II SA/Bk 376/25
WyrokWSA w Białymstoku2025-05-22
Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Anna Bartłomiejczuk, Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut braku wymagalności obowiązku rozbiórki, oparty na przesłankach innych niż odroczenie terminu wykonania lub rozłożenie na raty, może być skutecznie podniesiony w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdy decyzja nakładająca obowiązek jest ostateczna i prawomocna, a postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte po ustaniu okresu wstrzymania egzekucji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzut braku wymagalności obowiązku rozbiórki, oparty na przesłankach innych niż odroczenie terminu wykonania lub rozłożenie na raty, nie może być skutecznie podniesiony w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli decyzja nakładająca obowiązek jest ostateczna i prawomocna, a postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte po ustaniu okresu wstrzymania egzekucji. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a jedynie do formalnej kontroli tytułu.Stan faktyczny
Spółka G. sp. z o.o. wniosła skargę na postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB) utrzymujące w mocy postanowienie PINB oddalające zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej obowiązku rozbiórki samowolnie wykonanej rozbudowy hotelu. Spółka podniosła zarzut braku wymagalności obowiązku, argumentując niemożliwość rozbiórki i toczące się postępowanie w sprawie uchylenia decyzji rozbiórkowej. Organy administracji uznały obowiązek za wymagalny, wskazując na ostateczność i prawomocność decyzji rozbiórkowej oraz fakt, że wstrzymanie egzekucji przez wojewodę nie zwalnia z obowiązku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia WSA Barbara Romanczuk, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 maja 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. sp. z o.o. w C. na postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 9 stycznia 2025 r. nr WOP.7722.104.2024.MM w przedmiocie zarzutu w egzekucji administracyjnej dotyczącej obowiązku rozbiórki samowolnie wykonanej rozbudowy oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 stycznia 2025 r., znak: WOP.7722.104.2024.MM, Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku (dalej: "PWINB") utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku (dalej: PINB) z 28 listopada 2024 r., znak: NB.I.5200.8.2024.KEC, oddalające zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, prowadzonej wobec zobowiązanej G. Sp. z o.o. z siedzibą w m. C. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 10 października 2024 r., znak: NB.I.5200.8.2024.KEC, wystawionego przez PINB, dotyczącego obowiązku rozbiórki samowolnie wykonanej rozbudowy istniejącego Hotelu "G." na nieruchomości nr geod. [...] przy ul. [...] w B., tj. nadbudowy niższej części hotelu o jedną kondygnację, dobudowy klatki schodowej od strony zaplecza hotelu oraz nadbudowy zaplecza hotelu.
Zaskarżone postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z 22 marca 1999 r., znak: NB.I-C.7355-8/99, wydaną na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, PINB nakazał T. G. i G. G., właścicielom nieruchomości przy ul. [...] w B., rozbiórkę samowolnie wykonanej rozbudowy istniejącego Hotelu "G." na nieruchomości nr geod. [...] (obecnie nr geod. [...]) przy ul. [...] w B., tj. nadbudowy niższej części hotelu o jedną kondygnację, dobudowy klatki schodowej od strony zaplecza hotelu oraz nadbudowy zaplecza hotelu o wysokości dwóch kondygnacji.
PWINB decyzją z 29 kwietnia 1999 r., znak: WOP.I.7355-F-6/99, utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji. Skarga na decyzję ostateczną, wywiedziona przez G. i T. G., została oddalona prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z 29 czerwca 2000 r., SA/Bk 20/00.
Wobec G. G. i Ta. G. było prowadzone postępowanie egzekucyjne, celem wykonania ww. obowiązku rozbiórki. Natomiast w latach 2004-2023 Wojewoda Podlaski (dalej: "Wojewoda") wstrzymywał czynności egzekucyjne lub egzekucję administracyjną.
W 2023 r. właścicielem nieruchomości, na której istnieje budynek objęty nakazem częściowej rozbiórki, został G. Sp. z o.o. z siedzibą w m. C. (dalej: "Spółka" lub "Skarżąca").
W dniu 7 listopada 2023 r. PINB wystosował do Spółki upomnienie nr 30/2023, wzywające do wykonania przywołanego powyżej obowiązku rozbiórki. Następnie organ I instancji wystawił tytuł wykonawczy z 10 października 2024 r., znak: NB.I.5200.8.2024.KEC i opatrzył go klauzulą o skierowaniu tego tytułu wykonawczego do egzekucji administracyjnej, wszczynając tym samym wobec Spółki postępowanie egzekucyjne. Przywołany tytuł wykonawczy został doręczony stronie w dniu 17 października 2024 r.
W dniu 29 października 2024 r. do PINB wpłynęło pismo z 25 października 2024 r. Spółki, zawierające zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. Zobowiązana Spółka podniosła zarzut z art. 33 § 2 pkt 6 lit. c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505, dalej: "u.p.e.a."), tj. brak wymagalności obowiązku, w związku z tym, że rozbiórka obiektu jest niemożliwa, a ponadto złożona została skarga kasacyjna od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, dotyczącego postępowania w sprawie uchylenia decyzji rozbiórkowej w trybie art. 155 k.p.a., przeprowadzonego na wniosek podmiotu zobowiązanego.
Opisanym na wstępie postanowieniem z 28 listopada 2024 r., wydanym na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 w związku z art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a., PINB, oddalił wniesiony przez Spółkę zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. W uzasadnieniu przywołanego postanowienia organ I instancji stwierdził, że argumentacja podmiotu zobowiązanego nie mieści się w podstawie zgłaszanego zarzutu.
Na skutek wniesionego przez Spółkę zażalenia z 6 grudnia 2024 r. PWINB opisanym na wstępie postanowieniem z 9 stycznia 2025 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko PINB. Przypomniał, że obowiązek rozbiórki samowolnie wykonanej rozbudowy istniejącego Hotelu "G." na nieruchomości nr geod. [...] przy ul. [...] w B. został nałożony ostateczną i prawomocną decyzją PWINB z 29 kwietnia 1999 r., utrzymującą w mocy decyzję PINB z 22 marca 1999 r. Przywołana decyzja istnieje w obiegu prawnym od 25 lat, a jej wykonanie nie jest na chwilę obecną wstrzymane. W ocenie PWINB w niniejszej sprawie nie wystąpiły także inne okoliczności wynikające z orzecznictwa NSA. Zatem egzekwowany obowiązek jest wymagalny i może być objęty egzekucją administracyjną.
W ocenie organu odwoławczego podnoszona przez podmiot zobowiązany okoliczność niemożliwości wykonania decyzji rozbiórkowej z przyczyn wynikających z konieczności utrzymania działalności Hotelu, nie oznacza, że egzekwowany obowiązek nie jest wymagalny w rozumieniu przepisów u.p.e.a. Opinia techniczno-użytkowa, na którą powołuje się zobowiązana Spółka, nie wpływa na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Druga z okoliczności, wskazywanych przez zobowiązaną Spółkę jako uzasadniająca brak wymagalności obowiązku, tj. prowadzone postępowanie sądowoadministracyjne, również w ocenie PWINB nie wpływa na postępowanie egzekucyjne. Organ podkreślił, że w wyroku z 16 maja 2023 r. sygn. akt I GSK 809/19 Naczelny Sąd Administracyjny wprost wskazał, że wniesienie skargi kasacyjnej od wyroku sądu administracyjnego I instancji na decyzję wydaną w trybie nadzwyczajnym, nie oznacza braku wymagalności obowiązku z innej przyczyny.
Reasumując organ stwierdził, że postanowienie PINB z dnia 28 listopada 2024 r., oddalające zarzut w egzekucji administracyjnej, prowadzonej wobec Spółki na podstawie tytułu wykonawczego z 10 października 2024 r., nie narusza przepisów prawa, a tym samym brak jest podstaw do jego uchylenia. Z tego też powodu brak jest również podstaw do umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego w oparciu o przepis art. 34 § 4 pkt 3 u.p.e.a.
PWINB odnosząc się do zarzutów zażalenia podkreślił, że kwestionowanie zasadności nakazu rozbiórki na obecnym etapie niniejszej sprawy, tj. w postępowaniu egzekucyjnym, jest bezpodstawne. Ponadto zdaniem organu nieuzasadnione jest twierdzenie, że Spółka nie dokonała nakazanej rozbiórki, bo Wojewoda wstrzymywał wykonanie decyzji jako niemożliwej do wykonania. W decyzji z 5 lutego 2016 r., znak: WI-I.3151.1.27.2014.BK, zostało wprost wskazane, że "instytucja wstrzymania przez wojewodę egzekucji administracyjnej niepieniężnej nie zwalnia z obowiązku wykonania rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego" (str. 8 akapit 1). Z kolei w decyzji z 2 marca 2017 r., znak: AB-I.3135.1.11.2016.BK, Wojewoda stwierdził, że "wstrzymanie czynności egzekucyjnych nie wstrzymuje orzeczonego przez właściwy organ obowiązku, lecz ma jedynie pozwolić zobowiązanemu na przygotowanie do jego wykonania." (str. 3 akapit 3). Analogiczna argumentacja została przedstawiona w decyzjach z 26 kwietnia .2018 r., znak: AB- 1.3135.13.2018.MW, oraz z 25 marca 2021 r., znak: AB-I.3135.1.1.2021.MBo.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:
1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) w zw. z art. 26 § 1 u.p.e.a., poprzez wszczęcie i prowadzenie egzekucji administracyjnej, mimo tego, że Skarżąca niejednokrotnie wskazywała, że nie ma podstaw do prowadzenia postępowania egzekucyjnego, gdyż obowiązek podlegający egzekucji nie istnieje i nie jest wymagalny, a w związku z tym postępowanie powinno być umorzone.
2) naruszenie przepisów prawa materialnego:
a) art. 31 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (dalej: "Konstytucja RP"), poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, w sytuacji, gdy niniejsza sprawa ma charakter wyjątkowy i wymaga indywidualnego podejścia, gdyż okoliczności faktyczne i prawne wymagały od organu szczególnej rozwagi oraz dogłębnej analizy skutków wydanego rozstrzygnięcia, które ma niebagatelne znaczenie dla całej sprawy, wobec tego organ powinien zastosować mniej ingerencyjne rozwiązanie (legalizację), które jest podstawowym trybem działania w takich sprawach, co w konsekwencji skutkowało naruszeniem zasady proporcjonalności, zgodnie z którą wszelkie ograniczenia praw i wolności mogą być wprowadzane jedynie wtedy, gdy są konieczne i pozostają w odpowiedniej relacji do zamierzonego celu;
b) art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, poprzez naruszenie zasad wynikających z konstytucyjnej zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, prawidłowego działania organów administracji publicznej, a także naruszenia zasady rzetelności i sprawiedliwości społecznej, co skutkowało wydaniem zaskarżonego postanowienia, a także poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, podczas gdy organy winny wziąć pod uwagę, że okoliczności niniejszej sprawy mają precedensowy charakter i cechują się wysokim stopniem złożoności, co wymaga szczególnej rozwagi i uwzględnienia tak przepisów powszechnie obowiązującego prawa, jaki interesu społecznego i prywatnego.
Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Wniosła również o wstrzymanie jego wykonania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Postanowieniem z 11 marca 2025 r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest ocena prawidłowości oddalenia podniesionego przez Spółkę zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, a mianowicie zarzutu braku wymagalności obowiązku z innej przyczyny, sformułowanego w oparciu o dyspozycję art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a.
Na wstępie poniższych rozważań podkreślenia wymaga, że instytucja zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Wskazać należy, że zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zarzut określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie (art. 33 § 4 u.p.e.a.).
W myśl art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest brak wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b., tj. odroczenia terminu wykonania obowiązku lub rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej.
Powyższe wyliczenie ma charakter enumeratywny, a więc zamknięty, co ogranicza uprawnionego do wniesienia zarzutu tylko w zakresie podstaw przewidzianych w art. 33 u.p.e.a. Oznacza to, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być tylko i wyłącznie okoliczności ściśle określone przez ustawodawcę w tym przepisie. Ponadto treść zarzutu wnoszonego przez zobowiązanego reguluje art. 33 § 4 u.p.e.a., zgodnie z którym zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej powinien określać istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Celem stosowania przepisu jest usprawnienie rozpatrywania zarzutu poprzez usystematyzowanie ich treści oraz wyjaśnienie wątpliwości zobowiązanego co do zakresu informacji, które powinny być wskazane w zarzucie. Z ciążącego na zobowiązanym w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym obowiązku jasnego i niebudzącego żadnych wątpliwości sprecyzowania zarzutu, wyprowadzić należy obowiązek rozpatrzenia zarzutu. Rozpatrzenie zarzutu odbywać się ma jednak wyłącznie w odniesieniu do złożonego przez zobowiązanego zarzutu (w zakresie złożonego zarzutu i w jego granicach), nie zaś - jak, co do zasady, odbywa się to w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym - w granicach całej sprawy. Inaczej mówiąc, oparcie przez zobowiązanego zarzutu w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym na jednej z podstaw wymienionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. legitymuje organ administracyjny do rozpatrzenia zarzutu, aczkolwiek czyni to wyłącznie w odniesieniu do tej podstawy, która dookreślona została w złożonym przez zobowiązanego środku zaskarżenia (vide wyrok WSA w Poznaniu z 5 listopada 2024 r., I SA/Po 295/24 i cyt. tam orzecznictwo - wszystkie przytaczane w niniejszej sprawie orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w bazie CBOSA, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jak już wyżej wskazano, w kontrolowanej sprawie podstawą prawną wydania zaskarżonego postanowienia był m.in. przepis art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. Odnosząc się zatem do zarzutu braku wymagalności obowiązku z powodu wystąpienia innej przyczyny niż odroczenie terminu wykonania obowiązku oraz rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, zwrócić należy uwagę na użyte w tym przepisie pojęcie wymagalności. Nie budzi bowiem wątpliwości, że przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Natomiast stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny oznacza, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie ze względu na – przykładowo – wstrzymanie jego wykonania, odroczenie terminu wykonania lub rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej (zob. P. M. Przybysz (w:) Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, LEX/el. 2023, art. 33). O braku wymagalności obowiązku decyduje zatem pewna kategoria zdarzeń, na co wskazuje treść art. 33 § pkt 6 lit. a i b u.p.e.a., w świetle którego należą do nich takie okoliczności jak: odroczenie terminu wykonania obowiązku czy rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych. Dopuszczenie w tym samym przepisie (lit. c) kwalifikacji braku wymagalności obowiązku z innej przyczyny niż określona w lit. a i b, musi zatem mieć charakter tego rodzaju co wymienione w tym przepisie. W orzecznictwie przyjmuje się, że zarzut braku wymagalności obowiązku z innej przyczyny niż odroczenie terminu wykonania obowiązku lub rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, może zaistnieć w przypadku: wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej, przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ostatecznej, uchylenia postanowienia nadającego rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji wymiarowej, otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego, czy ogłoszenia upadłości (zob. wyroki NSA z 9 maja 2023 r., III FSK 565/22 oraz z 24 kwietnia 2024 r., III FSK 112/22).
Analiza podniesionego zarzutu w kontekście powyższych uwag prowadzi do wniosku, że w kontrolowanej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła. Okoliczności podnoszone przez Spółkę nie mogły zatem stanowić podstawy do uwzględnienia zarzutu z art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a.
Jak trafnie wskazał organ odwoławczy, ostateczna i prawomocna decyzja rozbiórkowa z 29 kwietnia 1999 r. funkcjonuje w obrocie prawnym od ponad 25 lat. W tym czasie nie musiała być wykonywana, a to z uwagi na fakt, że Wojewoda w latach 2004-2008 cztery razy wstrzymywał czynności egzekucyjne, a następnie w latach 2010 – 2021 siedmiokrotnie wstrzymywał egzekucję administracyjną – vide k. 2 decyzji PINB. Stwierdzić należy, że w tym czasie obowiązek wynikający z nakazu rozbiórki istniał, ale z uwagi na wstrzymanie egzekucji nie był on wymagalny. Niemniej jednak w listopadzie 2023 r. organ mógł już podjąć czynności egzekucyjne (począwszy od wysłania upomnienia z 7.11.2023 r.), ponieważ ostatnia decyzja Wojewody z 25 marca 2021 r. wstrzymała egzekucję do 1 września 2023 r.
W tym miejscu należy podkreślić, że dopóki decyzja objęta tytułem wykonawczym nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, bądź jej wykonanie nie zostanie ponownie wstrzymane, to nie istnieją podstawy do zakończenia lub zawieszenia postępowania egzekucyjnego (por. wyrok NSA z 25 czerwca 2019 r., II OSK 2355/17). Z pewnością zdaje sobie z tego sprawę skarżąca Spółka, skoro od ponad 20 lat występuje do Wojewody o wstrzymanie wykonania egzekucji, a ostatnio zainicjowała postępowanie nadzwyczajne mające na celu uchylenie ostatecznej decyzji rozbiórkowej z 1999 r. Wskazane postępowanie, prowadzone w trybie art. 155 k.p.a., nie mogło jednak stanowić przeszkody w sprawie egzekucji administracyjnej. Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie, samo uruchomienie nadzwyczajnych środków, zmierzających do wzruszenia decyzji administracyjnych, nie daje podstaw do przerwania postępowania egzekucyjnego (vide ww. wyrok NSA o sygn. II OSK 2355/17). Ponadto, jak wynika z akt sprawy, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 20 stycznia 2024 r. utrzymał w mocy decyzję PWINB z 18 października 2023 r., na mocy której organ odmówił uchylenia w trybie art. 155 k.p.a. ww. decyzji rozbiórkowej z 1999 r. Powyższa decyzja posiada przymiot ostateczności. Na ostateczność tej decyzji nie wpływa zaskarżenie jej przez Spółkę do sądu administracyjnego (aktualnie została wywiedziona skarga kasacyjna od wyroku WSA w Warszawie).
W rozpoznawanej sprawie wierzyciel miał zatem wszelkie podstawy do podjęcia czynności związanych z egzekucją nakazu rozbiórki. Kwestie podnoszone przez Spółkę nie świadczyły o braku wymagalności tego obowiązku, zatem nie mogły stanowić podstawy do uznania wniesionego zarzutu, opierającego się na treści art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a.
Nie mógł również odnieść skutku podniesiony zarzut naruszenia art. 31 (w domyśle ust. 3) Konstytucji RP. W rozpatrywanej sprawie nie było podstaw do traktowania Spółki w sposób "wyjątkowy" i z "indywidualnym podejściem", a sprawy jako "precedensowej", jak tego oczekuje autor skargi. Przede wszystkim Skarżąca, kwestionując nakaz rozbiórki, nie dostrzega, że w postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny nie jest uprawiony do merytorycznego badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a dopuszczalny ustawą zakres badania przez organ egzekucyjny tytułu wykonawczego wskazuje, że badanie to ma tylko charakter formalny. Postępowanie wywołane zarzutem w trybie art. 33 u.p.e.a. nie może prowadzić do podważania ostatecznych merytorycznych rozstrzygnięć organów, wydanych w toku postępowania administracyjnego - jako postępowania rozpoznawczego, a więc poza postępowaniem egzekucyjnym, które ma charakter postępowania wykonawczego, zmierzającego do realizacji obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym. Sąd podkreśla, że celowość nakazu rozbiórki nie mogła być badana na etapie rozpoznawania zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Rzecz jasna nakaz rozbiórki istotnie ingeruje w prawo własności, niemniej jednak nie sposób twierdzić, że tego rodzaju konsekwencja samowoli budowlanej jest sprzeczna z zasadą proporcjonalności, z której wynikają szczegółowe zasady racjonalnego działania i niezbędności. Organ egzekucyjny ma obowiązek stosować środki egzekucyjne przewidziane w ustawie (art. 7 § 1 u.p.e.a.) z zachowaniem zasady równości wobec wszystkich podmiotów, wobec których wierzyciel dochodzi wyegzekwowania ostatecznego i wykonalnego nakazu rozbiórki. Wskazana w tytule wykonawczym z 10 października 2024 r. grzywna w celu przymuszenia oraz wykonanie zastępcze stanowią typowe środki egzekucyjne przewidziane w u.p.e.a. na wypadek egzekucji nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.
Organ egzekucyjny nie mógł zaniechać czynności z uwagi na uwarunkowania faktyczne i prawne związane z prowadzoną przez Spółkę działalnością w branży hotelowej. Podnoszone ryzyko wstrzymania działalności hotelu nie oznacza bowiem, że egzekwowany obowiązek nie jest wymagalny w rozumieniu przepisów u.p.e.a. Również opinia techniczno-użytkowa, na którą powołuje się zobowiązana Spółka, nie wpływa na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Wobec niewykonania nałożonego obowiązku (pomimo skierowania do Spółki upomnienia) konieczne było wszczęcie egzekucji i dążenie do zastosowania środków egzekucyjnych, poczynając od najmniej uciążliwego, tj. grzywny w celu przymuszenia, aż do wykonania zastępczego (art. 7 § 2 u.p.e.a.). Bez znaczenia pozostają również inne aspekty wskazane na s. 7-8 skargi. Dla bytu prawnego zaskarżonego postanowienia oraz – szerzej – dla prowadzonego postępowania egzekucyjnego irrelewantne pozostają także podnoszone przez Skarżącą zarzuty dotyczące zmiany przepisów i możliwości legalizacji w świetle aktualnych przepisów prawa budowlanego. Sąd zwraca uwagę, że – jak wynika z decyzji GINB z 20 lutego 2024 r. – kwestie te były podnoszone przez Spółkę w postępowaniu nadzwyczajnym w trybie art. 155 k.p.a. GINB szczegółowo odniósł się do nich, nie uwzględniając argumentacji Spółki (k. 23 akt admin.).
Reasumując stwierdzić należy, że w tym konkretnym przypadku nie miało miejsca naruszenie zasad wynikających z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, jak również z art. 7 § 2 i 3 u.p.e.a. Z tych samych względów nie sposób mówić o naruszeniu zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, jak i zasady praworządności (art. 2 i 7 Konstytucji RP).
Dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia bez znaczenia pozostaje również fakt, że Wojewoda decyzją z 4 lutego 2025 r., wydaną na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (k. 20 akt sądowych), ponownie wstrzymał egzekucję wobec Spółki na kolejny okres do 31 grudnia 2027 r. Okoliczność ta oznacza tylko i aż tyle, że od dnia, kiedy ta decyzja stała się ostateczna, do końca 2027 r. organ egzekucyjny ma obowiązek zaniechać stosowania środków egzekucyjnych. Będzie mógł ponownie prowadzić egzekucję od 1 stycznia 2028 r. Decyzja Wojewody nie może jednak zakwestionować legalności kontrolowanego postanowienia PWINB z 9 stycznia 2025 r. Marginalnie Sąd zaznacza, że Wojewoda ponownie trafnie zaznaczył, że wstrzymanie czynności egzekucyjnych nie wstrzymuje orzeczonego przez organ obowiązku rozbiórki, lecz ma jedynie pozwolić Spółce na przygotowanie się do jego wykonania (s. 9 decyzji). Instytucja wstrzymania egzekucji służy bowiem m.in. bezkonfliktowemu doprowadzeniu do stanu zgodnego z prawem, a więc – w niniejszej sprawie – rozbiórki samowolnie wykonanej rozbudowy budynku hotelu.
Organ nie naruszył także art. 26 § 1 u.p.e.a. Egzekucja administracyjna została wobec Spółki wszczęta na podstawie oryginału tytułu wykonawczego sporządzonego według ustalonego wzoru i skierowanego do organu egzekucyjnego (k. 40 akt admin.).
Mając na uwadze powyższe rozważania, a także nie dopatrując się naruszeń prawa mogących skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło