II SA/Bk 383/21
WyrokWSA w Białymstoku2021-08-12
Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Małgorzata Anna Dziemianowicz, Elżbieta Lemańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego może zostać udzielone, jeśli projekt budowlany nie obejmuje przyłączy mediów, a inwestor nie posiada zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, przez którą te przyłącza miałyby przebiegać?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego może zostać udzielone, nawet jeśli projekt budowlany nie obejmuje przyłączy mediów, ponieważ przyłącza nie są częścią składową budynku, a ich realizacja może nastąpić w odrębnych trybach prawnych (zgłoszenie lub na podstawie regulaminu dostarczania mediów). W związku z tym, kwestia prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowy przyłączy, a także zgoda współwłaścicieli, stały się bezprzedmiotowe dla oceny legalności decyzji o pozwoleniu na budowę samego budynku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. K. na decyzję Wojewody P. utrzymującą w mocy decyzję Starosty Powiatu B. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Skarżący, będący współwłaścicielem działki nr [...], przez którą miały przebiegać przyłącza mediów, zarzucił naruszenie przepisów dotyczących prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, twierdząc, że budowa przyłączy jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd i wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli, której inwestorka nie posiadała. Kwestionował również kompletność projektu budowlanego i prawidłowość postępowania organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz,, asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 sierpnia 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. K. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2021 r. znak [...] Wojewoda P. utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu B. z [...] listopada 2020 r. znak [...], którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono E. S. pozwolenia na budowę obejmującego budynek mieszkalny jednorodzinny o powierzchni zabudowy 140.99 m2, kubaturze 952 m3 wraz z doziemną instalacją elektryczną, doziemną instalacją kanalizacji sanitarnej oraz doziemną i wewnętrzną instalacją gazową na działce nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym K., jednostka ewidencyjna C., powiat b..
Decyzje wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę wystąpiła inwestorka E. S. Starosta w piśmie z [...] października 2020 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania. W trakcie postępowania będący stroną postępowania T. K. (właściciel działki nr [...] bezpośrednio sąsiadującej z działką inwestycyjną) w piśmie z [...] października 2020 r. wniósł zastrzeżenia do wniosku o pozwolenie na budowę dotyczące: prawa inwestora do dysponowania stanowiącą drogę wewnętrzną działką nr [...] na cele budowlane (wybudowanie zaprojektowanych przyłączy), zgody gestorów sieci na dokonanie wcinki i podłączenia do sieci wodociągowo-kanalizacyjnej oraz energetycznej, braku podpisów na rysunkach konstrukcyjnych budynku. Pełnomocnik inwestorki w piśmie z [...] października 2020 r. krytycznie odniósł się do zastrzeżeń wskazując, że projekt budowlany dotyczy wyłącznie obszaru działki nr [...] natomiast nie dotyczy drogi wewnętrznej na działce nr [...], podłączenie mediów inwestor wykona własnym staraniem oraz inwestor dysponuje oświadczeniami większości współwłaścicieli działki nr [...] o wyrażeniu zgody na dysponowanie tą nieruchomością na cele budowlane (zabudowę przyłączami) oraz na dysponowanie urządzeniami przesyłowymi na cele wykonania przyłączy (oświadczenia załączono do pisma).
Decyzją z [...] listopada 2020 r. nr [...] Starosta Powiatu B. zatwierdził E. S. projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę na działce nr [...] budynku mieszkalnego jednorodzinnego opisanego na wstępie. Wyjaśnił, że stronami postępowania są właściciele nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu (art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, dalej: P.b.) obejmującym sąsiednie działki nr [...], [...] i [...]. Wskazał na przepis art. 35 ust. 1 P.b. określający warunki udzielenia pozwolenia na budowę oraz brak możliwości ingerencji organu administracji architektoniczno-budowlanej w treść projektu budowlanego. Wyjaśnił, że zbadał zgodność projektu budowlanego z: wymaganiami ochrony środowiska (stwierdzając brak potrzeby uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach), ustaleniami obowiązującego planu miejscowego (stwierdzając zgodność w tym zakresie, bowiem plan przeznacza teren inwestycyjny pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (MN), tereny drobnego przemysłu i rzemiosła usługowego (UR) oraz usługi inne nieuciążliwe nie określone w planie miejscowym (Ul)); przepisami o ochronie zabytków (teren nie jest objęty żadną formą ochrony konserwatorskiej). Zdaniem Starosty, realizacja inwestycji nie ogranicza zabudowy działek sąsiednich oraz jest zgodna z przepisami techniczno-budowlanymi (rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dalej: WT). Organ wskazał na kompletność projektu budowlanego (zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego), posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń (wymienił pismo Starosty Powiatu B. znak [...] z [...] lipca 2020 r., zgodnie z którym lokalizacja inwestycji ma miejsce na gruntach, które zostały wytworzone z gleb pochodzenia mineralnego sklasyfikowanych jako RV, a wyłączenie z produkcji rolnej nastąpi z chwilą rozpoczęcia innego niż rolnicze użytkowanie gruntów, bez potrzeby uzyskania odrębnej decyzji). Ustalił, że osoby wykonujące projekt budowlany posiadają wymagane uprawnienia budowlane, co udokumentowano zaświadczeniami o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego.
Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji złożył T. K., który zarzucił naruszenie:
a) art. 199 Kodeksu cywilnego w związku z art. 33 ust. 2 pkt 2, art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b. polegające na jego błędnej wykładni i przyjęciu, że budowa obiektu liniowego w postaci przyłącza wodociągowego i kanalizacyjnego na działce nr [...] jest czynnością zwykłego zarządu i wymaga zgody większości współwłaścicieli, w sytuacji gdy ugruntowane orzecznictwo sądów powszechnych i administracyjnych czynność uzyskania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz obciążenia gruntu na trwałe urządzeniem przesyłowym traktuje bezwzględnie jako czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu nieruchomością;
b) przepisu art. 3 pkt 11 w związku z art. 4, art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b przez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że inwestor przedstawił zgodne ze stanem faktycznym oświadczenie o posiadanym prawie do działki nr [...] będącej przedmiotem współwłasności, w sytuacji gdy odwołujący jako współwłaściciel tej nieruchomości nigdy nie wyraził zgody na wybudowanie na niej przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych, a także nigdy nikt nie zwrócił się do niego o wyrażenie takiej zgody, gdy tymczasem wykonanie ww. robót budowlanych przekracza zwykły zarząd rzeczą.
Odwołujący wywiódł, że skoro pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego, a więc i przyłączy wodno-kanalizacyjnych, to inwestor powinien złożyć zgodne z prawdą oświadczenie, że posiada tytuł prawny do nieruchomości, przez którą będzie wykonywał przyłącza, tj. działki nr [...]. W tym przypadku tytułem prawnym będzie zgoda wszystkich współwłaścicieli na wykonanie w działce nr [...] urządzeń przesyłowych, bowiem jest to czynność przekraczająca zwykły zarząd nieruchomością (wskazał wyroki w sprawach II OSK 1075/18, II OSK 2648/16, II SA/Go 243/19, postanowienie SR w K. z 10.05.2019 r., [...]). Odwołujący posiada udział wielkości 2/8 w prawie własności działki nr [...], a zgody na wykonanie w tej działce urządzeń przesyłowych nie udzielił i nikt o nią do niego nie występował. Oświadczył, że warunkiem wydania pozwolenia na budowę nie jest wykazanie przez inwestora posiadania prawa do wykorzystania nieruchomości na cele budowlane, tylko złożenie pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczenia o posiadaniu takiego prawa. Oświadczenie to może być przez organy weryfikowane tylko wówczas, gdy w toku postępowania o wydanie pozwolenia na budowę wyjdą na jaw okoliczności podważające wiarygodność tego oświadczenia.
Postanowieniem z [...] stycznia 2021 r. Wojewoda P. jako organ odwoławczy, na podstawie art. 35 ust. 3 P.b. w związku z art. 136 K.p.a. i art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 471), wezwał inwestora do uzupełnienia projektu budowlanego (określenia rodzaju poddasza jako użytkowego bądź nieużytkowego, wskazania czy inwestycja obejmuje doziemną wewnętrzną instalację gazową, wskazania ilości kondygnacji, określenia nazw elewacji obiektu, uzupełnienia części konstrukcyjnej projektu budowlanego o podpisy autora konstrukcji, sporządzenia projektu w czytelnej technice graficznej oraz oprawienie w sposób uniemożliwiający dekompletację).
Inwestorka przedłożyła uzupełniony projekt budowlany 28 stycznia 2021 r.
Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2021 r. Wojewoda P. utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W podstawie prawnej wskazał m.in. przepis art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471) z uwagi na – jak wyjaśnił - wszczęcie postępowania przed dniem wejścia w życie nowelizacji P.b., tj. przed 19 września 2020 r. Zdaniem Wojewody, projekt budowlany został sprawdzony zgodnie z wymaganiami art. 35 ust. 1 P.b., a wobec stwierdzenia jego zgodności z przepisami – organ był zobowiązany udzielić pozwolenia na budowę. Decyzja w tym zakresie nie ma cech uznaniowości, co wynika z art. 35 ust. 4 P.b. Wojewoda wskazał, że Starosta przeprowadził postępowanie wyjaśniające w przeważającym zakresie, natomiast zostało ono uzupełnione w postępowaniu odwoławczym w trybie art. 136 K.p.a. w związku z art. 35 ust. 3 P.b. Inwestor, na wezwanie organu odwoławczego, uzupełnił braki projektu budowlanego, tj. jednoznacznie określił przedmiot inwestycji jako budynek parterowy z poddaszem użytkowym (s. 40 projektu), wskazał doziemną i wewnętrzną instalację gazową jako objętą projektem, oprawił projekt w sposób uniemożliwiający jego dekompletację). Merytoryczna ocena projektu wskazuje, że jest on zgodny z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego, tak w zakresie przeznaczenia prawidłowo ustalonego przez organ pierwszej instancji jak i rozwiązań szczegółowych (na terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej dopuszcza się zabudowę z dachami o nachyleniu poniżej 30° pod warunkiem, że liczba kondygnacji nadziemnych nie będzie większa niż dwie - projektowany budynek mieszkalny jednorodzinny to obiekt parterowy z poddaszem użytkowym z dachem wielospadowym, o kącie nachylenia połaci równym 40°). Rozwiązania projektu nie naruszają regulacji WT, bowiem projektowany budynek mieszkalny jednorodzinny został usytuowany na działce w odległości 13,13 m od granicy z działką nr [...], w odległości 11,80 m od granicy z działkami nr [...] oraz [...]; w odległości 5,00m od granicy z działką nr [...] oraz w odległości 6 m od granicy z działką nr [...], co stanowi o zgodności usytuowania z § 12 WT. Lokalizacja budynku umożliwia naturalne oświetlenie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w sąsiednich budynkach zgodnie z § 13 WT. Projekt jest kompletny, znajduje się w nim informacja dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b P.b. Dokumentacja projektowa zawiera oświadczenie projektantów o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (art. 20 ust. 4 P.b.). Projekt został sporządzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnymi na dzień opracowania projektu zaświadczeniami o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego (art. 35 ust. 1 pkt 4 P.b.). Wszystkie cztery egzemplarze projektu budowlanego znajdują się w trwale spiętej oprawie uniemożliwiającej dekompletację.
Zdaniem Wojewody, budowa przyłącza wodociągowego i kanalizacyjnego na działce nr [...] jest czynnością zwykłego zarządu i wymaga zgody większości (a nie wszystkich) współwłaścicieli działki, co prawidłowo ocenił Starosta (wskazał organ wyrok w sprawie II SA/Sz 733/15). Inwestorka przedstawiła zgodę większości (6/8 udziałów) współwłaścicieli umożliwiającą realizację przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych na działce nr [...]. Inwestor przedkładając 28 stycznia 2021 r. uzupełnione egzemplarze projektu budowlanego usunął wskazane nieprawidłowości oraz wyjaśnił wszystkie kwestie budzące wątpliwości.
Skargę do sądu administracyjnego złożył T. K., który zarzucił:
- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 33 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 32 ust. 4 pkt 2 w związku z art. 3 ust. 11 P.b. przez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością, które potwierdza zgodę jedynie większości współwłaścicieli na realizację urządzeń przesyłowych na działce nr [...] czyni zadość wykazaniu przesłanki tytułu przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych i zabudowy nieruchomości a następnie wydania pozwolenia na budowę;
- art. 33 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 35 ust. 1 pkt 1 i 3 P.b. przez przyjęcie, że przedłożona dokumentacja jest kompletna i spełnia wymogi określone w przepisach prawa, podczas gdy do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę winno być przedłożone oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością, które oparte jest o zgody wszystkich współwłaścicieli działki nr [...];
- art. 201 w związku z art. 199 K.c. przez ich niewłaściwą wykładnię i uznanie, że do obciążenia nieruchomości (będącej współwłasnością) trwałą zabudową w postaci urządzenia przesyłowego, o którym mowa w art. 49 § 1 K.c., wymagana jest zgoda większości współwłaścicieli nieruchomości, w sytuacji gdy budowa urządzenia przesyłowego jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną, a jej wykonanie wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli;
- naruszenie przepisu prawa procesowego:
- art. 15 K.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie i niewydanie decyzji kasatoryjnej, w sytuacji gdy organ drugiej instancji powołał się na okoliczności związane z uzyskaniem zgód większości współwłaścicieli nieruchomości [...], podczas gdy nie miało to oparcia w dowodach ujawnionych przed organem pierwszej instancji, który kwestię braku tytułu prawnego do działki nr [...] pominął w uzasadnieniu decyzji;
- art. 7 w związku z art. 12 § 1 K.p.a. przez niewyjaśnienie czy zamierzona przez inwestora budowa obiektów liniowych na nieruchomości będącej przedmiotem współwłasności skarżącego narusza jego interes prawny, co spowodowało, iż organ nie działał w sprawie wnikliwie oraz nie wyjaśnił dostatecznie stanu faktycznego sprawy opierając swe rozstrzygnięcie na założeniu (a priori), że budowa obiektów liniowych stanowi czynność zwykłego zarządu nieruchomością.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego wywiódł, że Wojewoda bez wiedzy i zgody skarżącego jako współwłaściciela działki nr [...] uznał za dopuszczalne wydanie pozwolenia na budowę, w ramach którego przewidziana jest budowa na tej nieruchomości urządzenia przesyłowego w postaci przyłącza wodociągowego i kanalizacyjnego. Nadto, Wojewoda w postępowaniu odwoławczym po raz pierwszy ocenił prawo inwestorki do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, czym naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania. Niezasadnie także uznał, że inwestor legitymuje się tytułem prawnym do działki nr [...] na cele budowlane uprawniającym do trwałej zabudowy urządzeniami przesyłowymi w rozumieniu art. 49 § K.c. będącymi jednocześnie obiektami budowlanymi liniowymi w rozumieniu art. 3 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 3a P.b. Gdy tymczasem wykonanie tych obiektów stanowi czynność przekraczającą zakresy zwykłego zarządu nieruchomością i wymaga zgody nie większości a wszystkich współwłaścicieli, której inwestorka nie posiada. Wskazał, że skarżący planował w obszarze działki nr [...] inwestycje związane z budową urządzeń przesyłowych (sieci wodociągowych i kanalizacyjnych) mających zasilić przyszłych mieszkańców w obszarze nieruchomości nr [...]. Wybudowanie przyłączy po trasie przyszłych inwestycji może być utrudnione lub nawet niemożliwe. Stanowisko organu prowadzi do uznania, że również i bez zgody wszystkich współwłaścicieli można byłoby realizować inne obiekty budowlane i wystarczy, że zamiar taki wyrazi jedynie większość udziałowców. Takie rozumienie przepisów art. 199 i 201 K.c. narusza ich istotę i cel jakim jest ochrona interesów mniejszości współwłaścicieli.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił, że działka nr [...] jest wąskim pasem gruntu, pełni funkcję drogi dojazdowej, a wykonanie przyłączy tylko przejściowo pogorszy stan tej działki, tj. na czas robót budowlanych. Po ich wykonaniu zostanie przywrócony stan poprzedni.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga podlega oddaleniu.
Organy obydwu instancji orzekały w trakcie obowiązywania ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), dalej: P.b., w brzmieniu po zmianie, która weszła w życie 19 września 2020 r. na mocy ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 471). Natomiast – jak wskazał Wojewoda – zastosowano przepisy P.b. w brzmieniu sprzed tej zmiany. Zdaniem sądu, prawidłowo uczyniono podstawą materialnoprawną regulacje P.b. w brzmieniu sprzed zmiany, tyle że z nie dość trafnym uzasadnieniem. Nie ma to jednak wpływu na wynik sprawy.
Wojewoda wskazał przepis art. 25 ww. nowelizacji, zgodnie z którym do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 (czyli P.b.) stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Wskazał również, że postępowanie o wydanie pozwolenia na budowę zostało wszczęte przed [...] września 2020 r. Nie jest to ustalenie zgodne z prawdą, bowiem na zalegającym w aktach wniosku o pozwolenie na budowę widnieje data wpływu [...] września 2020 r. W sprawie miały jednak zastosowanie przepisy P.b. w brzmieniu sprzed 19 września 2020 r. Wynika to z art. 26 nowelizacji, zgodnie z którym w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy inwestor do wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę albo wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego, albo zgłoszenia budowy może dołączyć projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym (czyli ustawy P.b. w brzmieniu sprzed 19 września 2020 r.). Stosownie zaś do treści art. 27 ust. 1 pkt 1 nowelizacji, do zamierzeń budowlanych realizowanych w oparciu o projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów dotychczasowych, w przypadkach, o których mowa w art. 25 i art. 26, przepisy ustaw zmienianych w art. 1-4, art. 6 oraz art. 8-24 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Skoro więc w sprawie niniejszej projekt budowlany został sporządzony w czerwcu 2020 r., organ mógł w stosunku do niego procedować na podstawie przepisów P.b. w brzmieniu dotychczasowym czyli sprzed 19 września 2020 r. Wynika to także z uzasadnienia projektu ustawy nowelizującej (druk nr 121), gdzie wskazano, iż "Mając na względzie, że prace projektowe przy niektórych inwestycjach są już w toku, konieczne było umożliwienie przez określony czas składania do wniosku o pozwolenie na budowę projektu budowlanego "na starych zasadach [...]. W związku z powyższym przepisy dotychczasowe będą stosowane w przypadku: 1) spraw wszczętych i niezakończonych; 2) gdy zamierzenie budowlane realizowane jest na podstawie decyzji pozwolenia na budowę lub skutecznego zgłoszenia, wydanych przed wejściem w życie projektowanej ustawy; 3) gdy inwestor wystąpi w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie projektowanej ustawy z wnioskiem o wydanie decyzji pozwolenia na budowę, zatwierdzenie projektu budowlanego albo dokona zgłoszenia, dołączając do wniosku projekt budowlany sporządzony na zasadach dotychczasowych".
Zgodnie z art. 35 ust. 1 P.b. (w brzmieniu sprzed 19 września 2020 r.), przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; 4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 P.b.
Przepis powyższy reguluje zakres obowiązków organu architektoniczno-budowlanego przy wydawaniu pozwolenia na budowę, które sprowadzają się do konieczności oceny projektu z punktu widzenia wymagań w tym przepisie wskazanych. Zgodnie z art. 35 ust. 3 P.b., w razie stwierdzenia naruszeń w tym zakresie, organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia nieprawidłowości w zakreślonym terminie, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Istotne jest, że w przypadku spełnienia wymagań z art. 35 ust. 1 P.b., a także wymagań zawartych w art. 32 ust. 4 P.b., (w sprawie niniejszej znaczenie ma pkt 2 tego przepisu i wymóg złożenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane), właściwy organ nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę, co wprost wynika z art. 35 ust. 4 P.b. Trafnie więc Wojewoda wskazał, że procedura wydawania pozwolenia na budowę nie wprowadza uznaniowości ani możliwości uzależnienia wydania go od spełnienia warunków innych niż przewidziane ustawowo. Organ nie może więc odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, jeżeli przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany spełnia wymagania art. 35 ust. 1 P.b., a inwestor dopełnił czynności wymienionych w art. 32 ust. 4 P.b.
Jak wynika z art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b., w pierwszej kolejności inwestycja powinna być zgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała nr XXVlI/244/01 Rady Miejskiej w Choroszczy z dnia 27 grudnia 2001 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Choroszcz w granicach administracyjnych obejmujących wyodrębnione obszary funkcjonalne (Dz. U. W.P. z 20 lutego 2002 r., nr 4, poz. 70), zmieniona uchwałą nr XXVl/252/2014 Rady Miejskiej w Choroszczy z dnia 30 września 2014 r. (w zakresie infrastruktury technicznej) oraz zmieniona uchwałą nr XXX/297/2017 Rady Miejskiej w Choroszczy z dnia 10 listopada 2017 r. (w zakresie zmiany kąta nachylenia połaci dachowych). Zgodność ta jest istotna, bowiem to plan w sposób wiążący określa m.in. przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenu, parametry oraz wskaźniki kształtowania zabudowy i jej intensywności, a także kształtuje sposób wykonywania prawa własności.
Sądowa kontrola wykazała, że w niniejszej sprawie prawidłowo zbadano zgodność projektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego. Zgodność ta polega na: zbieżności celu inwestycji (zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna) z przeznaczeniem terenu, na którym działka inwestycyjna jest położona (fragment rysunku planu na k. 19 akt organu pierwszej instancji: obszar o symbolu MN - zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, UR - tereny drobnego przemysłu i rzemiosła usługowego, przy dopuszczeniu funkcji mieszkalnych właściciela oraz Ul - usługi inne nieuciążliwe, nie określone w planie miejscowym); zbieżności z wymaganiami architektonicznymi – plan dopuszcza dachy strome o nachyleniu połaci dachowych 30-45º, a poniżej 30º tylko pod pewnymi warunkami (przy nie więcej niż dwóch kondygnacjach nadziemnych), podczas gdy zaprojektowano budynek mieszkalny jednorodzinny jako obiekt parterowy z poddaszem użytkowym z dachem wielospadowym, o kącie nachylenia połaci równym 40° (vide k. 29 i 16 akt adm. pierwszej instancji). Plan reguluje również kwestię optymalnej wielkości działki budowlanej i szerokość frontu (dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej odpowiednio 1000 m2 i 20 m), jednak jest to zalecenie ("zaleca się") a nie obowiązek. Dlatego wskazane w projekcie wielkości inwestycji należy uznać za wpisujące się w ustalenia planu.
Przepis art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b. wymaga również oceny zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska. W tym zakresie wyczerpująco wypowiedział się organ pierwszej instancji. Wskazał, że działka inwestycyjna nr [...] nie jest położona na terenie objętym szczególnymi formami ochrony oraz nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia – stosownie do treści rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Wojewoda powyższą ocenę organu pierwszej instancji zaakceptował. Co prawda w dacie orzekania przez organy obowiązywało już (od 11 października 2019 r.) inne rozporządzenie: Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839 ze zm.), jednak błędne wskazanie rozporządzenia przez organ pierwszej instancji, zaakceptowane przez Wojewodę, pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. W obydwu aktach prawnych zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna nie została zakwalifikowana do przedsięwzięć mogących znacząco bądź potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Tym samym uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie było konieczne.
Analizując projekt budowlany pod kątem wymagań art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. organy także trafnie ustaliły, że występuje zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że zachowano wymagane odległości usytuowania ścian budynku, w tym ścian z otworami okiennymi i drzwiowymi, od granic działek sąsiednich (§ 12 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 165 ze zm.), dalej: WT - wymaga 4m dla ścian z otworami a 3 m dla ścian bez takich otworów, podczas gdy ściana budynku zaprojektowana najbliżej granicy znajdzie się w odległości 5 m od granicy z działką nr [...]). Trafnie Wojewoda wskazał, że ze względu na odległości od granicy i wysokość budynku nie może być mowy o naruszeniu wymagania zachowania naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi na działkach sąsiednich, co było możliwe do stwierdzenia bez konieczności sporządzania analiz przesłaniania i zaceniania (§ 13 i § 60 WT). Odnośnie pozostałych elementów zgodności projektu z WT należy wskazać, że żadnych zarzutów w tym zakresie nie formułowano i organ się takich nie dopatrzył, a ocena ta nie budzi wątpliwości.
W kontekście warunku z art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. wskazać należy, że zakres wymaganej od organu administracji architektoniczno-budowlanej oceny zgodności projektu budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi ogranicza się w zasadzie wyłącznie do kwestii związanych z projektem zagospodarowania terenu. Odpowiedzialność za zapewnienie zgodności projektu budowlanego z pozostałymi przepisami techniczno-budowlanymi spoczywa bowiem na autorze projektu (vide np. wyrok w sprawie II OSK 3304/17, orzeczenia.nsa.gov.pl). Wynika to wprost z art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. Tylko zatem projekt zagospodarowania terenu podlega kontroli właściwych organów w pełnym zakresie, tj. pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, która w niniejszej sprawie została przeprowadzona w sposób nienaruszający prawa.
Oceniając projekt budowlany pod kątem spełnienia wymagań z art. 35 ust. 1 pkt 3-4 P.b. organ odwoławczy słusznie stwierdził, że został on uzupełniony i zmodyfikowany w taki sposób, aby spełniał wymogi ustawowe. Inwestor wylegitymował się informacją Starosty B. o braku potrzeby uzyskiwania decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej (pismo z [...] lipca 2020 r., znak [...]), decyzją umarzającą postępowanie o uzyskanie zezwolenia na lokalizację zjazdu z drogi gminnej na działkę nr [...] – z uwagi na istnienie zjazdu (decyzja Burmistrza C. z [...] sierpnia 2020 r. znak [...]), informacją Wód Polskich o niewystępowaniu na terenie inwestycji urządzeń melioracji wodnych (pismo z [...] września 2020 r. znak [...]). W projekcie znajduje się informacja dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia wymagana przez art. 20 ust. 1 pkt 1b P.b. (s. 117 i następne), zaświadczenia, o których mowa w art. 12 ust. 7 P.b., potwierdzające że projekt został sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane oraz oświadczenia o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, o których mowa w art. 20 ust. 4 P.b. (s. 8-19 projektu). Z uzasadnienia decyzji organów obydwu instancji, a w szczególności z uzasadnienia decyzji odwoławczej, wynika sprawdzenie projektu przez Wojewodę pod względem kompletności (wymóg z § 6 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, Dz. U. z 2018 r., poz. 1935 ze zm.) oraz pozostałych wymagań tego rozporządzenia. Wynika to w szczególności z zakresu uzupełnienia projektu określonego w postanowieniu Wojewody z [...] stycznia 2021 r. wydanym na podstawie art. 35 ust. 3 P.b. W ocenie sądu, uzupełnienie nastąpiło zgodnie z art. 136 K.p.a., tzn. w zakresie niewymagającym powtórzenia postępowania przed organem pierwszej instancji w istotnej części, bowiem dotyczyło głównie doprecyzowania (a w zasadzie ujednolicenia zapisów i rysunków) co do przedmiotu inwestycji (rodzaju poddasza), objęcia projektem instalacji gazowej, ilości kondygnacji, nazw elewacji, podpisów drugiego projektanta (uzupełnione [...] stycznia 2021 r. w okresie ważności zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 P.b. - § 4 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie projektu) i sposobu oprawienia projektu uniemożliwiającego dekompletację (§ 6 ust. 1 tego rozporządzenia). Żaden z tych braków nie stanowił uzupełnienia projektu w zakresie, który nie mógł być wyeliminowany na etapie odwoławczym.
Spełniono również wymagania wynikające z art. 32 ust. 4 P.b., przy czym skarżący kwestionuje w zasadzie wyłącznie pkt 2 tego przepisu (w powiązaniu z art. 33 ust. 2 pkt 2 P.b.) dotyczący prawdziwości oświadczenia o posiadaniu przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skarżący wskazuje wyraźnie, że chodzi mu o prawo dysponowania działką nr [...] w zakresie przeprowadzenia przez jej obszar przyłączy do projektowanego budynku. Zdaniem sądu, zarzuty w tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie, zarówno w części dotyczącej wskazanych w skardze przepisów P.b. jak i Kodeksu cywilnego oraz zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 K.p.a.).
Skarżący nie zauważa jakiego obszaru inwestycyjnego dotyczy wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Tymczasem wyraźnie wskazano, że jest to wyłącznie obszar działki nr [...] a nie również działki nr [...] stanowiącej wewnętrzną drogę, w której udziały posiadają wszyscy właściciele działek budowlanych sąsiadujących z działką inwestycyjną, skomunikowanych przez działkę nr [...] z drogą publiczną. Po drugie, przedłożony do oceny projekt budowlany nie obejmuje projektu przyłączy, podobnie jak w żadnym miejscu decyzji o pozwoleniu na budowę nie ma mowy o zatwierdzeniu projektu obejmującego przyłącza. Należy wskazać, że w obrocie prawnym funkcjonuje definicja przyłączy kanalizacyjnego (jako odcinka przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, za pierwszą studzienką, licząc od strony budynku, a w przypadku jej braku do granicy nieruchomości gruntowej) oraz wodociągowego (jako odcinka przewodu łączącego sieć wodociągową z wewnętrzną instalacją wodociągową w nieruchomości odbiorcy usług wraz z zaworem za wodomierzem głównym) – art. 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2020 r., poz. 2028 ze zm.). Zatwierdzając sporny projekt budowlany Starosta B. tym nazewnictwem się nie posłużył. Podobnie w części projektu budowlanego obejmującej "Wyposażenie budowlano-instalacyjne" wskazano jednoznacznie, że budynek będzie zasilany energią elektryczną, do budynku będzie doprowadzona woda i będą odprowadzane ścieki przez istniejące sieci (w tym wodociągową i kanalizacyjną w drodze wewnętrznej, elektryczną z punktu (złącza) w linii ogrodzenia) przez stosowne przyłącza pozostające poza opracowaniem (s. 30-31 projektu). Projektant wyraźnie określił przyłącza wodociągowe i kanalizacyjne jako projektowane ale "poza opracowaniem" (tzn. mające powstać w przyszłości i nie ujęte jako rozwiązanie projektowe spornego dokumentu), a przyłącze energetyczne jako istniejące po granicy działki nr [...] (vide także legenda do projektu zagospodarowania terenu). Ustalenia powyższe potwierdza wypowiedź pełnomocnika inwestorki w piśmie z [...] października 2020 r. (k. 87 akt adm. organu pierwszej instancji), który podkreślił zaprojektowanie wyłącznie instalacji doziemnych (sanitarnych, gazowych i elektrycznych), pozostawienie przyłączy poza opracowaniem oraz trafnie wskazał, iż "zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa nie ma konieczności ich uwzględnienia w dokumentacji" (k. 84 akt adm.).
W tym miejscu wskazać należy na stanowisko orzecznictwa i doktryny, które wyczerpująco omówił Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II OSK 1918/20 (wyrok z 27 kwietnia 2021 r.), wskazując brak przekonujących argumentów dla odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę zamierzenia budowlanego polegającego na budowie budynku w sytuacji, gdy projekt nie zawiera przyłączy. Stanowisko to odwołuje się do rozróżnienia części składowych budynku, o którym mowa w art. 3 pkt 2 P.b. i urządzeń budowlanych (art. 3 pkt 9 P.b.), którymi są urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Wskazuje się, że przyłącza nie są częściami składowymi budynku, podobnie jak ogrodzenia, place pod śmietniki i same śmietniki, które są urządzeniami budowlanymi. W powołanym orzeczeniu NSA wyjaśnił, że "Nie do przyjęcia byłby zatem wniosek, że brak w projekcie budowlanym takich urządzeń uniemożliwia jego zatwierdzenie i udzielenie pozwolenia na budowę. Pozwolenie na budowę budynku nie musi więc obejmować przyłącza, które nie jest jego częścią składową. Za takim rozumowaniem przemawiają również inne względy. Warunek z art. 33 ust. 1 P.b., określający, iż obiekt może funkcjonować samodzielnie zgodnie z jego przeznaczeniem, jest zawarty nie w zdaniu pierwszym, lecz w zdaniu drugim komentowanego przepisu. Przedmiotowy warunek będzie zatem konieczny do spełnienia wyłącznie w sytuacji, gdy pozwolenie na budowę będzie obejmowało tylko wybrane obiekty lub zespoły obiektów budowlanych, które stanowią część zamierzenia budowlanego obejmującego więcej niż jeden obiekt. Oznacza on więc tylko tyle, że przy podzieleniu zamierzenia budowlanego na różne obiekty muszą one stanowić odrębną całość zdolną do samodzielnego funkcjonowania w przyszłości. Nie oznacza to zaś, że powinny one być gotowe do eksploatacji bezpośrednio po zakończeniu budowy. Poza tym, zgodnie z art. 57 P.b., dopiero na etapie wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie dochodzi do sprawdzenia, czy obiekt nadaje się do użytkowania, w tym – czy doszło do odbioru wykonanych przyłączy (art. 57 ust. 1 pkt 6 P .b.). Nie wynika z tego obowiązek, by przyłącza były realizowane łącznie z obiektem budowlanym lub stanowiły inwestycję wyprzedzającą tę budowę. Należy również zauważyć, że gdyby z art. 33 P.b. wyprowadzić wniosek co do konieczności objęcia decyzją o pozwoleniu na budowę obiektu budowlanego ze wszystkimi przyłączami, to przepis art. 29a P.b. stałby się w znacznej części przepisem bezużytecznym. Zgodnie bowiem z art. 29a w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 23 budowa przyłączy może być realizowana albo w trybie zgłoszeniowym, albo w trybie odrębnych przepisów regulujących dostarczanie energii, wody, ciepła itd. Możliwość realizacji przyłączy w tych odrębnych trybach oznacza także, że nie muszą one być objęte decyzją o pozwoleniu na budowę. Ponadto w wielu sytuacjach budowy kilku obiektów budowlanych inwestor może dopiero w przyszłości ustalić, jakiego rodzaju urządzenia budowlane, w tym przyłącza, zostaną doprowadzone do tego obiektu. Umożliwi to również inwestorom skrócenie procesu uzyskiwania pozwoleń na budowę budynków, a tym samym szybszą ich realizację, co często – ze względu na różnego rodzaju problemy z infrastrukturą techniczną, natury prawnej i technicznej – trwa bardzo długo [...] w zakresie dotyczącym przyłączy przepisy prawa budowlanego dają możliwość realizowania ich zarówno w oparciu o pozwolenie na budowę, jak i zgłoszenie lub też bez pozwolenia i zgłoszenia (art. 29a)". Podobne stanowisko prezentowane jest w doktrynie (vide np. A. Gliniecki (red.), A. Despot-Mładanowicz, Z. Kostka, W. Piątek, tezy komentarza do art. 33 P.b., System Informacji Prawnej Lex). Wskazuje się, że wyjątkiem od zasady objęcia pozwoleniem na budowę całości zamierzenia budowlanego jest właśnie realizacja przyłączy (vide także II OSK 896/12).
Bezprzedmiotowe stało się więc w sprawie niniejszej rozważanie przez organy obydwu instancji, czy inwestor posiada czy też nie posiada prawa dysponowania nieruchomością (działką nr [...]) na cele budowlane obejmujące budowę przyłączy, skoro nie były one elementem projektu budowlanego a obszar inwestycyjny nie objął działki nr [...]. Bezprzedmiotowe jest też w zaistniałej sytuacji rozważanie czy jest to czynność mieszcząca się w zakresie zwykłego zarządu rzeczą wspólną czy też w zakresie przekraczającym zwykły zarząd (art. 199 i art. 201 Kodeksu cywilnego).
Skarżący kategorycznie nie wyraża zgody na dysponowanie przez inwestorkę przedmiotem współwłasności (działką nr [...]) w celu realizacji przyłączy. Sąd jednak wskazuje, że choć zgoda ta nie mogła być, w okolicznościach sprawy niniejszej, elementem legalności zaskarżonych decyzji, skarżący nie pozostaje bez ochrony prawnej przed ewentualnym naruszeniem jego prawa własności w przypadku przystąpienia do realizacji przyłączy. Te bowiem, w aktualnym stanie prawnym (po 19 września 2020 r.) mogą być realizowane w dwóch trybach: w wyniku zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej (art. 29 ust. 1 pkt 23 P.b.) lub na zasadach uchwały w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, czyli we współpracy z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym przez sporządzenie planu sytuacyjnego na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (art. 29a P.b.). Zgodnie z art. 30 ust. 2a pkt 1 i art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b. do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z kolei, jak wskazał NSA w sprawie II OSK 2731/17, jeżeli budowa przyłącza odbywa się według procedury przewidzianej w art. 29a P.b., a w wyniku jej realizacji dochodzi do naruszenia praw innych osób, np. właścicieli nieruchomości sąsiednich, przez które przebiega przyłącze, to kwestia ta – także w kontekście uprawnienia inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - rozstrzygana jest w oparciu o przepisy Kodeksu cywilnego oraz przepisy, do których odsyła art. 29a ust. 2 P.b. Innymi słowy, w przypadku wyboru przez inwestora trybu realizacji przyłącza przewidzianego w art. 29a P.b., organy administracji architektoniczno-budowlanej nie mają kompetencji do badania uprawnienia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, bowiem w takiej sytuacji o legalności przyłącza w kontekście przepisów P.b. przesądza wyłącznie ustalenie, że inwestor zrealizował je w ramach procedury przewidzianej w ustawie o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków i regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Wszelkie więc spory w zakresie ułożenia przyłącza kanalizacyjnego zrealizowanego w trybie, o którym mowa art. 29a P.b., powinny być rozstrzygane w postępowaniu przed sądem powszechnym.
Nie ma przy tym wpływu na wynik sprawy użycie w decyzji zatwierdzającej projekt budowlany słów "instalacja doziemna". Wobec wyraźnego wyłączenia przyłączy z projektu, określenie ww. może być rozumiane wyłącznie jako ta część wyposażenia budynku w elementy niezbędnych instalacji, która nie stanowi przyłączy. Natomiast zapewnienie dostaw mediów do budynku (przez przyłącza) będzie podlegało badaniu na etapie uzyskiwania przez inwestora pozwolenia na użytkowanie. Zgodnie bowiem z art. 57 ust. 1 pkt 6 P.b., do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie inwestor jest obowiązany dołączyć potwierdzenie odbioru wykonanych przyłączy zgodnie z przepisami odrębnymi. W przypadku udzielenia pozwolenia na użytkowanie, jest ono poprzedzone kontrolą wykonania urządzeń budowlanych i instalacji zapewniających użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem (art. 59a P.b.).
Odnośnie zarzutów naruszenia interesu prawnego skarżącego, w zakresie jego prawa do decydowania o przedmiocie współwłasności, wskazać należy, że ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich wskazana w art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. to ochrona przed ograniczeniem możliwości zabudowy działki sąsiedniej w sposób wykraczający poza możliwości wynikające z projektowanej zabudowy. Ochrona ta nie może sięgać tak daleko, by uniemożliwiać inwestorowi realizację zamierzenia budowlanego, gdy jest ono zgodne z przepisami prawa. Jak wskazał NSA w wyroku z 30 stycznia 2019 r. (II OSK 560/17), ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich nie może być rozumiana w sposób absolutny. Nie chodzi bowiem o wszelkie utrudnienia jakie może przynieść planowana inwestycja, a jedynie o takie, które mogą dotyczyć naruszeń interesów prawnych a nie interesów faktycznych innych osób. O takim naruszeniu zaś można mówić jedynie wtedy, gdy zostały naruszone konkretne przepisy, w tym także uregulowania prawa konstytucyjnego, prawa cywilnego, a w głównej mierze ogólnie rozumianego tzw. prawa sąsiedzkiego – czego w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Zdaniem sądu, w sprawie niniejszej doszło do takiego załatwienia wniosku inwestora, które gwarantuje inwestorowi zrealizowanie przysługującego prawa do zabudowy nieruchomości, skarżącemu zaś nie ogranicza dotychczasowego korzystania z jego nieruchomości, a jednocześnie nie pozostawia jego interesu bez ochrony (vide rozważania o warunkach realizacji przyłączy poza projektem budowlanym). Skarżący wyraził jedynie obawę, że realizacja inwestycji, w szczególności przyłączy, uniemożliwi ziszczenie w przyszłości jego planów inwestycyjnych. Nie ma jednak w aktach sprawy dowodów potwierdzających tę obawę i nie przedstawił ich skarżący.
W ocenie sądu, postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organów administracji nie pozostawiają wątpliwości (mimo zbędności rozważań w okolicznościach sprawy o konieczności zgody współwłaścicieli na budowę przyłącza), a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W konsekwencji, zaskarżone rozstrzygnięcie zawiera wszystkie niezbędne elementy, w tym przytoczenie przepisów prawnych mających zastosowanie w sprawie oraz uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 107 § 3 K.p.a.). Organ odwoławczy uzupełnił materiał dowodowy, a wyrażone w przez niego stanowisko nie może zostać uznane za nieprawidłowe z tego jedynie względu, że jest odmienne od oczekiwań strony skarżącej.
Podniesione przez skarżącego twierdzenia i zarzuty okazały się niezasadne. Dotyczą one kwestii niemających znaczenia dla oceny legalności zaskarżonych decyzji. Podkreślić należy, na co zwracał uwagę Wojewoda, że decyzja o pozwoleniu na budowę nie ma charakteru uznaniowego. Stanowi o tym wyraźnie art. 35 ust. 4 P.b., który nie dopuszcza ani jakiejkolwiek uznaniowości w sprawie wydania pozwolenia na budowę, ani też możliwości uzależnienia wydania tego pozwolenia od spełnienia warunków innych, niż te przewidziane ustawowo. Organ nie może zatem odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, jeżeli przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany spełnia wymagania określone w art. 35 ust. 1 P.b., a inwestor dopełnił czynności wymienionych w art. 32 ust. 4 P.b., jak to miało miejsce w kontrolowanej sprawie.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na wniosek skarżącego przy braku sprzeciwu stron pozostałych (art. 119 pkt 2 P.p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło