pkt 5 Statutu, skreślenie ucznia z listy uczniów jest jedną z kar stosowanych wobec uczniów, a do jej zastosowania, zgodnie z treścią § 46 ust. 2 i 3 Statutu, konieczne jest uprzednie wyczerpanie wszystkich środków zaradczych przewidzianych w § 46 ust. 2 Statutu. Wskazano, że wniosek wychowawcy klasy z dnia 18 marca 2024 r. o rozpoczęcie procedury skreślenia ucznia z listy uczniów zawierał informację o zastosowanych środkach zaradczych z § 46 ust. 2 pkt 1-4 Statutu, natomiast Dyrektor LO zwrócił się do pedagoga szkolnego o przedstawienie działań podjętych w sprawie ww. ucznia, uzyskując listę odbytych spotkań i rozmów z pedagogiem, Dyrektorem LO, rodzicami uczniów klasy [...], w tym informację o rozmowie pedagoga z rodzicami W. Ś. w dniu 12 marca 2024 r., co było równoznaczne z zastosowaniem środka zaradczego wskazanego w § 46 ust. 2 pkt 5 Statutu. Mając na uwadze powyższe Dyrektor LO stwierdził nieskuteczne zastosowanie wobec ucznia W. Ś. środków oddziaływania wychowawczego, środków zaradczych i dotychczasowo zastosowanych kar przewidzianych w Statucie, a tym samym możliwość zastosowania kary skreślenia ww. ucznia z listy uczniów, ze względu na jego niewłaściwe zachowanie utrudniające prowadzenie lekcji (w tym deprawujące), potwierdzone licznymi negatywnymi uwagami z zachowania zamieszczonymi przez wychowawcę klasy i nauczycieli w dzienniku elektronicznym (od 1 września 2023 r. do 22 marca 2024 r. uczeń otrzymał 16 negatywnych ocen zachowania), a także stosowanie przemocy fizycznej i psychicznej wobec innych uczniów, w tym współudział w naruszeniu nietykalności cielesnej innego ucznia o znamionach wybryku chuligańskiego, o którym mowa w § 46 ust. 4 pkt 4 Statutu. W uzasadnieniu wskazano, że w rezultacie opisanych tam szczegółowo nagminnych i rażących zachowań ww. ucznia, powstało środowisko nieprzystosowane do nauki i uniemożliwiające kształcenie, a także stan zagrożenia i obawy o bezpieczeństwo pozostałych uczniów z klasy. Podkreślono, że zastosowane środki wychowawcze nie przyniosły żadnych rezultatów, bowiem uczeń wyraża pogardę w stosunku do nauczycieli i innych uczniów, przejawia lekceważącą postawę wobec stosowanych środków wychowawczych i kar, a także nie ma refleksji nad swoim postępowaniem, ani też woli zapoznania się z konsekwencjami przemocowych zachowań stosowanych względem innych uczniów. Dyrektor LO podkreślił, że wyczerpano przewidziane w Statucie środki wychowawcze i kary w stosunku do ww. ucznia, z wyłączeniem skreślenia go z listy uczniów. Końcowo Dyrektor LO umotywował nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, jako celowe ze względu na zapewnienie bezpieczeństwa pozostałym uczniom i ważny interes społeczny. Decyzją z dnia 26 kwietnia 2024 r. nr SPiKU.5740.2.2024 Podlaski Kurator Oświaty w Białymstoku (dalej: "Kurator") utrzymał w mocy ww. decyzję Dyrektora LO. W wyniku analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy Kurator stwierdził, że postępowanie w sprawie skreślenia W. Ś. z listy uczniów LO zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami k.p.a., zaś wydana decyzja administracyjna odpowiada wszystkim rygorom, w tym zgodnie z art. 68 ust. 2 P.o., została poprzedzona stosowną uchwałą rady pedagogicznej, opinią samorządu uczniowskiego oraz wydana w wyniku procedury określonej w Statucie. Wskazane w decyzji powody skreślenia W. Ś. z listy uczniów szkoły zawierają się zaś w katalogu przypadków, w których uczeń może zostać skreślony z listy uczniów szkoły, określonych w Statucie. Następnie wyjaśniono, że W.Ś. jest uczniem klasy [...] LO. Od pierwszego miesiąca nauki sprawiał on problemy wychowawcze. W dniach 13-14 września 2023 r. na wyjeździe integracyjnym w Serwach korzystał z papierosa elektronicznego, czym wywołał alarm przeciwpożarowy, a ponadto uszkodził mienie hotelu, zalewając go wodą. Wobec ucznia zastosowano środek oddziaływania wychowawczego w postaci prac społecznych w szkolnej bibliotece w wymiarze 8 godzin, a następnie karę w postaci upomnienia wychowawcy klasy. W dniu 6 października 2023 r. uczeń udostępnił zaś w Internecie film, na którym podczas lekcji pije płyn z butelki po napoju alkoholowym, za co otrzymał karę w postaci nagany wychowawcy klasy. Ponadto zgromadzony w sprawie materiał dowodzi, że ww. uczeń nie uważa na lekcjach, utrudnia nauczycielom prowadzenie zajęć, hałasuje, rozmawia, spożywa posiłki, korzysta z telefonu komórkowego, przy czym nie reaguje na zwracane mu uwagi. Oprócz zdarzeń utrudniających prowadzenie lekcji, negatywne zachowania ucznia obejmują stosowanie przemocy fizycznej i psychicznej wobec innych uczniów, w tym kierowanie wulgarnych i obraźliwych określeń wobec koleżanek z klasy, o czym powiadomiono wychowawcę klasy w dniu 23 lutego 2024 r. W dniu 28 lutego 2024 r. uczeń został ustnie upomniany przez wychowawcę klasy po kierowaniu przez niego wulgarnych określeń dotyczących tożsamości płciowej i gróźb karalnych wobec innego ucznia z klasy, zaś w dniu 13 marca 2024 r. uczestniczył on, wraz z dwoma kolegami spoza szkoły, w akcie przemocy fizycznej wobec tego ucznia, co zostało zarejestrowane na nagraniu z monitoringu szkolnego. Kurator wskazał również, że anonimowe wypowiedzi uczniów klasy [...] wyrażone w ankiecie przeprowadzonej w dniu 19 marca 2024 r. wskazują na trudności w korzystaniu przez nich z lekcji na skutek zachowania W. Ś., w tym wulgarne określenia kierowane w ich stronę, a także grożenie przemocą fizyczną. Eskalacja tych zachowań doprowadziła do podjęcia przez rodziców uczniów klasy [...] decyzji o pozostawieniu swoich dzieci w domu w dniu 22 marca 2024 r. W ocenie Kuratora całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że naganne, deprawujące zachowania W. Ś., nagminnie naruszające postanowienia Statutu oraz podstawowe normy społeczne, uzasadniają podjęcie decyzji o skreśleniu go z listy uczniów. Organ odwoławczy podzielił w tym względzie argumenty podniesione przez Dyrektora LO, który wydając decyzję kierował się dobrem innych uczniów, którzy nie powinni ponosić negatywnych konsekwencji związanych z zakłócaniem procesu ich edukacji przez jednego z kolegów, jak również potrzebą zapewnienia im bezpiecznego i wolnego od przemocy środowiska nauki. Kurator podkreślił również, że W.Ś., mimo podejmowanych wobec niego działań, zarówno o charakterze dyscyplinującym jak i wspierającym, nie wykazywał chęci poprawy, jego naganne zachowanie wręcz eskalowało. Stosownie do § 46 ust. 3 Statutu, zastosowanie najsurowszej z kar, tj. skreślenie z listy uczniów LO, uzasadnione jest uprzednim wyczerpaniem wszystkich środków zaradczych przewidzianych w § 46 ust. 2 Statutu. Wniosek wychowawcy klasy z dnia 18 marca 2024 r. o rozpoczęcie procedury skreślenia ucznia z listy uczniów, zawiera informację o zastosowanych środkach zaradczych wskazanych w § 46 ust. 2 pkt 1-4 Statutu. Analiza dokumentacji wykazała, że szkoła podejmowała wobec ww. ucznia środki zaradcze i stosowała inne kary przewidziane w Statucie. Wielokrotnie kierowano do ucznia pouczenia i ostrzeżenia. W.Ś. otrzymywał uwagi z zachowania dokumentowane w dzienniku elektronicznym, a także przeprowadzano z nim rozmowy. Do współpracy włączeni zostali rodzice ww. ucznia. Zastosowane środki wychowawcze nie przyniosły jednak oczekiwanych rezultatów, bowiem mimo ich stosowania uczeń dopuszczał się kolejnych zachowań, o których mowa w § 46 ust. 4 pkt 4 i 5 Statutu, tj. szczególnie rażące, nagminne zdarzenia z udziałem ucznia dotyczące zachowań w postaci stosowania przemocy fizycznej lub psychicznej oraz czynów mających znamiona wybryków chuligańskich wobec uczniów (pkt 4), a także szczególnie rażące, nagminne zdarzenia z udziałem ucznia dotyczące zachowań w postaci palenia e-papierosów na terenie szkoły (pkt 5). Skargę na powyższą decyzję wniósł W.Ś. reprezentowany przez przedstawicieli ustawowych: A. Ś. i J. Ś. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: 1) art. 68 ust. 2 P.o. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, przez skreślenie W. Ś. z listy uczniów w sytuacji gdy, okoliczności sprawy wskazują, że nie zachodzą przesłanki do podjęcia takiej decyzji; 2) art. 7, art. 77 § 1 art. 80, art. 84 § 1 i art. 86 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w niniejszej sprawie i nie zebranie w tym celu w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, zwłaszcza: a) nieprzesłuchanie małoletniego W. Ś. w obecności psychologa; b) nieprzesłuchanie rodziców małoletniego W. Ś.; c) nieprzeprowadzenie dowodu z opinii Zespołu Orzekającego Poradni Psychologiczno Pedagogicznej, celem ustalenia: jaki jest stopień rozwoju małoletniego; czy prawidłowo rejestruje i odtwarza zdarzenia; czy małoletni cierpi na jakieś zaburzenia rozwojowe, zaburzenia zachowania; czy też innego rodzaju zaburzenia psychiczne oraz czy małoletni potrzebuje wdrożenia indywidualnego systemu nauczania; d) nieprzesłuchanie pozostałych uczestników zdarzenia z dnia 13 marca 2024 r. w obecności psychologa; e) nieprzesłuchanie rodziców pozostałych uczestników zdarzenia z dnia 13 marca 2024 r. f) braku wnikliwej analizy wątpliwego materiału dowodowego odnośnie spożywania alkoholu przez małoletniego W. Ś. podczas zajęć lekcyjnych; co skutkowało błędnym ustaleniem, że doszło do naruszenia i dopuszczenia się przemocy rówieśniczej oraz spożywania alkoholu przez małoletniego W. Ś. podczas zajęć lekcyjnych i uznania, że decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem; 3) art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, przez brak szczegółowej argumentacji, która legła u podstaw zastosowania przez organy najsurowszej kary z obowiązującego katalogu kar. Organ pierwszej instancji nie wyjaśnił, dlaczego uznał, iż zastosowanie wobec skarżącego kary najsurowszej jest w tym wypadku uzasadnione, jak również nie podał, z jakich przyczyn uznał, że którakolwiek z kar łagodniejszych nie będzie karą adekwatną wobec tego zachowania; 4) art. 42 ust. 3 Konstytucji RP w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, przez uznanie za winnego małoletniego W. Ś. o dopuszczenia się przemocy rówieśniczej wobec koleżanki z klasy pomimo braku prawomocnego wyroku stwierdzającego jego winę; 5) art. 70 ust. 1 Konstytucji RP w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, przez naruszenie konstytucyjnego prawa małoletniego W. Ś. do nauki oraz znaczne utrudnianie wypełniania konstytucyjnego obowiązku nauki. Autorzy skargi wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora LO jako naruszającej prawo i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu skarżący wskazali m.in., że brak jest jednoznacznych ustaleń faktycznych, które by wskazywały: jakich, kiedy i wobec kogo czynów, dopuścił się skarżący, a które skutkowały wydaniem zaskarżonej decyzji. W ich ocenie zgromadzony materiał dowodowy w postaci notatek służbowych wychowawcy i nauczycieli, informacji Dyrektora LO, opinii o uczniu, wniosków rodziców pozostałych uczniów itp. nie jest wystarczający do wydania zaskarżonej decyzji. W szczególności brak jest jakichkolwiek dokumentów związanych ze zdarzeniem z dnia 13 marca 2024 r. Powyższe nie pozwala na poczynienie rzeczywistych ustaleń faktycznych, co uniemożliwia przeprowadzenie właściwej kontroli instancyjnej. Podkreślono, że organy obu instancji uchybiły regułom uznania administracyjnego. Końcowo autorzy skargi zauważyli, że względem skarżącego nie podjęto stosownych działań, które stanowiłyby wsparcie psychologiczno-pedagogiczne, bowiem zgodnie z opinią psychologiczną wydaną po przeprowadzeniu badań w dniach 13 i 20 kwietnia 2024 r, u skarżącego stwierdzono zaburzenia zachowania oraz zaburzenia ADHD - postać mieszana. Zaś orzeczeniem Zespołu Orzekającego Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej Nr1 w Białymstoku nr 749/23/24 z dnia 29 kwietnia 2024 r. orzeczono o potrzebie indywidualnego nauczania. Placówka oświatowa nie zareagowała zatem w sposób właściwy na dotychczasowe postawy skarżącego, a w konsekwencji nie podjęto wszystkich stosownych działań mających na celu zapewnienie właściwej pomocy psychologiczno-pedagogicznej uczniowi, właściwej formy edukacji oraz bezpieczeństwa ucznia, u którego stwierdzono zaburzenia w zachowaniu. W odpowiedzi na skargę Kurator wniósł o jej oddalenie, ustosunkował się do zarzutów skargi, wskazując m.in., że strona skarżąca, której zapewniono możliwość udziału w postępowaniu, w jego toku nie podjęła inicjatywy dowodowej, zaś organ był uprawniony do oceny zebranego materiału dowodowego i nie miał obowiązku oczekiwać na wynik postępowania związanego ze zdarzeniem z 13 marca 2024 r. Co do zasady organ podzielił argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 18 lipca 2024 r. przedstawiciele ustawowi skarżącego podnieśli, że skarżący nie jest winnym pobicia innego ucznia LO w dniu 13 marca 2024 r. bowiem taki stan wynika z analizy nagrania z monitoringu szkoły z tego dnia. Ponadto podzielili oni oraz dodatkowo umotywowali zarzuty skargi. Wraz z pismem złożono do akt kserokopie: opinii psychologicznej wydanej na podstawie badania przeprowadzonego w dniach 13 i 20 kwietnia 2024 r., opinii z dnia 3 kwietnia 2024 r. wydanej przez T. Ś. prowadzącego Gabinet Wsparcia Pedagogicznego Azyl, orzeczenia z dnia 29 kwietnia 2024 r. o potrzebie indywidualnego nauczania, informacji LO o sytuacji dydaktycznej i wychowawczej ucznia na potrzeby wydania orzeczenia do nauczania indywidualnego z dnia 3 kwietnia 2024 r., pisma przedstawicieli ustawowych skarżącego z dnia 14 marca 2024 r. skierowanego do Dyrektora LO z prośba o podjęcie współpracy z terapeutą w celu wsparcia skarżącego w poprawie funkcjonowania w szkole; a także wydruki korespondencji sms A. Ś. z wychowawcą klasy [...] oraz wiadomości sms ucznia poszkodowanego w wyniku zdarzenia z dnia 13 marca 2024 r. kierowane do skarżącego. Na rozprawie w dniu 25 lipca 2024 r. pełnomocnik strony skarżącej poparł skargę oraz wyjaśnił (w odpowiedzi na pytanie sądu o to, jakie jeszcze dowody powinny być w sprawie przeprowadzone), że chodzi o część dowodów wymienionych w pkt 2 skargi - np. prawomocne orzeczenie w sprawie o demoralizację, które to postępowanie może zainicjować też Dyrektor LO. Przedstawicielka ustawowa skarżącego poparła skargę. Na pytanie sądu wyjaśniła, że nie zareagowała na śródroczną naganną ocenę z zachowania syna, ponieważ nie znała jeszcze wówczas dobrze Statutu oraz myślała, że ocena ta zmotywuje syna do zmiany zachowania. Przed wydaniem decyzji o skreśleniu syna nie znała zaś całości materiału dowodowego, poznała go dopiero po wystąpieniu o dostęp do akt. Na pytanie sądu wyjaśniła, że znana jest jej treść uwag w Librusie i w związku z tymi uwagami były też telefony ze szkoły oraz rozmowy z wychowawcą. Wyjaśniła, że spotkanie rodziców w dniu 21 marca 2024 r. było zaplanowane bez udziału rodziców skarżącego, jednak rodzice uczniów zażądali ich udziału, do którego nie doszło, bowiem nie udało się dostosować terminarza do terminu tego spotkania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022 r. poz. 2492, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi nastąpić może również na drodze stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga co do zasady w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Natomiast według art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 68 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (P.o.) oraz postanowienia Statutu [...] Liceum Ogólnokształcącego [...] w Białymstoku (Statut). Zgodnie z art. 68 ust. 2 P.o. dyrektor szkoły lub placówki może, w drodze decyzji, skreślić ucznia z listy uczniów w przypadkach określonych w statucie szkoły lub placówki. Skreślenie następuje na podstawie uchwały rady pedagogicznej, po zasięgnięciu opinii samorządu uczniowskiego. Regulacji tej odpowiada § 46 ust. 8 Statutu, stanowiący, że dyrektor szkoły może w drodze decyzji administracyjnej skreślić ucznia z listy uczniów na wniosek wychowawcy klasy, na podstawie uchwały Rady Pedagogicznej po zasięgnięciu opinii Samorządu Uczniowskiego. W pierwszej kolejności sąd zauważa, że zaskarżona decyzja została wydana w wyniku prawidłowo wdrożonego postępowania, a więc zainicjowanego wnioskiem wychowawcy klasy [...] z dnia 18 marca 2024 r. oraz wszczętego przez Dyrektora LO w dniu 22 marca 2024 r. na podstawie uchwały nr 3/2024 Rady Pedagogicznej LO z dnia 21 marca 2024 r., po uzyskaniu w dniu 18 marca 2024 r. pozytywnej opinii Samorządu Uczniowskiego LO. Przedstawiciele ustawowi skarżącego nie podnoszą w tym względzie żadnych zastrzeżeń, wskazując, że w ich ocenie wymagany tryb został zachowany. Nie zgadzają się oni jednak z wymierzoną skarżącemu karą polegającą na skreśleniu skarżącego z listy uczniów LO, wskazując, że brak było podstaw do wydania zaskarżonej decyzji. Skreślenie ucznia z listy uczniów stanowi najdotkliwszą z kar określonych w § 46 ust. 3 pkt 1-5 Statutu (obok upomnienia wychowawcy, nagany wychowawcy, upomnienia Dyrektora LO oraz nagany Dyrektora LO - podawanych do wiadomości rodziców), których zastosowanie wobec ucznia przewiduje się po wyczerpaniu wszystkich środków zaradczych. Te zaś muszą być podjęte przez wychowawcę oraz potwierdzone adnotacją w dzienniku elektronicznym przed zastosowaniem kary, o czym stanowi § 46 ust. 2 Statutu. Przepis ten formułuje następujący katalog środków zaradczych: (pkt 1) rozmowa indywidualna wychowawcy z uczniem; (pkt 2) rozmowa indywidualna wychowawcy z rodzicami ucznia; (pkt 3) zgłoszenie problemu wychowawczego pedagogowi szkolnemu / pedagogowi specjalnemu / psychologowi przez wychowawcę; (pkt 4) rozmowa psychologa / pedagoga szkolnego / pedagoga specjalnego z uczniem; (pkt 5) rozmowa psychologa / pedagoga szkolnego / pedagoga specjalnego z rodzicami ucznia. Wedle § 46 ust. 9 pkt 1 Statutu, Rada Pedagogiczna może podjąć uchwałę upoważniającą Dyrektora Szkoły do skreślenia ucznia z listy uczniów w przypadku szczególnie rażących, nagminnych zdarzeń z udziałem ucznia, dotyczących m.in. zachowań ujętych w § 46 ust. 4 pkt 4 i 5 Statutu, a polegających na: stosowaniu przemocy fizycznej lub psychicznej oraz czynów mających znamiona wybryków chuligańskich wobec uczniów lub pracowników szkoły (pkt 4); spożywaniu alkoholu, palenia papierosów, zażywania i dystrybucji środków odurzających na terenie szkoły (pkt 5). Zarówno z art. 68 ust. 2 P.o., jak i z powyżej cytowanej regulacji statutowej wynika, że decyzja w przedmiocie skreślenia z listy uczniów jest decyzją uznaniową, tj. dopuszczającą wybór przez organ stosujący prawo, jednej z możliwych konsekwencji normy prawnej, jednakże przy określeniu kryteriów oceny, jakimi ma się kierować organ administracyjny przy wydawaniu decyzji. Innymi słowy uznanie administracyjne występuje w przypadkach, w których przepisy prawne stanowią, że organ administracyjny "może" podjąć w sprawie rozstrzygniecie, a jednocześnie nie formułują one nakazu lub zakazu ustalenia określonej treści rozstrzygnięcia. Uznanie organu nie może przy tym nosić cech dowolności, a decyzja rozstrzygająca sprawę powinna być wynikiem wszechstronnej oceny konkretnego przypadku, dokonanej na podstawie analizy całokształtu materiału dowodowego sprawy, przy uwzględnieniu zasad postępowania określonych w k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., sygn. akt SA 810/81). Sądowa kontrola tego rodzaju decyzji zmierza do ustalenia, czy prawidłowo przeprowadzono postępowanie administracyjne, czy organ przy wydaniu decyzji nie przekroczył granic uznania administracyjnego i czy uzasadnił rozstrzygnięcie sprawy dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami (J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2005, s. 502). Szczególne znaczenie przy ocenie prawidłowości decyzji o charakterze uznaniowym ma jej uzasadnienie faktyczne i prawne, stanowiące niezbędny element składowy decyzji (art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a.). Wedle art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Brak prawidłowego uzasadnienia decyzji wydanej w ramach uznania administracyjnego uniemożliwia ustalenie, czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu uznania administracyjnego. W ocenie sądu, decydując o skreśleniu skarżącego z listy uczniów, organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Taki wniosek wypływa z analizy treści prawidłowo zredagowanego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, odpowiadającego dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a., nawiązującego do zgromadzonych w sprawie dowodów i jednoznacznie odzwierciedlającego stan faktyczny sprawy. Wynika z niego, że do skreślenia skarżącego z listy uczniów doszło na skutek powtarzających się nagminnie z jego udziałem szczególnie rażących zdarzeń dotyczących zachowań ujętych w § 46 ust. 4 pkt 4 i 5 Statutu, a przy tym po uprzednim wyczerpaniu wszystkich środków zaradczych, które nie przyniosły oczekiwanego rezultatu – podobnie jak kilkukrotnie stosowane względem skarżącego mniej dotkliwe (aniżeli skreślenie z listy uczniów) kary oraz zastosowany środek oddziaływania wychowawczego. Z materiału dowodowego wynika bowiem, że podczas wyjazdu integracyjnego w Serwach w dniu 13 września 2023 r. skarżący uszkadzał mienie hotelu, rzucając woreczkami wypełnionymi wodą w drzwi pokoju hotelowego, zalewając przy tym wykładzinę. Wskutek przeprowadzonej ze skarżącym rozmowy przez wychowawcę i Wicedyrektora LO, skarżący przeprosił oraz naprawił wyrządzoną szkodę. Podczas tego samego wyjazdu integracyjnego, dnia 14 września 2023 r. skarżący wraz z innym uczniem korzystali z papierosa elektronicznego, co wywołało w hotelu alarm przeciwpożarowy. W trakcie przeprowadzonej przez Wicedyrektora LO rozmowy ze skarżącym i jego kolegą, skarżący odzywał się niestosownie, nie okazując szacunku i pokory. O zdarzeniu tym poinformowano rodziców obu uczniów. Po powrocie z wyjazdu integracyjnego Dyrektor LO udzielił obu uczniom upomnienia słownego i w porozumieniu z rodzicami oraz wychowawcą klasy zastosował środek oddziaływania wychowawczego w postaci prac społecznych w bibliotece szkolnej w wymiarze 8 godzin (notatka służbowa Wicedyrektora LO oraz wychowawcy klasy z dnia 14 września 2023 r.). Za naruszenie regulaminu dotyczącego wyjazdu integracyjnego w Serwach w dniach 13-14 września 2023 r. wychowawca wymierzył skarżącemu karę upomnienia (decyzja z dnia 26 października 2023 r.). Również w dniu 23 listopada 2023 r. skarżący palił papierosa elektronicznego na terenie szkoły. Wskutek tego zdarzenia wicedyrektor LO przeprowadził ze skarżącym rozmowę dyscyplinującą, podczas której skarżący nie przejawił skruchy. O zdarzeniu poinformowano rodziców skarżącego, z którymi wychowawca przeprowadził rozmowę (notatka służbowa wicedyrektora LO i wychowawcy z dnia 23 listopada 2023 r.). W dniu 26 października 2023 r. w trakcie zajęć edukacyjnych skarżący wyjął z plecaka butelkę typu piersiówka i pił z niej chowając się za plecakiem, które to zdarzenie nagrał i opublikował w Internecie. W konsekwencji tego zdarzenia wicedyrektor LO i wychowawca klasy przeprowadzili tego samego dnia rozmowę z ojcem skarżącego (notatka służbowa wicedyrektora LO i wychowawcy z dnia 26 października 2023 r.), zaś wychowawca wymierzył skarżącemu karę nagany (decyzja z dnia 26 października 2023 r.). O zdarzeniu tym powiadomiono psychologa szkolnego, który w dniu 27 października 2023 r. przeprowadził rozmowę ze skarżącym (notatka służbowa psychologa szkolnego i wicedyrektora LO z dnia 27 października 2023 r.). Ponadto skarżący wielokrotnie w inny sposób przeszkadzał w prowadzeniu zajęć edukacyjnych, nie reagując przy tym na upomnienia nauczycieli, w tym: hałasował, głośno rozmawiał z innym uczniem, czy ostentacyjnie spożywał posiłek w trakcie zajęć (notatki służbowe Dyrektora LO z dnia 4 i 9 października 2023 r.). Za naruszenie norm i zasad panujących w LO, tj. nieodpowiednie zachowanie na lekcjach matematyki, fizyki i biologii wychowawca w dniu 26 października 2023 r. wymierzył skarżącemu karę upomnienia (decyzja z dnia 26 października 2023 r.). Mimo to skarżący nadal zakłócał przebieg zajęć edukacyjnych i nie stosował się do poleceń nauczycieli (notatki służbowe Dyrektora LO z dnia 29 listopada 2023 r. i z dnia 12 stycznia 2024 r.). W uzasadnieniu decyzji organu I instancji wymieniono również (na podstawie analizy licznych uwag zamieszczonych w dzienniku elektronicznym) inne przykłady niewłaściwego zachowania skarżącego względem kolegów i nauczycieli, naruszającego postanowienia Statutu. Wynika z nich, że skarżący nie korzystał z zajęć edukacyjnych, nie uważał i rozmawiał w ich trakcie, korzystał z telefonu komórkowego, w tym nagrywał nim filmy, nie prowadził notatek, nie rozwiązywał zadań, przychodził na zajęcia nieprzygotowany, przeszkadzał nauczycielom w prowadzeniu zajęć i nie reagował na ich polecenia, był hałaśliwy, uciekał z lekcji, przeszkadzał uczniom w słuchaniu lekcji, nie przestrzegał zasad kultury współżycia w odniesieniu do kolegów i nauczycieli, kierował wulgarne określenia i groźby pod adresem innych uczniów, zaś względem nauczycieli wykazywał postawę lekceważącą. Podczas mikołajek klasowych w dniu 5 grudnia 2023 r. wręczył koleżance bezwartościowy i pogardliwy prezent, zamiast prezentu o ustalonej wartości 50 zł, odmawiając przy tym przeprosin i wręczenia właściwego prezentu (notatka służbowa wychowawcy z dnia 6 grudnia 2023 r.). Dyrektor LO podsumował, że w okresie od 1 września 2023 r. do 22 marca 2024 r. skarżący otrzymał 16 negatywnych ocen zachowania, przy czym za każdą z tych ocen stoją konkretne zdarzenia opisane w dzienniku elektronicznym. Opisane wyżej zachowanie skarżącego przełożyło się na uzyskanie przez niego śródrocznej nagannej oceny z zachowania, która zgodnie z zapisem § 61 ust. 18 pkt 6 Statutu ustalana jest m.in. gdy uczeń pije alkohol, wywołuje awantury oraz dokonuje innych czynów mających znamiona chuligańskich wybryków, umyślnie niszczy mienie szkolne, stosuje przemoc fizyczną lub psychiczną wobec kolegów, koleżanek oraz pracowników szkoły. Ani uczeń, ani jego rodzice nie zgłosili w terminie, o którym mowa w § 61 ust. 22 Statutu, zastrzeżeń do Dyrektora LO co do ww. śródrocznej oceny z zachowania skarżącego, formułując je dopiero podczas spotkania z Dyrektorem LO w dniu 11 marca 2024 r. W piśmie z dnia 29 marca 2024 r. skierowanym do rodziców skarżącego Dyrektor LO wyjaśnił, że proponowana ocena z zachowania podawana jest do wiadomości rodziców uczniów przez dziennik elektroniczny na miesiąc przed śródroczną klasyfikacją (co znajduje potwierdzenie w zapisie § 61 ust. 16 Statutu), natomiast w trakcie rozprawy w dniu 25 lipca 2024 r. przedstawicielka ustawowa skarżącego przyznała, że korzystała z dziennika elektronicznego, znała treść zamieszczanych tam uwag oraz odbywała rozmowy z wychowawcą, natomiast nie zareagowała na śródroczną naganną ocenę z zachowania skarżącego bowiem nie znała jeszcze wówczas dobrze Statutu oraz myślała, że ocena ta zmotywuje syna do zmiany zachowania. Sąd zauważa przy tym, że wedle § 61 ust. 5 Statutu przy ustalaniu oceny klasyfikacyjnej zachowania ucznia, u którego stwierdzono zaburzenia lub inne dysfunkcje rozwojowe, należy uwzględnić wpływ tych zaburzeń lub dysfunkcji na jego zachowanie, na podstawie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego lub orzeczenia o potrzebie indywidualnego nauczania lub opinii poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej. Z akt nie wynika przy tym, aby na datę śródrocznego oceniania zachowania uczniów Dyrektor LO dysponował dokumentem poświadczającym, że negatywne zachowanie skarżącego wynika lub może wynikać z jakichkolwiek dysfunkcji rozwojowych. Kroki w celu uzyskania orzeczenia do nauczania indywidualnego przedstawiciele ustawowi skarżącego podjęli dopiero w marcu 2024 r. po spotkaniu z Dyrektorem LO i pedagogiem szkolnym. Dokumentacja, z której wynika, że u skarżącego diagnozuje się cechy całościowych zaburzeń rozwojowych / ADHD datowana jest na kwiecień 2024 r. (k. 45-52). W dniu 11 marca 2024 r. Dyrektor LO przeprowadził rozmowę z rodzicami skarżącego, w części której uczestniczył pedagog szkolny (notatka służbowa Dyrektora LO z dnia 11 marca 2024 r.). Z treści notatki służbowej wynika, że postanowiono objąć skarżącego wsparciem pedagogicznym, zaś po zaplanowanej na kolejne dni rozmowie skarżącego z pedagogiem szkolnym, miał zostać ustalony nowy plan działania w jego sprawie. Z akt sprawy wynika, że w dniu 12 marca 2024 r. pedagog szkolny przeprowadził rozmowę z rodzicami skarżącego w zakresie dotychczasowych działań podejmowanych przez nich, a mających na celu zdiagnozowanie problemów skarżącego, wskazania tego rodzaju działań, a także w zakresie jego zachowań wobec kolegów w klasie i braku poprawy, mimo zastosowania działań wychowawczych (pismo pedagoga szkolnego). W dniu 13 marca 2024 r. skarżący uczestniczył wraz z dwoma kolegami spoza LO, w akcie przemocy fizycznej względem innego ucznia LO, doprowadzając do naruszenia jego nietykalności cielesnej. Uczniowie klasy [...] byli świadkami tego zdarzenia. Zabezpieczono wówczas nagranie z monitoringu szkolnego, a sprawę przekazano organom ścigania (notatka służbowa wychowawcy z dnia 14 marca 2024 r., notatka służbowa Dyrektora LO z dnia 14 marca 2024 r., korespondencja Dyrektora LO z organami ścigania). Za udział w powyższym incydencie Dyrektor LO wymierzył skarżącemu naganę ustną (notatka służbowa Dyrektora LO z dnia 15 marca 2024 r., pismo Dyrektora LO skierowane do rodziców skarżącego z dnia 29 marca 2024 r.). W dniu 14 marca 2024 r. miała miejsce rozmowa między Dyrektorem LO, wychowawcą, rodzicami skarżącego i rodzicami poszkodowanego ucznia, w której uczestniczył terapeuta pracujący ze skarżącym. W dniu 19 marca 2024 r., w wyniku spotkania, które odbyło się w obecności Dyrektora LO, rodziców skarżącego, wychowawcy i pedagoga szkolnego, skarżący złożył pisemne zobowiązanie do zaniechania czynności posiadających znamiona przemocy psychicznej oraz fizycznej wobec uczniów, nauczycieli oraz pozostałych pracowników LO, a także do przestrzegania zapisów Statutu. Zobowiązanie podpisali również oboje rodzice skarżącego. Z akt sprawy wynika ponadto, że od początku roku szkolnego, skarżący stosował przemoc psychiczną względem ucznia pokrzywdzonego wskutek incydentu z dnia 13 marca 2024 r., tj. kierując do niego drogą ustną i pisemną wulgarne obelgi i groźby (notatka służbowa wychowawcy z dnia 20 września 2023 r., wydruki wiadomości sms). W dniu 26 lutego 2024 r. Dyrektor LO przeprowadził rozmowę z ojcem skarżącego w obecności wychowawcy, dotyczącą niestosownych zachowań skarżącego względem ww. ucznia (notatka służbowa Dyrektora LO z dnia 26 lutego 2024 r.), zaś w dniu 28 lutego 2024 r. skarżący został ustnie upomniany przez wychowawcę po kierowaniu przez niego wulgaryzmów i gróźb wobec ww. ucznia. Wulgarne lub niecenzuralne inwektywy skarżący kierował również względem innych uczniów oraz stosował wobec nich zachowania zaczepne (notatki służbowe wychowawcy z dnia 19, 23 i 24 lutego 2024 r., pisemne deklaracje uczniów klasy [...] z dnia 19 marca 2024 r.). Organ wskazał w tym względzie, że badanie atmosfery w klasie [...] przez Dyrektora LO przeprowadzone dnia 19 marca 2024 r. wykazało negatywne doświadczenia wielu uczniów w związku z osobą skarżącego. Uczniowie wskazywali na trudności w korzystaniu z lekcji, wulgarne określenia kierowane w ich stronę, grożenie przemocą fizyczną. Powyższe potwierdzili rodzice uczniów podczas zebrania rodziców, które odbyło się dnia 21 marca 2024 r. (notatka służbowa z dnia 21 marca 2024 r.). W spotkaniu tym nie uczestniczyli jednak rodzice skarżącego ze względu na niemożność dopasowania terminarza do daty ww. spotkania. Jako manifestację woli odseparowania skarżącego od pozostałych uczniów klasy [...] ich rodzice podjęli decyzję o pozostawieniu w domu swoich dzieci w dniu 22 marca 2024 r., tj. w pierwszym dniu powrotu skarżącego do szkoły od chwili incydentu z dnia 13 marca 2024 r. Wnioskiem z dnia 20 marca 2024 r. zwrócili się zaś do Dyrektora LO o skreślenie skarżącego z listy uczniów. W ocenie sądu materiał dowodowy sprawy, na podstawie którego można zrekonstruować całokształt zachowań skarżącego, uprawniał organ do wydania zaskarżonej decyzji. Materiał ten został prawidłowo oceniony i skorelowany z zapisami Statutu. Słusznie przy tym organ uznał, że skarżący notorycznie nie przestrzegał postanowień zawartych w Statucie (w tym obowiązków: właściwego zachowania w trakcie zajęć edukacyjnych, przestrzegania zasad kultury współżycia w odniesieniu do kolegów i nauczycieli, odpowiedzialności za własne zdrowie – wymienionych w § 44 ust. 2 pkt 2, 4 i 5 Statutu) oraz nie stosował się do ustanowionych jego mocą zakazów, w tym do zakazu korzystania z telefonów komórkowych podczas zajęć edukacyjnych i filmowania oraz zamieszczania w Internecie materiałów, które mogą kogoś urazić (§ 44 ust. 2 pkt 7 i ust. 3 pkt 1 i 2 Statutu) oraz zakazu wnoszenia na teren szkoły przedmiotów i substancji zagrażających zdrowiu (§ 44 ust. 2 pkt 9 Statutu). Za naruszenie obowiązków i zakazów określonych m.in. w § 44 Statutu zastosowano względem skarżącego odpowiednią gradację wszystkich środków zaradczych oraz kar, jednakże nie przyniosły one żadnego rezultatu, co więcej zachowanie skarżącego eskalowało dnia 13 marca 2024 r., kiedy to współuczestniczył on w incydencie naruszenia nietykalności cielesnej ucznia, do którego uprzednio wielokrotnie kierował wulgarne inwektywy oraz groźby pobicia. Reasumując sąd zauważa, że wydanie zaskarżonej decyzji poprzedziło wyczerpanie wszystkich środków zaradczych, o których mowa w § 46 ust. 2 Statutu. Zastosowano również jednokrotnie środek oddziaływania wychowawczego oraz trzykrotnie ukarano (dwukrotna kara upomnienia wychowawcy i kara nagany wychowawcy). Ponadto kierowano do skarżącego ustne upomnienia i ostrzeżenia, wpisywano uwagi z zachowania do dziennika elektronicznego, które przełożyły się na naganną cenę śródroczną z zachowania. Co również istotne, ani skarżący, ani też jego rodzice nie odwoływali się od kar wymierzonych skarżącemu, ani tez nie zgłosili w przewidzianym terminie zastrzeżeń co do proponowanej oceny śródrocznej z zachowania. Wielokrotnie prowadzono ze skarżącym i jego rodzicami rozmowy, w tym z udziałem pedagoga szkolnego, informując o nieprawidłowościach w funkcjonowaniu skarżącego w grupie szkolnej, a także objęto skarżącego wsparciem psychologicznym. Wobec tego, że wszystkie opisane wyżej działania nie przyniosły rezultatu (czego przejawem jest m.in. udział skarżącego w zdarzeniu z dnia 13 marca 2024 r.), w ocenie sądu organ był uprawniony do podjęcia decyzji o skreśleniu skarżącego z listy uczniów. Wbrew zarzutom skargi, materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania jest wyczerpujący i jednoznaczny oraz uprawnia do wywiedzenia z niego wniosków zaprezentowanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd wyjaśnia przy tym, że w kontekście kontrolowanego postępowania nie ma znaczenia kwestia ustalenia winy skarżącego w udziale w zdarzeniu z dnia 13 marca 2024 r., co należy do gestii organów ścigania. Istotne jest, że do zdarzenia doszło, zaś skarżący brał w nim udział oraz wprowadził na teren szkoły osoby trzecie (współuczestników tego zdarzenia). Z tego też względu w ocenie sądu nie było potrzeby poszerzania materiału dowodowego o dodatkowe dowody na okoliczność ustalenia przebiegu ww. zdarzenia i ustalenia winy skarżącego (lub jej braku). Winy tej nie ustalał również organ, a zatem podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 42 ust. 3 Konstytucji RP nie mógł okazać się skuteczny. W zestawieniu zaś z pozostałym, a wyżej opisanym i jednoznacznym materiałem dowodowym, wskazującym na sposób zachowania skarżącego od początku roku szkolnego, organ był uprawniony do poczynienia wniosku, że udział w ww. incydencie stanowił przejaw eskalacji zachowań skarżącego, stanowiącym asumpt do formalnego rozpoczęcia procedury skreślenia go z listy uczniów (co wynika z akt sprawy). Końcowo już sąd podkreśla, że organ wyczerpał katalog możliwych środków zaradczych (wymienionych zbiorczo we wniosku wychowawcy o rozpoczęcie ww. procedury), trzykrotnie zastosował względem skarżącego kary mniej uciążliwe oraz środek oddziaływania wychowawczego, ponadto prowadził rozmowy ze skarżącym i jego rodzicami, a także zasięgał opinii psychologa szkolnego, który konsultował skarżącego i jego rodziców. Wszystkie te działania okazały się nieskuteczne, wobec czego trudno zgodzić się z twierdzeniami skargi, jakoby okoliczności sprawy nie wyjaśniono w stopniu dostatecznym, a zaskarżoną decyzję wydano bez podstawy i należytego uzasadnienia. Trudno przy tym stwierdzić, jakie okoliczności należałoby jeszcze wyjaśniać. Wobec zgromadzonego materiału dowodowego, a także wynikających z niego okoliczności, zrozumiałe jest również, że wydając zaskarżoną decyzję organ kierował się względami bezpieczeństwa pozostałych uczniów LO i koniecznością zapewnienia im należytych warunków do nauki, a przy tym też interesem społecznym jakim jest renoma placówki edukacyjnej. Jakkolwiek sąd rozumie trudną sytuację w jakiej znalazł się skarżący i jego rodzice na skutek wykonania zaskarżonej decyzji, to w kontekście wyżej opisanego materiału dowodowego a przy tym mnogości zastosowanych względem skarżącego środków zaradczych i kar, które finalnie okazały się nieskuteczne, trudno uznać, że wymierzona skarżącemu kara jest bezpodstawna. Sąd podziela przy tym pogląd Kuratora, że decyzja ta, mimo, że radykalna, może przynieść względem skarżącego pozytywne skutki wychowawcze. Z notatki służbowej Dyrektora LO z dnia 26 lutego 2024 r. wynika, że również przedstawiciel ustawowy skarżącego podziela ten pogląd. Zważywszy zaś na możliwość kontynuacji przez skarżącego nauki w innej szkole ponadpodstawowej, sąd nie podziela zarzutu naruszenia art. 70 ust. 1 Konstytucji RP. W ocenie sądu, organ dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, uznając go za spójny, logiczny i wyczerpujący, a uzasadnienie takiego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dlatego też sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ zasad ogólnych postępowania - art. 7 art. i 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a także art. 84 § 1 i art. 86 k.p.a. Prawidłowość uzasadnienia zaskarżonej decyzji również nie budzi wątpliwości sądu - organ II instancji odniósł się bowiem merytorycznie do podniesionych w odwołaniu zarzutów, zaś uznając je za niezasadne, a decyzję organu I instancji za prawidłową (co uzasadnił), obowiązany był na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. do utrzymania w mocy decyzji Dyrektora LO. Finalnie więc organ nie dopuścił się w kontrolowanym postępowaniu ani naruszenia procedury administracyjnej, ani też przekroczenia granic uznania administracyjnego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji znajduje pełne oparcie w obszernym materiale dowodowym sprawy, a zastosowanie względem skarżącego najsurowszej z kar wymienionych w Statucie zostało poprzedzone wyczerpaniem wszystkich środków zaradczych oraz nastąpiło w wyniku prawidłowo wszczętej procedury, w której udział brali przedstawiciele ustawowi skarżącego. W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.