II SA/Bk 383/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] kwietnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. A. M. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze współmałżonką M. M. oraz pełnoletnim synem M. M. Źródło miesięcznego utrzymania rodziny stanowi dochód uzyskiwany przez skarżącego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (w. ś.) w wysokości 2.300 zł oraz emerytura M. M. w kwocie 1.613 zł. M. M. pozostaje na wyłącznym utrzymaniu rodziców. Majątek wnioskodawcy stanowi mieszkanie powierzchni [...] m², w. ś. oraz akcje giełdowe o wartości 50.000 zł. A. M. spłaca kredyt zaciągnięty na kwotę 195.000 zł na okres [...] lat na zakup działki przy ul. G. [...] w B. W. ś. nie przynosi stałych dochodów, a zysk osiągnięty z tytułu prowadzenia tej działalności jest przeznaczony na spłatę rat zaciągniętego kredytu (k. 13-14). Pismem z dnia 30 czerwca 2009 r. referendarz sadowy wezwał A. M. do złożenia oświadczenia, w którym należało wskazać: wysokość wydatków ponoszonych miesięcznie w związku z bieżącym utrzymaniem wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym np. opłaty za wodę, energię elektryczną, gaz, telefon, czynsz, koszty zakupy żywności, koszty utrzymania samochodów osobowych itp.; czy pełnoletni syn skarżącego jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna w urzędzie pracy i czy uzyskuje z tego tytułu zasiłek dla bezrobotnych; sposób dysponowania posiadanymi akcjami o wartości 50.000 zł z uwzględnieniem sposobu (warunków) ich zbycia; powierzchnię działki, na której znajduje się z. ś. prowadzony przez skarżącego z jednoczesnym podaniem jego adresu. Dodatkowo zobowiązano skarżącego do nadesłania dokumentów określających: wysokość dochodów osiągniętych przez wnioskodawcę z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (z. ś.) za okres trzech ostatnich miesięcy ( np. deklaracje na zaliczkę miesięczną na podatek dochodowy); wysokość emerytury uzyskiwanej przez M. M. (np. ostatni odcinek emerytury); wysokość zaciągniętego kredytu i sposobu jego spłaty (np. harmonogram spłat rat); wysokość środków pieniężnych ulokowanych w akcjach i sposób dysponowania tymi akcjami (w tym warunki ich sprzedaży) – k. 15. W odpowiedzi na wezwanie A. M. wywiódł, iż miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem rodziny wynoszą łącznie 2.800 zł, w tym opłaty ponoszone na: energię elektryczną, czynsz, Internet, telewizję – 1.020 zł; koszty eksploatacji samochodu osobowego marki "T." – 400 zł; środki czystości, żywność, odzież, bilety MPK – 1.380 zł (k. 17). Nieruchomość na której usytuowany jest w. ś. ma powierzchnię [...] m² (k. 18). Do akt sprawy A. M. dołączył: harmonogram spłat rat zaciągniętego kredytu (k. 19-20); roczne rozliczenie podatku M. M. za rok podatkowy [...] (k. 21-22); wyciągi poświadczające wartość środków finansowych ulokowanych w funduszu inwestycyjnym "[...]"(k. 24-26); pokwitowania wpłaty do [...] Urzędu Skarbowego w B. (k. 27-29) oraz zaświadczenie z urzędu pracy z dnia [...] lipca 2009 r. poświadczające, że M. M. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku (k. 30). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). A. M. wykazał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze współmałżonką M. M. oraz synem M. M. Wysokość miesięcznego dochodu rodziny wynosi 3.913 zł brutto (dochód z tytułu prowadzenia z. ś. oraz emerytura M. M.). M. M. jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, pozostaje na wyłącznym utrzymaniu rodziców (k. 30). Wydatki miesięczne związane z bieżącym utrzymaniem rodziny wnioskodawcy wynoszą łącznie 2.800 zł, dodatkowo skarżący spłaca raty zaciągniętego kredytu w kwocie 2.050,40 zł (za miesiąc [...] 2009 r. – k. 19). W skład majątku A. M. wchodzi: mieszkanie o powierzchni [...] m², nieruchomość na której usytuowany jest w. ś. o powierzchni [...] m² oraz 53.289,29 zł (stan na dzień [...] [...] 2009 r.) ulokowane w funduszach "[...]" ([...] A. P. i [...] Z.) – k. 23-26. Skarżący jest zadłużony na kwotę 144.999 zł z tytuł kredytu zaciągniętego w [...] Bank S.A. na okres [...] lat (k. 19-20). Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż negatywną przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata stanowi fakt posiadania przez wnioskodawcę kwoty 53.289,29 zł (stan na dzień [...] [...] 2009 r.) ulokowanej na funduszu inwestycyjnym "[...]". Kwota ta wielokrotnie przekracza koszty postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej i przynajmniej w części powinna zastać przeznaczona na ich pokrycie - na obecnym etapie koszty te ograniczają się do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł. Niewątpliwie koszty postępowania sądowoadministracyjnego nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów prowadzonego postępowania. W tym miejscu należy wskazać, iż skarżący nie ustosunkował się do treści cytowanego wezwania i nie przedstawił warunków dysponowania środkami finansowymi ulokowanymi w funduszach "[...]" (w szczególności dotyczących możliwości zbycia posiadanych jednostek). Dodatkowo należy wskazać, iż u podstaw negatywnego rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania prawa pomocy legły również wątpliwości dotyczące zgodności ze stanem faktycznym sytuacji materialnej przedstawionej przez A. M. Wnioskodawca oświadczył bowiem, iż miesięczny dochód trzyosobowej rodziny stanowi łączna kwota 3.913 zł. Natomiast, wyszczególnione miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem i spłatą raty zaciągniętego kredytu wynoszą łącznie 4.850,40 zł. Skarżący nie wyjaśnił natomiast, skąd uzyskuje środki finansowe na pokrycie różnicy między dochodem a wydatkami. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, iż skarżący dysponuje nieujawnionymi źródłami dochodu pozwalającymi na pełne pokrycie kosztów bieżącego utrzymania rodziny i spłatę raty zaciągniętego kredytu. W konkluzji należało zatem raz jeszcze podkreślić, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym uzależnione jest od wykazania przez wnioskodawcę zupełnego braku środków, z których mogłyby zostać pokryte koszty postępowania sądowoadministracyjnego, czego jak wyżej wykazano skarżący w sprawie niniejszej nie uczynił. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.