II SA/Bk 376/07
WyrokWSA w Białymstoku2007-08-09
Skład orzekający: Danuta Tryniszewska-Bytys, Piotr Pietrasz, Anna Sobolewska-Nazarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasiłek pielęgnacyjny może być przyznany od daty wcześniejszej niż data złożenia wniosku, jeśli orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności obejmuje okres poprzedzający złożenie wniosku?Ratio decidendi
Prawo do świadczeń rodzinnych, w tym zasiłku pielęgnacyjnego, ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął prawidłowo wypełniony wniosek. Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności stanowi podstawę do ubiegania się o świadczenia, ale nie przyznaje ich automatycznie za okres poprzedzający złożenie wniosku. Organy administracji są zobowiązane do stosowania przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, które nie przewidują przyznawania świadczeń z urzędu ani wstecznie przed datą złożenia wniosku.Stan faktyczny
Skarżący E. J. złożył wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, który został przyznany od daty złożenia wniosku. Skarżący kwestionował początkowy termin przyznania świadczenia, wskazując, że uzyskał orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności obejmujące okres wcześniejszy. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję przyznającą zasiłek od daty wniosku, argumentując, że przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nie przewidują przyznawania świadczeń wstecz.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę E. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie asesor WSA Piotr Pietrasz (spr.), sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 09 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi E. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę
II SA/Bk 376/07
U Z A S A D N I E N I E
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...].03.2007 r., znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...].02.2007 r., znak: [...], przyznająca E. J. zasiłek pielęgnacyjny w miesięcznej wysokości 153 zł. na okres od 01.02.2007 r. do 30.11.2007 r.
Wnioskiem, z dnia 01 lutego 2007 r., E. J. wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Decyzją z dnia [...].02.2007r, znak: [...], organ pierwszej instancji przyznał wnioskowane świadczenie w miesięcznej wysokości 153,00 zł. na okres od 01.02.2007 r. do 30.11.2007 r.
Od niniejszej decyzji E. J. wniósł odwołanie, kwestionując początkowy termin przyznania zasiłku. W wyniku analizy akt sprawy oraz obowiązujących przepisów prawa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., decyzją z dnia [...].03.2007 r., znak: [...] postanowiło utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Na powyższą decyzję E. J. złożył skargę. Decyzje organu pierwszej instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze uważa za krzywdzące, bowiem - jak podniósł w skardze - ustalenie początkowego terminu przyznania świadczenia od dnia 1 lutego 2007 r. spowodowało utratę zasiłku za okres dwóch miesięcy. Stanowisko w sprawie argumentował tym, że w związku z pogorszeniem stanu zdrowia i koniecznością korzystania z opieki osób drugich, wystąpił do Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności o przyznanie mu l grupy inwalidzkiej. Orzeczeniem Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B., z dnia 28 grudnia 2006 r., Sygn. akt VUa [...], został zaliczony do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, wymagających konieczności długotrwałej opieki i pomocy osób drugich w wykonywaniu codziennych czynności życiowych w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji na okres od 30 listopada 2006 r. do 29 listopada 2007 r. Jak podnosi w skardze, po zakończeniu rozprawy sądowej, uzyskał w sądzie informację, że zasiłek pielęgnacyjny będzie mu przysługiwał od 30.11.2006 r. do 29.11.2007 r. Powyższy okres został następnie potwierdzony wyrokiem sądu. Po uzyskaniu wyroku, skarżący udał się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z., gdzie złożył wniosek o ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. W organie tym uzyskał także informację o zasadach ustalania prawa do świadczeń w trybie i na zasadach określonych w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych. Nie mogąc się pogodzić z przyznaniem mu zasiłku od miesiąca złożenia wniosku, zaskarżonej decyzji Kolegium zarzucił brak wskazania jakichkolwiek wyjaśnień i podstaw uzasadniających utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Wątpliwości skarżącego budzi także zgodność decyzji Kolegium z prawem, gdyż jak wywodzi w skardze "nie wie czy niższa instancja może interpretować wyrok Sądu, podpierając się swoimi przepisami". W tej sytuacji będąc zmuszony do dochodzenia prawdy w Sądzie wniósł o pozytywne załatwienie skargi. Jednocześnie podniósł, że postępowanie poprzednich instancji spowodowało pogorszenie stanu Jego zdrowia i w ocenie skarżącego znieważyło wyrok sądowy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o oddalenie skargi jako niezzasadnej. Ponadto szeroko odniosło się do zarzutów podniesionych w skardze.
W szczególności odnośnie zarzutów skarżącego dotyczących okresu ustalonego
w wyroku sądu, wyjaśniono, iż powołany w odwołaniu i skardze wyrok Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 grudnia 2006r. Sygn. akt VU a [...] rozstrzyga wyłącznie o okresie legitymowania się przez skarżącego znacznym stopniem niepełnosprawności i wymagających konieczności długotrwałej opieki i pomocy osób drugich w wykonywaniu codziennych czynności życiowych w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, a nie o nabyciu uprawnień
do jakichkolwiek świadczeń, w tym do zasiłku pielęgnacyjnego. Niniejszy dokument daje bowiem skarżącemu podstawy i możliwość do ubiegania się o wszelkie świadczenia uzależnione od posiadanego stopnia niepełnosprawności. Stąd, w ocenie Kolegium, uzyskana w sądzie informacja, mogła dotyczyć innego uprawnienia, dla którego organem odwoławczym jest sąd pracy. Do takich wniosków prowadzą też podnoszone w skardze oraz odwołaniu twierdzenia skarżącego o podjętych działaniach mających
na celu uzyskanie l grupy inwalidzkiej.
Odnośnie zarzutów skarżącego w zakresie znieważenia wyroku sądu przez organy administracji, błędnej jego interpretacji czy stosowania "swoich" przepisów Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że organy administracji nie dokonują oceny słuszności rozstrzygnięć sądowych bądź ich wykładni czy interpretacji. Organy administracji są obowiązane do respektowania orzeczeń sądowych i ich rola ogranicza się do wykonania takich orzeczeń z zastosowaniem przepisów prawa materialnego, powszechnie obowiązujących i mających zastosowanie w danej sprawie.
Kolegium wskazało również, iż zaskarżone rozstrzygnięcie nie zamyka stronie drogi do ubiegania się o inne świadczenia należne z tytułu uzyskanego stopnia niepełnosprawności, w tym o dodatek pielęgnacyjny ustalany w odrębnym trybie
i zasadach przez organy rentowe (ZUS).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek skarżącego z dnia 1 lutego 2007 r. dotyczył ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego i został złożony we właściwym organie, zaś w następstwie przeprowadzenia postępowania ustalono istnienie ustawowych przesłanek
do przyznania tego świadczenia.
Zasiłek pielęgnacyjny, o którego przyznanie wniósł skarżący uregulowany jest przepisami określonymi w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz.992 z późn. zm.), rozporządzeniu Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach
o świadczenia rodzinne (Dz. U., Nr 105, poz.881 ze zm.) oraz rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. Nr 130, poz.903).
Nie ulega wątpliwości, iż wniosek skarżącego dotyczył ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, podlegającego rozpoznaniu w trybie i na zasadach określonych w wyżej powołanych aktach normatywnych. Trafnie w tej mierze wskazał organ odwoławczy,
iż z uwagi na to, że przepisy ustawy nie przewidują przyznawania świadczeń tam przewidzianych z urzędu i wymogiem bezwzględnie koniecznym do uruchomienia takiego postępowania jest wniosek osoby ubiegającej się o świadczenie brak było podstaw
do przyznania świadczenia na okres poprzedzający złożenie takiego wniosku. W myśl bowiem art. 24 ust. 2 ustawy, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wymienionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. W przypadku ustalania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego prawo ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie
o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W takim przypadku prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia (art. 24 ust. 4 ustawy). Sposób i tryb postępowania w sprawie
o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego określa § 6 ust. 1 rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem postępowanie w sprawie o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego wszczyna się na podstawie wniosku o ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, którego wzór określa załącznik nr 6 do rozporządzenia. Do wniosku należy dołączyć dokumenty, o jakich mowa w § 6 ust. 2 rozporządzenia.
Ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego w sposób postulowany przez skarżącego stanowiłoby zatem naruszenie wyżej przytoczonych przepisów, mających zastosowanie w tej sprawie. Początkowy termin przyznania świadczenia przyjęty przez organ pierwszej instancji (luty 2007 r.), znajduje oparcie w przepisach prawa powszechnie obowiązujących i mających zastosowanie w tej sprawie.
Sąd podziela również stanowisko organu odwoławczego, iż powołany w odwołaniu
i skardze wyrok Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia
28 grudnia 2006 r., Sygn. akt VUa [...] rozstrzyga wyłącznie o okresie legitymowania się przez skarżącego znacznym stopniem niepełnosprawności i wymagających konieczności długotrwałej opieki i pomocy osób drugich w wykonywaniu codziennych czynności życiowych w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, a nie o nabyciu uprawnień do jakichkolwiek świadczeń, w tym do zasiłku pielęgnacyjnego.
Należy również dodać, że w zakresie orzekania o zasiłku pielęgnacyjnym uregulowanym w ustawie o świadczeniach rodzinnych właściwe są organy administracji publicznej, a nie sądy powszechne. Fakt, iż sąd powszechny zaliczył skarżącego
do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności i wymagających konieczności długotrwałej opieki i pomocy osób drugich w wykonywaniu codziennych czynności życiowych w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji na okres od 30 listopada 2006 r. do 29 listopada 2007 r., nie oznacza automatycznie
- w świetle art. 24 ust. 2 ustawy - o przyznaniu za ten sam okres zasiłku pielęgnacyjnego.
Nie sposób zgodzić zarzutem skarżącego jakoby w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego brak było wskazania jakichkolwiek wyjaśnień i podstaw uzasadniających utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji. W tym przedmiocie, z uwagi na wyczerpujące i klarowne uzasadnienie – w opinii Sądu – decyzja spełnia wymagania wynikające z art. 107 § 3 kpa.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja organu odwoławczego ani też decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. Wobec niepotwierdzenia się zarzutów skargi podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło