II SA/Bk 377/18
PostanowienieWSA w Białymstoku2018-06-27
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżących, obejmująca niskie dochody z gospodarstwa rolnego, zasiłki rodzinne oraz posiadany majątek, uzasadnia przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącym prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że ich trudna sytuacja materialna, charakteryzująca się niskimi dochodami z gospodarstwa rolnego i zasiłków, a także brak oszczędności, uniemożliwia im poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny. Sytuacja ta spełnia przesłanki określone w art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA.Stan faktyczny
Skarżący K. J. i R. J. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Podnieśli, że utrzymują się z gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, z którego miesięczny dochód wynosi 656 zł, a dodatkowo otrzymują zasiłki rodzinne i świadczenie "500+" w łącznej kwocie 1.248 zł. Posiadają dom, nieruchomość rolną, grunty leśne, budynki gospodarcze, ciągnik rolniczy i zwierzęta hodowlane, ale nie mają oszczędności. Ich miesięczne wydatki wynoszą około 1.800 zł.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącym prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. J. i R. J. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] kwietnia 2018 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych p o s t a n a w i a przyznać skarżącym prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
K. J. i R. J. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący podnieśli, iż prowadzą gospodarstwo domowe wspólnie z trójką dzieci, w tym jedną bezrobotną i studiującą zaocznie córką. Rodzina skarżących utrzymuje się z pracy na gospodarstwie rolnym o powierzchni [...] ha, a dochód miesięczny z tego tytułu kształtuje się średnio na poziomie 656 zł. Ponadto uzyskują zasiłki rodzinne oraz świadczenie "500+" w łącznej kwocie 1.248 zł. Na majątek skarżących składa się dom o powierzchni [...]m2 (wartości 100.000 zł) oraz w/w nieruchomość rolna (wartości 180.000 zł), a także grunty leśne o powierzchni [...] ha (wartości 1.000 zł), [...] budynki gospodarcze, ciągnik rolniczy, pługi i [...] krowa oraz [...] cielaki. Wnioskodawcy podali również, że nie posiadają żadnych zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Wydatki skarżących przedstawiają się następująco: energia elektryczna – 250 zł, woda – 100 zł, śmieci – 89 zł, KRUS – 260 zł, gaz – 50 zł, żywność – 900 zł, odzież, obuwie – 100 zł (k. 25-28).
Do wniosku skarżący dołączyli zaświadczenia o powierzchni gospodarstwa rolnego i decyzję w sprawie podatku od nieruchomości (k. 29-31).
Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r.
poz. 1369 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna skarżących uzasadnia tezę, iż nie są oni w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że sytuacja materialna skarżących uzasadnia przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawcy prowadzą gospodarstwo domowe wspólnie z trójką dzieci, a uzyskiwany przez nich miesięczny dochód z prowadzonego gospodarstwa rolnego oraz zasiłków wynosi około 1.904 zł. Rodzina skarżących posiada gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha. Na majątek skarżących składa się dom o powierzchni [...] m2 (wartości 100.000 zł) oraz w/w nieruchomość rolna (wartości 180.000 zł), a także grunty leśne o powierzchni [...] ha (wartości 1.000 zł), [...] budynki gospodarcze, ciągnik rolniczy, pługi i [...] krowa oraz [...]cielaki. Niski comiesięczny dochód wystarcza im jedynie na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych, które minimalnie wynoszą około 1.800 zł. Skarżący nie posiadają żadnych oszczędności.
Przedstawione okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu rodziny skarżących, a także brak zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżący nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło