II SA/Bk 372/04
WyrokWSA w Białymstoku2004-10-05
Skład orzekający: Anna Sobolewska-Nazarczyk, Jerzy Bujko, Elżbieta Trykoszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo wznowił postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę, a następnie uchylił własną decyzję i odmówił udzielenia pozwolenia, mimo że budowa została już zrealizowana?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty i postanowienie o wznowieniu postępowania, stwierdzając, że postępowanie wznowieniowe zostało przeprowadzone wadliwie. W szczególności, organ nie wyjaśnił wystarczająco, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie, ani czy fakty stanowiące podstawę wznowienia były rzeczywiście nieznane organowi w poprzednim postępowaniu. Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy powinny uwzględnić aktualny stan faktyczny, w tym likwidację okna w sąsiednim sklepie i wyprowadzenie się jednej z mieszkanek.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę tymczasowego szaletu publicznego, które zostało zatwierdzone i na podstawie którego budowę zrealizowano. Następnie, na wniosek Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, Starosta wznowił postępowanie, uchylił pierwotną decyzję i odmówił udzielenia pozwolenia na budowę ze względu na naruszenie przepisów dotyczących odległości od okien budynków mieszkalnych. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę. Burmistrz S. zaskarżył decyzję Wojewody, kwestionując zasadność wznowienia postępowania. W trakcie postępowania sądowego nastąpiły zmiany faktyczne – cofnięcie zastrzeżeń przez jedną z mieszkanek i zamurowanie okna w sąsiednim sklepie.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody P. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego w S. i postanowienie Starosty o wznowieniu postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko (spr.), sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 05 października 2004 r. sprawy ze skargi Burmistrza S. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję a także poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego w S. z dnia [...].01.2004r. nr [...] oraz postanowienie Starosty Powiatowego w S. z dnia [...].12.2003r. o wznowieniu postępowania. 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Wojewody P. na rzecz skarżącego kwotę 440 (słownie czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją nr [...] z dnia [...].V.2002r. wydaną z upoważnienia Starosty Powiatowego w S. zatwierdzono projekt budowy i udzielono Zarządowi Miejskiemu w S. pozwolenia na budowę tymczasowego kontenerowego szaletu publicznego konstrukcji stalowej z przyłączami wodociągowym i sanitarnym, na działkach oznaczonych numerami geod. [...], [...], [...] i [...] położonych w S. przy ul. B. Na tej podstawie w okresie od 4.X. do 5.XII. 2002r. wymieniona inwestycja została zrealizowana. W dniu 3.I.2003r. do Starostwa Powiatowego w S. wpłynął wniosek Burmistrza S. o wydanie pozwolenia na użytkowanie wybudowanego szaletu kontenerowego. Postępowanie to zostało jednak w dniu [...].II.2003r. zawieszone ze względu na skargi A. M. mieszkającej na poddaszu budynku bezpośrednio sąsiadującego z tym szaletem, która zarzuciła, iż przy usytuowaniu tego obiektu nie zachowano wymaganej przepisami odległości 10 m od jego okien do okna jej kuchni. W związku z tymi skargami zostało też wszczęte postępowanie przez wyznaczonego do rozpoznania sprawy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. w sprawie zgodności zrealizowanej budowy z projektem budowlanym i pozwoleniem na budowę. Decyzją z [...].IV.2003r. wymieniony ostatnio organ nadzoru budowlanego umorzył postępowanie po stwierdzeniu, że nie zaistniały istotne odstępstwa wybudowanego szaletu od pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego. Natomiast Starosta Powiatowy w S. podjął zawieszone postępowanie i decyzją z [...].VI.2003r. udzielił Burmistrzowi S. pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu budowlanego.
W dniu [...].XI.2003r. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. powołując się na przepis art. 84 b ust 3 ustawy z 7.VIII.1994r. – Prawo budowlane wniósł pismo do Starosty S. z wnioskiem o wznowienie postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę tymczasowego kontenerowego szaletu publicznego przy ulicy B. w S. We wniosku tym powołano się na skargi A. M. oraz dokonane na skutek ich badania ustalenia co do odległości okien i drzwi ustępu publicznego od okien budynku przeznaczonego na pobyt ludzi. Jako podstawę wznowienia podano przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Po rozpoznaniu tego wniosku Starosta Powiatowy na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 1 i 150 k.p.a., wznowił postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę zakończoną decyzją z [...].V.2002r. Następnie decyzją z [...].I.2004r. (mylnie oznaczoną datą [...].I.2003r.) organ budowlany uchylił własną decyzję z [...].V.2002r. w części dotyczącej tymczasowego kontenerowego szaletu publicznego i odmówił udzielenia pozwolenia na jego budowę. Organ ustalił, że we wznowionym postępowaniu ujawniono nową, nieznaną okoliczność faktyczną, to jest istnienie w odległości mniejszej niż wymagana przepisami 10 m okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi od okien wybudowanego szaletu. Stwierdzono, iż w odległości 7 m od okien szaletu jest okno kuchenne mieszkania A. M. oraz w odległości 7,10m okno z lokalu urządzonego jako sklep. Naruszyło to wymogi wskazane przepisami § 88 ust 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14.XII.1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – obowiązującego w dniu wydania pozwolenia na budowę.
Od wymienionej decyzji odwołał się Burmistrz S. podnosząc, iż okno sklepu zostanie wkrótce zamurowane a pomieszczenie zajmowane przez A. M. z powodu zbyt małej wysokości nie może być uznane za lokal przeznaczony na pobyt ludzi.
Wojewoda P. uznał to odwołanie za nieuzasadnione i decyzją z dnia [...].IV.2004r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzję Wojewody zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Burmistrz S. Zarzucił jej obrazę art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. a także innych podanych w decyzjach obu instancji przepisów przez bezzasadne wznowienie postępowania i odmowę udzielenia pozwolenia na budowę wybudowanego już szaletu. Skarżący zakwestionował zasadność ustaleń co do zbyt małej odległości okien tego obiektu od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi.
W dniu 20.VIII.2004r. do Sądu wpłynęło pismo A. M. cofające jej dotychczasowe zastrzeżenia co do usytuowania szaletu, bowiem otrzymała ona z Z.G.K.i M. w S. inne mieszkanie, do którego przeprowadziła się z rodziną. Natomiast na rozprawie w Sądzie skarżący złożył dowody wskazujące na zamurowanie okna w sklepie sąsiadującym z szaletem.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30.VIII.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd administracyjny wyrokiem rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną. Przepis art. 135 powołanej ostatnio ustawy stanowi natomiast, że Sąd stosuje przewidziane ustawa środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Ponieważ zaskarżona decyzja została wydana po wznowieniu postępowania zaskarżonego prawomocną i ostateczną decyzją, wymienione przepisy dają podstawę do oceny zgodności z prawem nie tylko zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, lecz także wcześniejszego postanowienia organu I instancji z [...].XII.2003r. o wznowieniu postępowania.
Wznowienie postępowania administracyjnego może nastąpić albo z urzędu albo na wniosek strony (art. 147 kpa). Wznawiając postępowanie zakończone decyzją z [...] V 2002r. Starosta S. podał, iż wznowienie następuje na wniosek P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a nie z urzędu. W sprawie nie jest jasne, jaką rolę procesową przyznał organ rozpoznający sprawę wnioskodawcy i czy uznał go za stronę postępowania, czy jego wniosek uznał za sygnał pozwalający wszcząć postępowanie z urzędu. Jeżeli jednak było to postępowanie wszczęte na wiosek strony, to strona była ograniczona miesięcznym terminem do złożenia go, liczonym od dnia dowiedzenia się o podstawie wznowienia (art. 148 § 1 kpa). Organ rozpoznający sprawę winien był więc wyjaśnić, kiedy wnioskodawca uzyskał informacje o podstawie wznowienia i czy zachował miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania. Jest to o tyle wątpliwe, że organy nadzoru budowlanego badały sprawę zgodności budowy z pozwoleniem na jej prowadzenie w okresie od lutego do kwietnia 2003r., kończąc ją decyzją z [...] IV 2003r. i w tym czasie były już poinformowane o faktach stanowiących podstawę wniosku.
Jeżeli jednak wniosek o wznowienie był tylko sygnałem do wszczęcia postępowania z urzędu (co jednak nie wynika z treści decyzji), to również organ rozpoznający sprawę winien był wskazać, że fakt lub dowód, stanowiący podstawę wznowienia nie był znany organowi w postępowaniu zakończonym decyzją z [...] V 2002r. (art. 145 § 1 pkt 5 kpa). Również w tym zakresie sprawa nie została wyjaśniona, skoro organ I instancji w poprzednim postępowaniu dysponował obszerną i bogatą dokumentacją załączoną do wniosku o pozwolenie na budowę, w tym projektem budowlanym i "projektem zagospodarowania działki", na którym były oznaczone budynki sąsiadujące z wybudowanym szaletem. Istnieją więc uzasadnione wątpliwości co do zasadności i zgodności z prawem postanowienia o wznowieniu postępowania otwierającego drogę do ponownego rozpoznania sprawy. Uzasadnia to uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej, a także poprzedzającej ją decyzji, a także postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 VIII 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Na mocy art. 152 wymienionej ustawy Sąd orzekł, że zaskarżone nie mogą być wykonywane przed uprawomocnieniem się wyroku, a na podstawie art. 200 tej ustawy zasądził skarżącemu koszty postępowania.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią nie tylko aktualny stan prawny, lecz i obecną sytuację faktyczną spowodowaną likwidacją okna w sklepie i wyprowadzeniem się A. M. z mieszkania sąsiadującego z wybudowanym szaletem. Fakty te powinny być wyjaśnione i ocenione w kontynuowanym postępowaniu.
Z tych względów orzeczono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło