II SA/Bk 372/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska (spr.) sędzia WSA Marek Leszczyński, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 maja 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. O. na postanowienie Wojewody Podlaskiego z dnia 16 stycznia 2025 r. nr WG-VI.7534.164.2024.ZWK w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie Wojewoda Podlaski postanowieniem z 16 stycznia 2025 r. nr WG-VI.7534.164.2024.ZWK, działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 K.p.a., stwierdził że A. O. wniosła po terminie odwołanie od decyzji Starosty Powiatu Białostockiego z 25 września 2024 r. nr GKNII.683.82.2024 wydanej w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość, oznaczoną jako działka nr [...] o pow. 0,0534 ha, położoną w obrębie [...], gm. Czarna Białostocka, przejętej z mocy prawa na własność Powiatu Białostockiego na podstawie ostatecznej decyzji Starosty Powiatu Białostockiego z 4 grudnia 2023 r. nr AR.6740.3.16.2023 o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, polegającej na przebudowie z rozbudową drogi powiatowej nr [...] [...] - C. (gm. Czarna Białostocka) wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, zatwierdzeniem podziału nieruchomości, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana i przekazana do doręczenia operatorowi Poczcie Polskiej S.A. w dniu 25 września 2024 r. W dniu 26 września 2024 r. przesyłka była awizowana, a w dniu 4 października 2024 r. awizowana powtórnie. Z uwagi na nie podjęcie przesyłki w terminie, w dniu 11 października 2024 r. operator pocztowy zwrócił przesyłkę do nadawcy. Organ pierwszej instancji, korespondencję z 25 września 2024 r. przesłał na adres: [...]. Wojewoda podniósł, że odwołująca w pismach kierowanych do Starosty Powiatu Białostockiego z 27 grudnia 2023 r., z 20 czerwca 2024 r., z 30 lipca 2024 r. wskazywała adres do doręczeń, identyczny pod który została wysłana decyzja z 25 września 2024 r. Ponadto w piśmie z 12 lutego 2024 r. poinformowano odwołującą o treści art. 41 K.p.a. Wojewoda podniósł, że także w trakcie toczącego się postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za przedmiotową nieruchomość przesyłki: z 12 lutego 2024 r., z 15 lipca 2024 r., z 6 sierpnia 2024 r., z 27 sierpnia 2024 r., z 29 listopada 2024 r., kierowane na adres w miejscowości [...], zostały odebrane przez dorosłego domownika. W samym w odwołaniu pełnomocnik odwołującej nie wskazał innego adresu do doręczeń. W związku z powyższym, zdaniem Wojewody, nie można zarzucić organowi pierwszej instancji błędu w doręczeniu korespondencji, zawierającej decyzję z 25 września 2024 r. poprzez skierowanie pisma na nieprawidłowy adres do doręczeń. Jak wynika z akt sprawy w dniu 15 października 2024 r. podjęto ponownie próbę doręczenia kwestionowanej decyzji, ale i ta przesyłka została zwrócona do nadawcy w dniu 4 listopada 2024 r., jako nie podjęta. W związku z tym organ pierwszej instancji na podstawie art. 44 § 4 K.p.a. uznał przesyłkę z 15 października 2024 r. za doręczoną w dniu 31 października 2024 r. W dniu 19 listopada 2024 r., na podstawie art. 217 K.p.a. zaświadczył, że decyzja z 25 września 2024 r., wydana w przedmiotowej sprawie stała się ostateczna w dniu 15 listopada 2024 r. W opisanym stanie faktycznym, zdaniem Wojewody, stwierdzić należy, że odwołanie z 17 grudnia 2024 r. zostało złożone z naruszeniem czternastodniowego terminu do jego wniesienia (art. 129 § 2 K.p.a.), który upłynął 24 października 2024 r. W ocenie organu bez znaczenia pozostaje próba ponownego doręczenia kwestionowanej decyzji, gdyż K.p.a. nie przewiduje możliwości kilkukrotnego wysyłania tej samej korespondencji do stron postępowania z jednoczesnym przesunięciem w czasie skutków związanych z odebraniem pisma. Na marginesie podniesiono, że ponowna korespondencja z 15 października 2024 r. również została zwrócona do nadawcy jako nie podjęta. Odnosząc się do argumentacji odwołującej, że w okresie od 26 września 2024 r. do 25 października 2024 r. w skrzynce pocztowej nie było żadnego awizo i w związku z tym została wniesiona przez nią skarga do Poczty Polskiej na niedoręczenie przesyłki pocztowej, wskazano że z akt sprawy (k. 83 i k. 84) wynika, że przesyłki skierowane do odwołującej z 25 września 2024 r. i z 15 października 2024 r. były jednak awizowane. Organ stwierdził przy tym, że odwołująca poza przedstawieniem swojego stanowiska w tej sprawie nie przedstawiła dowodów potwierdzających, że przesyłki skierowane do niej nie zostały doręczone z winy operatora pocztowego. Skargę na to postanowienie do sądu administracyjnego złożyła A. O. z – reprezentowana przez pełnomocnika matkę J. M. i wniosła o uchylenie postanowienia ewentualnie przywrócenie terminu do złożenia odwołania i jego merytoryczne rozpoznanie. Podkreśliła, że to nie z jej winy nie została jej doręczona we właściwym czasie decyzja Starostwa Powiatowego w Białymstoku. Decyzję tę zaskarżono w terminie liczonym od dnia jej odebrania przez pełnomocnika skarżącej w siedzibie organu tj. w dniu 3 grudnia 2024 r. Podtrzymano stanowisko o braku awiza w skrzynce pocztowej skarżącej (pierwszego i drugiego). W sprawie braku awiza w dniu 9 grudnia 2024 r. została złożona skarga do Poczty Polskiej S.A. Z uwagi na brak odpowiedzi w dniu 31 stycznia 2025 r. ponowiono złożono skargę dotyczącą niedoręczonej przesyłki pocztowej i skierowano ją zarówno do Urzędu Pocztowego w C. jak i do Poczty Polskiej S.A. w Białymstoku. Do dnia złożenia skargi w sprawie niniejszej nie otrzymano odpowiedzi (do akt dołączono kserokopie skarg wraz z dowodami nadania i dowodami ich otrzymania przez obie placówki Poczty Polskiej). Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i stwierdził, że korespondencja z decyzją została wysłana na prawidłowy adres. Skoro sama skarżąca wskazała, że jej adres do doręczeń to: [...], [...], to organ pierwszej instancji nie mógł doręczyć decyzji pod inny adres. Nieodebranie natomiast korespondencji z decyzją z 25 września 2024 r. wywołuje skutki prawne. Organ odwoławczy nie ma podstaw twierdzić, że sposób doręczenia decyzji był wadliwy. Nadto stwierdzono, że skarżąca przy piśmie z 17 grudnia 2024 r. nie skierowała jednocześnie prośby o przywrócenie terminu. Faktycznie uczyniła to dopiero w skardze na postanowienie. Zatem również po terminie wskazanym w treści art. 58 § 2 K.p.a. Przyczyna nieodebrania przesyłki z decyzją z 25 września 2024 r. pozostaje bez znaczenia, skoro z materiału dowodowego nie wynika aby procedura doręczenia przesyłki była nieprawidłowo przeprowadzona, zaś skarżąca nie wskazała innego adresu do doręczeń. Przekazanie decyzji w dniu 3 grudnia 2024 r. miało jedynie charakter informacyjny i nie mogło dawać podstawy do przywrócenia terminu do złożenia odwołania. W piśmie procesowym z 19 maja 2025 r. profesjonalny pełnomocnik skarżącej ustanowiony z urzędu podtrzymał stanowisko dotyczące braku prawidłowości doręczenia decyzji. Wskazał, że pomimo regularnego sprawdzenia skrzynki pocztowej, które to działanie było wyrazem wzmożonej czujności skarżącej z uwagi na oczekiwanie na to to rozstrzygnięcie, w skrzynce nie znalazło się awizo. Z tego też powodu skarżąca złożyła skargę do operatora pocztowego. W sprawie niniejszej brak jest winy skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Co więcej skarżąca dołożyła należytej staranności w powzięciu informacji w sprawie, w tym o możliwym rozstrzygnięciu, czego dowodem jest stawiennictwo w siedzibie organu, powzięcie wiadomości o wydanej decyzji oraz – przy zachowaniu ustawowego terminu – wniesienie odwołania. Nadmieniono, że skarżąca dotychczas działała bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika, podejmując jednak aktywność w sprawie i dążąca do doprowadzenia do korzystnego dla niej rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej powoływana jako P.p.s.a.) – sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.). Wskazać też należy, że niniejsza sprawa zgodnie z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Przepis ten stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 K.p.a. Przepis art. 129 § 2 K.p.a. określa termin wniesienia odwołania i stanowi, że wnosi się je w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Z kolei przepis art. 134 K.p.a. stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z powyższego wynika, że zaskarżone w sprawie niniejszej postanowienie kończy postępowanie i w związku z tym sprawa mogła być rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Przechodząc natomiast do kwestii merytorycznych wskazać należy, że kontrolą sądu objęte było stanowisko organu zgodnie z którym odwołanie od decyzji Starosty Powiatu Białostockiego z 25 września 2024 r. zostało wniesione po terminie. Zdaniem Wojewody termin do wniesienia odwołania w sprawie niniejszej upłynął 24 października 2024 r. W związku z tym odwołanie z 17 grudnia 2024 r. jest odwołaniem wniesionym po terminie. Organ odwoławczy stwierdził, że nie można zarzucić organowi pierwszej instancji błędu w doręczeniu korespondencji, zawierającej decyzję z 25 września 2024 r. Wskazano, że decyzja 25 września 2024 r. jeszcze tego samego dnia została wydana i przekazana do doręczenia operatorowi Poczcie Polskiej S.A. W dniu 26 września 2024 r. przesyłka była awizowana, a w dniu 4 października 2024 r. awizowana powtórnie. Z uwagi na nie podjęcie przesyłki w terminie, w dniu 11 października 2024 r. operator pocztowy zwrócił przesyłkę do nadawcy. Oceniając prawidłowość tego doręczenia organ skupił się przede wszystkim na tym, że przesyłka była wysłana na prawidłowy adres, tj. [...]. Ograniczając się do oceny prawidłowości doręczenia tylko w tym zakresie sąd podziela stanowiska organu, że adres na który została wysłana korespondencja z decyzją z 25 września 2024 r. był prawidłowy (jest to adres podawany przez samą skarżącą). Organ odwoławczy pominął jednak kwestię, która w niniejszej sprawie jest istotna. Mianowicie organ pierwszej instancji do przesyłki poleconej zaadresowanej do skarżącej użył formularza potwierdzenia odbioru dla przesyłek nadanych na zasadach ogólnych (tzw. "żółtego blankietu"), a nie formularza potwierdzenia odbioru dla przesyłek nadanych w postępowaniu administracyjnym. Zdaniem sądu ma to doniosłe znaczenie, bowiem wpływa na ocenę, czy faktycznie w takiej sytuacji spełnione zostały przesłanki fikcji doręczenia, o której mowa w art. 44 K.p.a. i czy można przyjąć, że doręczenie było skuteczne. W tym celu należy wyjaśnić zasady "używania" potwierdzeń nadania przesyłek przez wyznaczonego operatora pocztowego świadczącego usługi powszechne. W myśl art. 17 ustawy z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (t.j. Dz. U. 2023 r. poz. 1640 ze zm. – wersja obowiązująca na datę nadania przesyłki) potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez operatora wyznaczonego oraz wydruk potwierdzenia nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego pobrane samodzielnie z systemu teleinformatycznego operatora wyznaczonego służącego do nadawania rejestrowanych przesyłek pocztowych lub przekazów pocztowych mają moc dokumentów urzędowych. Przez potwierdzenie nadania należy również rozumieć potwierdzenie odbioru. Zasady wykonywania usług pocztowych, w tym warunki przyjmowania i doręczania przesyłek pocztowych określa natomiast regulamin świadczenia usług pocztowych (art. 21 ust. 2 pkt 3 Prawa pocztowego). Z kolei w § 13 Regulaminu świadczenia usług pocztowych wynika, że nadawca przesyłki rejestrowanej przed nadaniem wypełnia odpowiedni dla danej usługi formularz nakładu Poczty Polskiej (ust. 1 pkt 1 lit. a). Natomiast zgodnie z § 13 ust. 4 Regulaminu stosowanie przez nadawcę przesyłki rejestrowanej nadawanej w obrocie krajowym formularza zgodnego z wzorem umieszczonym przez Pocztę Polską na stronie internetowej www.poczta-polska.pl, a także dostępnego we wszystkich placówkach pocztowych nie wymaga zatwierdzenia, o którym mowa w ust. 2. Na stronie internetowej Poczty Polskiej można z kolei znaleźć szczegółowo określony wzór formularza potwierdzenia odbioru dla przesyłek nadanych w postępowaniu administracyjnym, określający zarówno jego wymogi techniczne, jak i jego formę graficzną. Ważnym elementem na tym potwierdzeniu odbioru jest następujące stwierdzenie: "Doręczenie przesyłki następuje na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego". Z tego wynika, że to już tzw. "zwrotka" informuje adresata, czego przesyłka może dotyczyć, a w szczególności, że jej odbiór może wywołać skutek w postaci rozpoczęcia biegu terminu w postępowaniu administracyjnym. "Zwrotka" nie zawierająca tego stwierdzenia może z kolei wprowadzać adresata w błąd, że jest to przesyłka nieistotna, doręczana poza postępowaniem administracyjnym, której odbiór albo jego odmowa nie może wywoływać negatywnych skutków dla adresata. Trzeba zatem przyjąć, że umieszczenie na zwrotce informacji, o której mowa jest realizacją wspomnianej już wyżej jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, czyli nałożonego na organ administracji publicznej obowiązku informowania stron okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 K.p.a.). W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, zgodnie którym zastosowanie zwrotki doręczenia przesyłki na zasadach ogólnych może skutkować trudnościami, czy wręcz niemożliwością ustalenia, czy operator pocztowy należycie wykonał usługę doręczenia przesyłki pocztowej doręczanej w trybach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, a konkretnie czy spełnione zostały warunki określone w art. 44 K.p.a. Z powyższego artykułu wynika, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego (§ 1 pkt 1). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że na załączonej do przesyłki zawierającej decyzję organu pierwszej instancji zwrotce znajdują się wyłącznie podstawowe informacje, takie jak nadawca i adresat oraz rodzaj przesyłki (awers), a także podpis odbiorcy i data odbioru oraz dodatkowe informacje nadawcy przesyłki (rewers). Brak jest natomiast odpowiednich rubryk do wpisania, że przesyłka nie została doręczona, gdzie została pozostawiona, kiedy i gdzie umieszczono zawiadomienie, a także czy dokonano powtórnego zawiadomienia, tak jak ma to miejsce na "urzędowym" formularzu. W niniejszej sprawie, na odwrocie koperty, widnieje wyłącznie informacja (pieczątka) listonosza o dwóch próbach doręczenia przesyłki. Brak jest informacji o miejscu pozostawienia przesyłki jak i informacji o miejscu pozostawienia awizo. Kwestia ta jest o tyle istotna, że skarżąca zarzuca, że nie było awizo pierwszego jak i drugiego, a "monitowała" skrzynkę pocztową, gdyż sprawa niniejsza jest dla niej istotna. W tym miejscu podkreślić należy, że skarżąca zwróciła się z reklamacją do Poczty Polskiej zarzucając, że Poczta Polska nigdy tej korespondencji nie doręczyła. Poczta nie udzieliła odpowiedzi. Mając powyższe na uwadze nie można odmówić skarżącej wiarygodności jej twierdzeniom, że nie otrzymała żadnego zawiadomienia o próbie doręczenia jej decyzji organu pierwszej instancji, skoro użyte przez organ potwierdzenie odbioru nie zawierało wymaganych prawem odpowiednich rubryk przedstawiający tok poszczególnych czynności dokonywanych przez doręczyciela. Nie można było zatem stwierdzić, że doręczenie decyzji było skuteczne a termin do wniesienia odwołania upływał 24 października 2024 r. Sąd stwierdza, że doręczenie decyzji przez operatora pocztowego było nieskuteczne a termin do wniesienia odwołania powinien być liczony od daty doręczenia decyzji skarżącej w siedzibie organu w dniu 3 grudnia 2024 r. Odwołanie wniesione w dniu 17 grudnia 2024 r. zostało zatem złożone w ustawowym w terminie i w ponownie prowadzonym postępowaniu powinno być rozpoznane merytorycznie. W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie.