II SA/Bk 38/14
WyrokWSA w Białymstoku2014-05-20
Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Andrzej Melezini, Danuta Tryniszewska-Bytys
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ może wydać decyzję zobowiązującą do zwrotu wydatków poniesionych zastępczo przez gminę na poczet opłat za pobyt w domu pomocy społecznej, zanim wydał decyzję ustalającą wysokość opłaty lub zwalniającą z niej wszystkie podmioty zobowiązane do ponoszenia tych opłat?Ratio decidendi
Organ nie może wydać decyzji zobowiązującej do zwrotu wydatków poniesionych zastępczo przez gminę na poczet opłat za pobyt w domu pomocy społecznej, jeśli wcześniej nie wydał decyzji ustalającej wysokość opłaty lub zwalniającej z niej wszystkie podmioty zobowiązane do ponoszenia tych opłat. Konstrukcja, w której gmina ponosi koszty pobytu, a dopiero później w decyzji nakazującej zwrot ustala obowiązek osoby, za którą zastępczo poniesiono wydatki, jest niedopuszczalna. Aby mówić o opłacie zastępczej, musi być uprzednio ustalona opłata podstawowa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zobowiązania M. M. do zapłaty kwoty 1 060,14 zł tytułem zwrotu wydatków poniesionych zastępczo przez Miasto B. na poczet opłat za pobyt jej babci L. P. w domu pomocy społecznej. Organ pierwszej instancji ustalił, że dochód rodziny M. M. przekraczał 300% kryterium dochodowego w okresie od listopada 2012 r. do stycznia 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. M. M. zarzuciła m.in. bezpodstawne obciążenie jej zwrotem wydatków za okres, gdy jej dochód nie przekraczał kryterium, nieuwzględnienie sytuacji finansowej rodziny oraz brak wcześniejszego ustalenia jej obowiązku partycypowania w kosztach.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini,, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 maja 2014 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zapłaty tytułem zwrotu wydatków poniesionych zastępczo na poczet opłat za pobyt w domu pomocy społecznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją z dnia [...] września 2013 r. znak [...], wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B. przez Kierownika Działu Pomocy Instytucjonalnej MOPR w B., zobowiązano M. M. do zapłaty kwoty 1 060, 14 zł tytułem zwrotu wydatków poniesionych zastępczo przez Miasto B. na poczet opłat za pobyt L. P. w Domu Pomocy Społecznej w B. przy ul. [...]., w okresie od dnia 2 listopada 2012 r. do dnia 31 stycznia 2013 r. Wskazano, że wymienioną kwotę strona jest zobowiązana uiścić w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji. W podstawie prawnej decyzji wskazano m.in. art. 104 ust. 1 i 2, art. 61 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 w związku z art. 96 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 182 z późn. zm.), dalej u.p.s. oraz zarządzenie nr 1868/12 Prezydenta Miasta B. z dnia 8 marca 2012 r. w sprawie ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w domach pomocy społecznej (Dz. Urz. Woj. Podl. poz. 850).
W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił zasady pokrywania wydatków związanych z zapewnieniem całodobowej opieki w domu pomocy społecznej. Wskazał, że L. P. w placówce przy ul. [...] w B. przebywa od dnia 30 lipca 2012 r. Średni miesięczny koszt utrzymania podopiecznego w tej placówce wynosił w okresie od dnia 1 kwietnia 2012 r. do dnia 31 marca 2013 r. - 3 209 zł. Z uwagi na to, że zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 1 u.p.s. mieszkaniec domu może ponosić opłatę za pobyt w wysokości nie wyższej niż 70 % swego dochodu, a dochodem L. P. we wskazanym okresie była emerytura i dodatek pielęgnacyjny – decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Kierownik MOPR ustalił jej indywidualną opłatę w wysokości 879, 77 zł miesięcznie. Organ, uwzględniając art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s., dokonał też ustaleń odnośnie możliwości ponoszenia przez zstępnych podopiecznej (dwóch synów, córkę i trzynaścioro wnucząt) pozostałych kosztów jej utrzymania tj. do wysokości średnich miesięcznych wydatków ustalonych Zarządzeniem Prezydenta Miasta na kwotę 3 209 zł. Wskazał, że synowie podopiecznej A. P. i A. G., jej córka A. J. oraz dwie wnuczki P. P. i E. S. posiadają dochody poniżej ustawowego kryterium dochodowego. Wnuczka E. M. ponosiła opłatę za pobyt babci w DPS w kwocie 342 zł zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2 u.p.s. Sytuacja socjalno – bytowa czterech kolejnych wnuczek (K. E. P., I. K., J. P. oraz B. A. S.) nie jest znana, bowiem przebywają za granicą. Cztery inne wnuczki i prawnuczki: E. S., R. W., M. Ż. i A. Ż. nie wyraziły zgody na przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego, zaś z dokumentacji uzyskanej przez Ośrodek we własnym zakresie wynika, że nie mogłyby partycypować w kosztach pobytu babki. Wnuczki M. M. i J. K. odmówiły podpisania umów. Odnośnie M. M. ustalono, że prowadzi ona gospodarstwo domowe wraz z mężem, nie posiadają dzieci, a ich miesięczne dochody w okresie październik 2012 r. – marzec 2013 r. wynosiły odpowiednio: 3 075, 57 zł; 3 082,79 zł; 3 121,10 zł; 2 299, 09 zł; 2 363, 10 zł; 2 362, 76 zł. Zatem miesięczny dochód strony przekraczał 300 % kryterium dochodowego rodziny o kwoty: 339, 57 zł w październiku 2012 r., 346, 79 zł w listopadzie 2012 r., 385, 10 zł w grudniu 2012 r. Przekroczenia tego nie odnotowano już w styczniu 2013 r. Organ nie podzielił stanowiska skarżącej, że ze względu na jej miesięczne obciążenia finansowe, w tym spłatę kredytu hipotecznego – powinna zostać zwolniona z partycypowania w kosztach utrzymania babci w DPS. Uwzględniając jednak te okoliczności zaproponował jej podpisanie umowy cywilnoprawnej na zapłatę za okres od dnia 1 listopada 2012 r. do dnia 31 stycznia 2013 r. kwot 85 – 96 zł. Podpisania umowy strona odmówiła. Organ wskazał, że ustalając dochód M. M. nie może uwzględnić wydatków nieprzewidzianych do odliczenia w u.p.s., jak również jej sytuacji rodzinnej i majątkowej, bowiem te okoliczności mogą być uwzględniane wyłącznie w odrębnym postępowaniu dotyczącym zastosowania ulg w spłacie przedmiotowej należności. Wyjaśniono stronie, że w przypadku gdy jej dochód przekracza 300 % kryterium dochodowego, gdy nie zawarła umowy cywilnoprawnej, a także wobec faktu, że obowiązek ponoszenia przez nią kosztów pobytu wstępnej w DPS wynika z ustawy – organ jest uprawniony do egzekwowania poniesionych przez Gminę kosztów i w tym celu wydaje decyzję administracyjną na podstawie art. 61 ust. 3 w związku z art. 104 ust. 3 u.p.s. Przedmiotowa decyzja określa zatem obowiązek zwrotu wydatków Gminy B. od dnia, w którym strona zobowiązana została po raz pierwszy zapoznana z warunkami opłaty (miało to miejsce 2 listopada 2012 r.). Należność do zwrotu określono w wysokości różnicy między miesięcznym dochodem rodziny strony a 300 % kryterium dochodowego rodziny za miesiące następujące po miesiącu, w którym dochód przekraczał kryterium dochodowe. Łączna wysokość podlegająca zwrotowi w okresie od dnia 2 listopada 2012 r. do dnia 31 stycznia 2013 r. wyniosła zatem 1 060,14 zł.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła M. M. Zarzuciła, że obciążono ją zwrotem wydatków za miesiące od listopada 2012 r. do stycznia 2013r., chociaż od stycznia 2013 r. jej dochód nie przekracza kryterium dochodowego. Zarzuciła, że organ nie uwzględnił ponoszenia przez jej małżonka wysokich kosztów leczenia dermatologicznego oraz faktu spłacania kredytu hipotecznego.
Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ ustalił stan faktyczny sprawy identycznie jak w postępowaniu pierwszoinstancyjnym i na podstawie zgromadzonego w nim materiału dowodowego, również identycznie ocenionego. Wskazał, że przepis art. 61 ust. 1 pkt 1 – 3 u.p.s. wprowadza hierarchię ponoszenia wydatków związanych z pobytem osoby w DPS tzn. najpierw należy domagać się opłat od małżonka, następnie od zstępnych, wstępnych i na końcu od gminy. Sprawa niniejsza dotyczy opłat za pobyt L. P. w okresie 2 listopada 2012 r. – 31 stycznia 2013 r. w części nieopłaconej przez mieszkankę, która miesięczne ponosi opłatę w wysokości 879, 77 zł, podczas gdy średni miesięczny koszt utrzymania w DPS wynosi 3 209 zł. Małżonek podopiecznej nie żyje, zatem obowiązek zwrotu wydatków ciąży na jej zstępnych tj. trojgu dzieciach i trzynaściorgu wnucząt i prawnucząt. Ich dochód jest ustalany na podstawie art. 8 ust. 3 u.p.s. i może być pomniejszony wyłącznie o kwoty wskazane w tym przepisie. Nie można było zatem w sprawie niniejszej odliczyć od dochodu rodziny skarżącej spłacanych przez odwołującą się rat kredytu czy kosztów leczenia męża. Uwzględniono je natomiast w zaproponowanej umowie, której podpisu odmówiła. Wobec tego, że rodzina odwołującej się osiągnęła w miesiącach październik 2012 r. – grudzień 2012 r. dochody przekraczające 300 % kryterium dochodowego – obciążono ją kwotą zwrotu wydatków w wysokości różnicy między 300 % kryterium dochodowego a miesięcznym dochodem rodziny. Ustalono też, że od stycznia 2013 r. dochód nie przekracza kwoty 300 % kryterium i za ten miesiąc zwrotu nie orzeczono.
Skargę na powyższą decyzję złożyła do sądu administracyjnego M. M. Wskazała, że bezpodstawnie została obciążona zwrotem wydatków w kwocie 297 zł za okres lipiec – sierpień 2012 r., mimo że umowę wraz z warunkami ponoszenia opłaty otrzymała dopiero w dniu 2 listopada 2012 r. Nie podpisała umowy, bowiem podane w niej dane (PESEL i data urodzenia) nie odnoszą się do niej, a poprawiono to dopiero jak zwróciła organowi uwagę w 2013 r. Nie uprzedzono jej, że jak nie popisze umowy to będzie zobowiązana pokrywać koszty w wysokości 100 %, a nie ¼. Nie uwzględniono również koniecznych wydatków jej rodziny.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlegała uwzględnieniu, bowiem zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca jej wydanie decyzja pierwszoinstancyjna, zapadły z naruszeniem art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 1 i 3 i art. 104 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz.182 z późn. zm.), dalej u.p.s. Uchybienia te sąd uwzględnił z urzędu mając na uwadze, że rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a.
Materialnoprawne uregulowania dotyczące skierowania i pobytu w domu pomocy społecznej zawierają przepisy art. 54 - 66 u.p.s. Wynikają z nich następujące zasady: pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny (art. 60); opłatę ustala w drodze decyzji wójt (burmistrz, prezydent miasta) gminy właściwej dla osoby kierowanej do DPS (art. 59 ust. 1); istnieje określona ustawowo kolejność osób zobowiązanych od wnoszenia opłat za pobyt w takiej placówce, bowiem: w pierwszej kolejności zobowiązanym jest mieszkaniec, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka (art. 61 ust. 1 pkt 1), zaś w następnej kolejności są nimi: małżonek podopiecznego, zstępni przed wstępnymi oraz gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej (art. 61 ust. 1 pkt 2 i 3).
Wskazana kolejność, ustawowo określona, nie może zostać zmieniona przez organ ustalający wysokość opłaty. Ma to takie skutki, że wnoszenie opłat nie obciąża równocześnie wszystkich zobowiązanych wymienionych w art. 61 ust. 1.
Ustawodawca w art. 61 ust. 3 u.p.s. wprowadził również zasadę, w myśl której jeśli z ponoszenia opłat nie wywiązują się osoby zobowiązane w pierwszej kolejności, opłaty te wnosi zastępczo gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej, z tym jednak skutkiem, że gminie przysługuje prawo dochodzenia zwrotu poniesionych w tym celu kwot.
Uregulowania proceduralne dotyczące ponoszenia opłat za pobyt w DPS zawarte są z kolei w art. 100 – 109 u.p.s., z tym że w sprawie niniejszej najważniejsze znaczenie ma przede wszystkim art. 103 ust. 2 i art. 104 ust. 3 i 4 u.p.s. W zakresie rozwiązań proceduralnych znaczenie ma również art. 59 ust. 1 u.p.s. jako podstawa wydania decyzji ustalającej opłatę za pobyt. Z przepisów tych wynikają określone zasady postępowania w sprawie ustalania opłat za pobyt w DPS i zwrotu opłat poniesionych zastępczo przez gminę za pobyt w DPS, które to zasady sformułowało orzecznictwo sądów administracyjnych (vide wyrok NSA z dnia 13 września 2013 r., I OSK 2726/12 i powołane w nim orzecznictwo oraz wyrok WSA w Białymstoku z dnia 14 marca 2014 r., II SA/Bk 950/13, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Zasady te są następujące.
Skierowanie do DPS następuje w drodze decyzji administracyjnej. Powinna być ona wydawana jednocześnie z rozstrzygnięciem (decyzją) o ustaleniu opłaty za pobyt w DPS (art. 59 ust. 1), które z kolei powinno indywidualizować i konkretyzować nie tylko obowiązek zapłaty ciążący na mieszkańcu domu (art. 60 ust. 1 i art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.s.), ale też na jego krewnych zobowiązanych do ponoszenia tych opłat na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 2 i 3 u.p.s. Oznacza to w konsekwencji, że adresatami decyzji ustalającej opłatę za pobyt w DPS powinien być nie tylko podopieczny placówki, ale także osoba/osoby z kręgu podmiotów wymienionych w art. 61 ust. 1 pkt 2 i 3 tj. małżonek, zstępni przed wstępnymi oraz gmina. Jeszcze inaczej rzecz ujmując stwierdzić trzeba, że decyzja ustalająca opłatę wydawana na podstawie art. 59 ust. 1 u.p.s. konkretyzuje krąg osób zobowiązanych do jej ponoszenia, przypadające na nie kwoty opłaty oraz ewentualne zwolnienia z ustalonej opłaty w całości lub w części (stosownie do treści art. 64 u.p.s.).
Na trafność powyższego sposobu interpretowania przepisów u.p.s. dotyczących opłat za pobyt w DPS wskazuje również NSA w wyroku z dnia 9 września 2010 r., w sprawie sygn. akt I OSK 204/10, wywodząc że wynika on także z treści § 8 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 sierpnia 2012 r. w sprawie domów pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r. poz. 964), w którym zawarto wymóg dołączenia do wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej oświadczenia o wysokości dochodów nie tylko osoby ubiegającej się o skierowanie, ale także jej małżonka, zstępnych oraz wstępnych zobowiązanych do ponoszenia opłaty. Niewątpliwie są to dane niezbędne do wydania, na podstawie art. 59 ust. 1 u.p.s., decyzji o treści obejmującej opisany wyżej zakres rozstrzygnięcia. Jak wskazał NSA w wyroku w sprawie I OSK 204/10, pogląd ten prezentowany jest również w literaturze (vide A. Prekurat, Ustawa o pomocy społecznej z komentarzem – cyt. za W. Maciejko i P. Zaborniak Ustawa o pomocy społecznej, Komentarz, Warszawa 2008, s. 299).
Wskazać też trzeba, co podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, że decyzyjne określenie obowiązku osób zobowiązanych do ponoszenia opłaty nie wyklucza ewentualnego zawarcia umowy między kierownikiem ośrodka pomocy społecznej a osobą zobowiązaną - celem ustalenia wysokości opłaty, która ma być dobrowolnie przez tę osobę ponoszona, a której obowiązek ponoszenia i tak został już decyzyjnie ustalony. Obowiązek wnoszenia opłaty przez osoby z kręgu podmiotów zobowiązanych na podstawie art. 61 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 u.p.s. kreuje bowiem nie umowa zawierana między nimi a kierownikiem ośrodka pomocy społecznej w trybie art. 103 ust. 2, ale decyzja administracyjna o ustaleniu opłaty za pobyt w DPS przewidziana w art. 59 ust. 1 u.p.s.
Z tych też powodów odmowa zawarcia przez podmiot zobowiązany umowy, o której stanowi art. 103 ust. 2 u.p.s. (o ustaleniu opłaty za pobyt mieszkańca w DPS), nie oznacza że będzie zwolniony z partycypowania w kosztach pobytu krewnego w takiej placówce. W przypadku odmowy opłaty wnosi bowiem zastępczo gmina, która – jak wyżej wskazywano i co wynika z art. 61 ust. 3 u.p.s. - może dochodzić zwrotu poniesionych na ten cel wydatków. W tym celu wydaje się kolejną decyzję administracyjną (oprócz decyzji o skierowaniu i decyzji o ustaleniu wysokości opłaty, którą powinny ponieść osoby zobowiązane) - ustalającą wysokość należności podlegającej zwrotowi na rzecz gminy oraz terminy zwrotu (art. 104 ust. 3 u.p.s.). Należności ustalone w tej ostatnio wskazanej decyzji (o zwrocie) podlegają z mocy art. 104 ust. 1 u.p.s. ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Skład orzekający w sprawie niniejszej w pełni podziela powyżej opisane i wypracowane przez orzecznictwo sądów administracyjnych stanowisko odnośnie zasad ponoszenia opłat za pobyt w DPS. Zobowiązywało to sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji zaskarżonej i decyzji pierwszoinstancyjnej. Stanowią one bowiem skutek nieprawidłowego, sprzecznego z wyżej zaprezentowanym rozumieniem mechanizmu wnoszenia opłat zastępczych przez gminę i następnie żądania zwrotu tych opłat od osób zobowiązanych na podstawie art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s. Stwierdzić zatem trzeba, że zaskarżone rozstrzygnięcia naruszają zasadę, w myśl której gmina ma obowiązek uiszczenia opłat zastępczych, ale jedynie wówczas, gdy osoba, za którą gmina wnosi taką opłatę, ma prawnie określony obowiązek opłaty w oznaczonej wysokości i go nie realizuje tj. gdy została wobec takiej osoby wydana decyzja ustalająca na podstawie art. 59 ust. 1 u.p.s. Nie można zatem, jak uczyniono w sprawie na etapie administracyjnym, obciążać gminy obowiązkiem opłat zastępczych w sytuacji, gdy opłata osób zobowiązanych nie jest określona decyzją administracyjną.
Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 30 października 2012 r. w sprawie sygn. akt I OSK 653/12, które to stanowisko skład orzekający w sprawie niniejszej w pełni podziela, niedopuszczalna jest konstrukcja, zgodnie z którą gmina ponosi koszty pobytu osoby w domu pomocy społecznej, a dopiero później, w decyzji nakazującej zwrot zastępczo poniesionych wydatków, ustalany jest obowiązek osoby, za którą zastępczo je poniesiono. Aby mówić o opłacie zastępczej musi być uprzednio ustalona opłata podstawowa, pierwotna (CBOSA). Taka prawidłowa procedura nie została jednak w sprawie niniejszej zastosowana.
Nie wynika z akt, aby w decyzji o skierowaniu L. P. do DPS przy ul. [...] w B. (wydanej w wykonaniu postanowienia Sądu Rejonowego w B. w sprawie [...]) ani w decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. o ustaleniu L. P. opłaty w wysokości 879, 77 zł za pobyt w DPS (w wysokości 70% jej dochodu) - ustalono jednocześnie wynikający z art. 61 ust. 2 pkt u.p.s. krąg podmiotów, bliskich podopiecznej, odpowiedzialnych z tytułu ponoszenia określonych opłat za jej pobyt w DPS. Jak wynika z akt, co znajduje potwierdzenie w skardze, M. M. dowiedziała się o obowiązku zwrotu wydatków za pobyt babci w DPS w październiku 2012 r., a więc jakiś czas po wydaniu decyzji ustalającej opłatę za pobyt wydanej wyłącznie w stosunku do podopiecznej (vide k. 46 akt adm. - podanie o zwolnienie z opłaty i wywiad środowiskowy z dnia 5 października 2012 r., k. 51 – 51 verte - zwrotne potwierdzenie odbioru projektu umowy wraz z warunkami ponoszenia opłat).
Wskazać też trzeba, że po przedstawieniu skarżącej propozycji zawarcia umowy były wobec niej wydawane decyzje o zwrocie wydatków poniesionych przez Gminę B. za pobyt babci w DPS (vide k. 61, 75 akt adm.), obejmujące okres od lipca 2012 r. do 30 października 2012 r., jednakże ostatecznie postępowanie w tym przedmiocie umorzono z uwagi na ustalenie, iż propozycja umowy dotarła do skarżącej dopiero w dniu 2 listopada 2012 r., a więc później niż wskazany okres obciążenia zwrotem wydatków (k. 98). Z powyższych dokumentów nie wynika jednak, by była wobec niej i wobec innych zobowiązanych krewnych uprzednio, przed żądaniem zwrotu wydatków, wydana decyzja ustalająca zakres ich partycypacji w obowiązku ponoszenia opłat za pobyt L. P. w DPS w B. Ustalenie powyższe potwierdza również treść wyroku tutejszego sądu z dnia 14 marca 2014r. w sprawie II SA/Bk 950/13, wydanego w stosunku do innej wnuczki L. P. – J. K., w której to sprawie sąd uchylił decyzje w przedmiocie zwrotu wydatków z tych samych powodów jak w sprawie niniejszej (wyrok II SA/Bk 950/13 dostępny w CBOSA).
Ustosunkowując się do zarzutów skargi wskazać należy, że zarzut bezpodstawnego ustalenia zwrotu wydatków za okres 30 lipca - 31 sierpnia 2012 r. nie ma żądnego znaczenia w sprawie niniejszej, w której zwrotu wydatków poniesionych zastępczo zażądano za inny okres. Na marginesie jedynie wskazać należy, że z akt wynika, iż postępowanie dotyczące zwrotu wydatków za lipiec – października 2013 r. zostało umorzone (k. 98 akt adm.).
Odnośnie zarzutu ustalenia zwrotu wydatków za styczeń 2013 r. to, zdaniem sądu podzielającego w tej kwestii ocenę SKO, orzeczenie zwrotu za ten miesiąc nie miało miejsca. Jak wynika z akt, dochody skarżącej przekraczały kryterium ustawowe 300 % w miesiącach październik – grudzień 2012 r., zatem opłatę ustalono za trzy miesiące po nich następujące tj. listopad 2012 r. – styczeń 2013 r. Z uwagi na obniżenie dochodów za styczeń 2013 r. – począwszy od tego miesiąca na przyszłość zwrotu wydatków nie ustalano.
Zarzut nieuwzględnienia sytuacji finansowej skarżącej powinien być zaś podniesiony w postępowaniu prowadzącym do wydania decyzji ustalającej wysokość opłaty podmiotów zobowiązanych z mocy art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s. do ponoszenia opłat za pobyt L. P. w DPS, bowiem, jak wskazał NSA w sprawie I OSK 2726/12: "To w decyzji, o której mowa w art. 59 ust. 1, doznają konkretyzacji powołane przepisy ustawy poprzez określenie kwoty opłaty za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej, wskazanie osoby (osób) zobowiązanych do jej ponoszenia z kręgu podmiotów wymienionych w ww. przepisach, ustalenie przypadających na nich kwot opłaty oraz ew. zwolnienie, stosownie do art. 64, w całości lub w części z ustalonej opłaty".
W ponownie prowadzonym postępowaniu na skutek niniejszego wyroku organ będzie uprawniony do wydania decyzji ustalającej wysokość zwrotu przez M. M. wydatków za pobyt jej babci w DPS poniesionych zastępczo przez Miasto B., ale dopiero po wydaniu na podstawie art. 59 ust. 1 u.p.s. decyzji - ustalającej wysokość opłaty lub zwalniającej z niej - wydanej co do wszystkich podmiotów zobowiązanych z mocy art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s. Do tego czasu postępowanie o zwrot wydatków powinno zostać zawieszone na podstawie art. 97 §1 pkt 4 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c w związku z art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
W punkcie 2. wyroku orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. o niemożności wykonania decyzji do czasu jego uprawomocnienia się.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło