II SA/Bk 381/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 09 września 2010 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącego A. D. kwotę 757,00 (słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.- Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzja z dnia [...] stycznia 2010 roku, nr [...], na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. nr 156, poz. 1118 z 2006 roku z późn. zm.) – nakazał Panu S. D. dokonanie rozbiórki rozbudowy budynku mieszkalnego o wymiarach 2,90x2,15 m wybudowanej, na działce oznaczonej numerem geodezyjnym [...], znajdującej się w miejscowości Z. [...] gmina K. Powyższa decyzja poprzedzona została przeprowadzoną dwukrotnie kontrolą oraz wszczęciem postępowania administracyjnego w przedmiocie samowolnej rozbudowy przez skarżącego budynku mieszkalnego. Oględziny dokonane w dniu [...] czerwca 2009 roku potwierdziły, zdaniem organu, wcześniejsze ustalenia dokonane w trakcie dwóch kontroli, że skarżący nie dysponował pozwoleniem na rozbudowę domu mieszkalnego. Wobec powyższego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 roku organ I instancji wstrzymał inwestorowi prowadzenie robót budowlanych, a także zobowiązał go do przedłożenia w terminie do 30 października 2009 roku celem podjęcia procedury legalizacyjnej: - zaświadczenia Wójta Gminy K. o zgodności inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo w przypadku jego braku ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; - czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z zaświadczeniem projektanta o wpisie do izby samorządu zawodowego budownictwa z podaniem terminu ważności na dzień sporządzenia projektu; - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skarżący powyższych obowiązków nie wykonał, mimo że organ pismem z dnia [...] listopada 2009 roku przypomniał mu o upływie terminu i skutkach nie wywiązania się z powyższych obowiązków. W konsekwencji organ pierwszej instancji w dniu 8 stycznia 2010 roku wydał opisaną powyżej decyzję. Odwołanie od wyżej wymienionej decyzji wywiódł Pan A. D.wnosząc o: - uchylenie decyzji w całości, jako bezprzedmiotowego postępowania; - przekazanie do ponownego rozpatrzenia; - dopuszczenie dowodu z zeznań świadków: A. G., M. N. i W. G. na okoliczność wykonania robót budowlanych zgodnie ze zgłoszeniem i na okoliczność stanu przed rozpoczęciem robót budowlanych; - dopuszczenie dowodu, t.j. mapy inwentaryzacji budynku gospodarczego na działce skarżącego, obejmującego również budynek mieszkalny na okoliczność istnienia tej części budynku mieszkalnego i jego wymiarów, o których mowa w decyzji. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 roku, nr [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy uznał, że w przypadku nie przedłożenia żądanych dokumentów przez stronę w wyznaczonym terminie organy nadzoru budowlanego zobowiązane są do wydania decyzji nakazującej usunięcie skutków samowoli budowlanej w postaci nakazania ich rozbiórki. Zaś materiał zdjęciowy, sprawa karna i mapa inwentaryzacyjna wskazująca schody, a nie ganek – świadczą o popełnieniu tejże samowoli. Nie naruszono także, zdaniem organu, art. 10 kpa, bowiem skarżący był stosownie do treści powyższego artykułu, powiadomiony. Skargę na wyżej wymienioną decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wywiódł Pan A. D. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy prawo budowlane poprzez błędną jego wykładnie i nie zastosowanie w sprawie, pomimo konieczności powołania tego przepisu w toku postępowania z uwagi na oświadczenia składane przez skarżącego, jak również przesłuchanych świadków A. G., M. N. i W. G., z których wynika, że A. D. dokonał jedynie remontu istniejącego wcześniej w tym samym miejscu połączonego z dachem ganku, na co nie musiał zgodnie z cytowanym powyżej przepisem, uzyskać pozwolenia na budowę. Skarżący zarzucił także: - naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – prawo budowlane i art. 50 tejże ustawy poprzez niewłaściwe zastosowanie pierwszego z tych przepisów przy pominięciu konieczności stosowania przepisu art. 50 ustawy Prawo budowlane w sytuacji, w której ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że nie doszło do rozbudowy budynku lecz remontu istniejącego wcześniej ganku; - naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez nie wzięcie pod uwagę i nie rozpatrzenie całości zebranego materiału dowodowego w szczególności zeznań świadków; - naruszenie art. 107§ 1 i 3 kpa poprzez brak właściwego uzasadnienia – w szczególności nie ustosunkowania się do zeznań świadków; - naruszenie art. 76 § 1 kpa poprzez oparcie się jedynie na wyroku Sądu karnego. W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek tylko jeden z podniesionych w niej zarzutów Sąd uznał za zasadny. Stosownie do art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej: p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem tej kontroli jest zbadanie, czy organy administracji publicznej, w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni się to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, ale rozstrzygając o zasadności skargi Sąd nie jest związany jej zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nie wyjaśnił, bowiem w dostateczny sposób stanu faktycznego sprawy oraz wbrew przepisom art. 7, 77 §1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej cytowanej: kpa), nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Podkreślić należy, iż fundamentalną zasadą postępowania administracyjnego jest spoczywający na organie obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy (art. 7 kpa). Właściwe ustalenie stanu faktycznego, niezbędne dla prawidłowości podejmowanych decyzji, wymaga z kolei wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego (art. 77 kpa). Organy administracji publicznej jednostronnie rozstrzygając o prawach lub obowiązkach strony postępowania, w procesie dowodzenia powinny w sposób szczególny zwracać uwagę na te okoliczności sprawy, które pozostają sporne. Nie umniejszając przypisanego organom administracyjnym prawa do swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa) należy podkreślić, że aby swoboda w ocenie dowodów nie przybrała formy dowolności, wydawane rozstrzygnięcia muszą być należycie uzasadnione. Stąd w art. 107 kpa ustawodawca jako podstawowy elementem decyzji wskazał uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W ocenie Sądu wymogów takich nie spełniała zaskarżona decyzja, co uniemożliwiało sądowi orzekającemu jakąkolwiek merytoryczną ocenę podniesionych w skardze zarzutów. Jak słusznie, bowiem podnosi pełnomocnik skarżącego organ II instancji nie odniósł się ani jednym słowem do zeznań przesłuchanych w sprawie świadków: A. G., W. G. i M. N. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazano też przyczyn, dla których odmówiono wiarygodności tych zeznań. Wprawdzie w odpowiedzi na skargę organ podniósł, że wyjaśnienia w/w świadków nie mają znaczenia dla sprawy, gdyż stoją w sprzeczności ze zgromadzonym materiałem dowodowym, jednakże ocena ta winna znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, a nie w toku postępowania sądowego. W tychże względów, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ II instancji powinien zebrać i rozpatrzyć całość materiału dowodowego, ze szczególnym uwzględnieniem zeznań przesłuchanych świadków. Z przytoczonych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Uwzględnienie skargi czyniło koniecznym orzeczenie z urzędu o niemożności wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku (art. 152 p.p.s.a.). O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i 3 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm ).