II SA/Bk 385/11

PostanowienieWSA w Białymstoku2011-06-17

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, można odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie z mocy ustawy z kosztów sądowych nie wyklucza możliwości przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Osoba fizyczna, która jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, nadal może ubiegać się o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, jeśli wykaże, że jej trudna sytuacja materialna uniemożliwia jej pokrycie kosztów jego ustanowienia bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
T. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wskazał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, nie posiada oszczędności ani nieruchomości, a jego jedynym dochodem są świadczenia z pomocy społecznej w kwocie 170,20 zł miesięcznie. Sąd, powołując się na przepis PPSA, uznał, że skarżący jest ustawowo zwolniony z kosztów sądowych w tej sprawie, dlatego odmówił przyznania prawa pomocy w tym zakresie. Jednocześnie, biorąc pod uwagę trudną sytuację materialną wnioskodawcy, sąd przyznał mu prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.
Rozstrzygnięcie
1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi T. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości podania dotyczącego udostępnienia akt sprawy w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego p o s t a n a w i a 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. T. P. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, oświadczając, że jest osobą bezrobotną – bez prawa do zasiłku. Skarżący podał również, iż nie posiada zgromadzonych oszczędności, nieruchomości i innych przedmiotów majątkowych. Jedynym źródłem miesięcznego dochodu wnioskodawcy pozostają świadczenia z zakresu pomocy społecznej, aktualnie w kwocie 170,20 zł (k. 8-9, akta administracyjne). Na wstępie należy odnieść się do wniosku T. P. w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Niniejsza sprawa dotyczy świadczeń alimentacyjnych, należy zatem do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie. W związku z tym, iż skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, o czym orzeczono w punkcie I sentencji. Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez skarżącego podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna skarżącego T. P. uzasadnia tezę, iż nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego tj. kosztów ustanowienia radcy prawnego. Należy bowiem stwierdzić, iż w złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, utrzymuje się w oparciu o dochód uzyskiwany z tytułu przyznanych zasiłków z zakresu pomocy społecznej o różnym charakterze, przy czym aktualnie skarżący otrzymuje 170,20 zł. T. P. nie posiada żadnych nieruchomości, nie ma zgromadzonych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu w połączeniu z brakiem zgromadzonych oszczędności i majątku pozwalają na stwierdzenie, iż T. P. nie jest w stanie zgromadzić dostatecznej ilości środków finansowych do równoczesnego zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych oraz pokrycia kosztów ustanowienia pełnomocnika w sprawie niniejszej. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie II sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło