II SA/Bk 384/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 15 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. S. P. D. oraz P. S. w H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] kwietnia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie wynagrodzenia za przechowywanie pojazdów p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż zamieszkuje z żoną. Źródło utrzymania rodziny skarżącego stanowi jego emerytura w wysokości 1.417,87 zł oraz dochód z prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie 1.000 zł, a także emerytura żony w wysokości 1.454,50 zł. W skład majątku rodziny skarżącego wchodzi budynek mieszkalny o powierzchni [...] m2 wraz z działką o powierzchni [...] m2, grunty rolne 5 i 6 klasy o powierzchni [...] ha (łąka i pole nieuprawiane), samochód specjalny (auto laweta) [...], rok produkcji [...], wartości 10.000 zł, a także samochód osobowy C., rok produkcji [...], wartości 10.000 zł. Poza tym skarżący nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Dodatkowo W. S. podniósł, iż miesięcznie wydatki związane z utrzymaniem domu, samochodu to kwota około 1.100 zł. Ponadto jego rodzina spłaca kredyt na kwotę 30.000 zł, z miesięczna ratą 743,04 zł (k.108-110, 126-129). Do wniosku skarżący przedłożył dokumenty potwierdzające uzyskiwane dochody i ponoszone wydatki (k. 112-121) oraz kserokopię księgi przychodów i rozchodów z prowadzonej działalności za lipiec 2015 r. (k. 122). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Deuter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądamiadministracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu W. S. wykazał, iż zamieszkuje z żoną. Skarżący wraz z żoną uzyskują miesięcznie dochód w kwocie 3.872,37 zł. Jego miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem rodziny – z przedłożonych do akt dokumentów – zamykają się kwotą około 900 zł plus rata kredytu w kwocie 743,04 zł. Wnioskodawca bieżące wydatki określił na kwotę 1.100 zł plus rata kredytu, co końcowo daje kwotę około 1850 zł. Majątek rodziny wnioskodawcy stanowi budynek mieszkalny o powierzchni [...] m2 wraz z działką o powierzchni [...] m2, grunty rolne 5 i 6 klasy o powierzchni [...] ha (łąka i pole nieuprawiane), samochód specjalny (auto laweta) I., rok produkcji [...], wartości 10.000 zł, a także samochód osobowy C. X., rok produkcji [...], wartości 10.000 zł. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż posiadanie przez rodzinę skarżącego stałego źródła dochodu z tytułu emerytur i prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 3.872,37 zł miesięcznie w połączeniu z wykazanymi miesięcznymi kosztami utrzymania rodziny skarżącego (1.850 zł) pozwalają na uznanie (nawet przy założeniu że skarżący ponosi jeszcze koszty zakupu żywności i środków czystości), iż W. S. jest w stanie pokryć koszty sądowe w sprawie niniejszej. Zaakcentować również należy, iż z księgi rachunkowej prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej za lipiec 2015 r. wynika, że przychód za ten okres wyniósł 13.852,90 zł, zaś wydatki wyniosły 8.393,12 zł. Nadto część kosztów związanych z bieżącym utrzymaniem np. rachunki telefoniczne zostały wliczone do kosztów prowadzonej działalności, co oznacza, że wykazane bieżące utrzymanie (nie związane z działalnością) może kształtować się na innym poziomie, tak samo również jako dochód z prowadzonej działalności gospodarczej, wskazany we wniosku (k. 122). Negatywną przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych stanowi zatem fakt posiadania przez W. S. stałego źródła dochodów w wysokości przekraczającej wykazane wydatki. Ponadto zaakcentować należy, iż skarżącemu nawet po uiszczeniu wykazanych miesięcznych kosztów bieżącego utrzymania rodziny pozostaje kwota wolnych środków finansowych, która to powinna być przeznaczona na pokrycie kosztów sądowych w sprawie niniejszej. Skarżący inicjując postępowanie sądowoadministracyjne powinien się liczyć bowiem z obowiązkiem ponoszenia związanych z nim wydatków. Co do zasady prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody w wysokości przewyższającej kwotę przeznaczaną na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja taka pozwala na przygotowanie się do wszczęcia akcji sądowej poprzez zaoszczędzenie odpowiednich środków na ten cel (vide: Magdalena Baduchowska, Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, cz. II, Doradztwo Podatkowe 2005/9/51 [w] System Informacji Prawnej Lex OMEGA nr publ. 49597). Niewątpliwie koszty postępowania sądowoadministracyjnego – w tym koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawca natomiast nie udowodnił zaistnienia takiej okoliczności. W tym stanie rzeczy uiszczenie przez W. S. kwoty wpisu sądowego od skargi kasacyjnej oraz pokrycie pozostałych kosztów, które ewentualnie mogą wystąpić w niniejszej sprawie nie doprowadzi do powstania niedostatku w utrzymaniu jej rodziny, przeciwnie mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawcy. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.