II SA/Bk 386/10
WyrokWSA w Białymstoku2010-10-07
Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Ireneusz Henryk Darmochwał, Małgorzata Roleder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może wymierzyć grzywnę organowi za niewykonanie wyroku, który uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego, jeśli sam wyrok nie nakładał na organ konkretnych obowiązków w zakresie dalszego postępowania?Ratio decidendi
Skarga na niewykonanie wyroku, o której mowa w art. 154 § 1 PPSA, może być skutecznie wniesiona tylko wtedy, gdy wyrok sądowy posiada atrybut wykonalności. Wyrok uchylający postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego, które zostało zawieszone z urzędu, nie posiada takiego atrybutu, ponieważ jego celem jest jedynie wyeliminowanie wadliwego postanowienia z obrotu prawnego, a nie nakładanie konkretnych obowiązków na organ. W związku z tym, brak jest podstaw do wymierzenia organowi grzywny za niewykonanie takiego wyroku.Stan faktyczny
J. B. złożył skargę na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 2 lipca 2009 r. (sygn. II SA/Bk 38/09), domagając się ukarania grzywną Starosty S. za niewykonanie tego wyroku. Skarżący twierdził, że Starosta nie wykonał wyroku, który uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego dotyczącego wydania nieruchomości. Starosta S. wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że wyrok z dnia 2 lipca 2009 r. nie nakładał na niego konkretnych obowiązków, a jedynie dotyczył wyeliminowania z obrotu prawnego postanowień o zawieszeniu postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie sędzia NSA Ireneusz Henryk Darmochwał,, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 września 2010 r. sprawy ze skargi J. B. w przedmiocie niewykonania przez Starostę S. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 2 lipca 2009 r. o sygnaturze II SA/Bk 38/09 oddala skargę.
J. B. złożył wniosek do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Białymstoku o ukaranie grzywną Starosty S. za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 2 lipca 2009 r.
w sprawie o sygnaturze akt IISA/Bk 38/09.
Skarżący powołał art. 154 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zwanej p.p.s.a.) żądając wymierzenia Staroście S. grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej z roku poprzedniego oraz wniósł o stwierdzenie prawa własności do gruntów wskazanych w ostatecznej decyzji Wojewody P.
z dnia [...].10.2007 r.
W uzasadnieniu skargi J. B. podał, że wobec faktu braku dobrowolnego wykonania wyroku sądowego ze sprawy o sygnaturze IISA/Bk 38/09, wezwał organ pismem z dnia [...].04.2010r. do wykonania wyroku. Zdaniem Skarżącego wykonanie wyroku powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, gdyż sprawa nie była skomplikowana i sprowadzała się do wprowadzenia w ewidencji gruntów zmian, wynikających z ostatecznej decyzji Wojewody P. z dnia [...].10.2007r. nr [...].Ewentualna decyzja o odmowie wprowadzenia zmian w ewidencji powinna być wydana w ciągu miesiąca. W ocenie skarżącego, po złożeniu oświadczenia w dniu [...].05.2010 r. (do czego został zobowiązany pismem Starosty z [...].04.2010 r.) termin do wykonania wyroku sądowego mijał w dniu [...] maja 2010 r., lecz nie został dochowany. Skarżący twierdził, że niewykonanie wyroku ma dla niego duże znaczenie, ponieważ uniemożliwia uzyskanie wypisów i wyrysów obrazujących aktualny stan prawny, blokuje wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec decyzji Wojewody, jak też uzyskanie dopłat do produkcji rolnej z należnych działek. Skarb Państwa czerpie zdaniem skarżącego pożytki z opłat za zajęcie pasa drogowego z działek nie będących drogą, zaś skarżący ponosi straty. Z tych też przyczyn żądał wymierzenia organowi grzywny w maksymalnej wysokości.
W odpowiedzi na skargę Starosta S. wniósł o jej oddalenie. Wskazał,
że wyrok WSA w Białymstoku z dnia 2.07.2009 r. w sprawie o sygnaturze
IISA/Bk 38/09 nie nakładał na organ żadnych obowiązków, zaś dotyczył wyeliminowania z obrotu prawnego postanowień o zawieszeniu postępowania administracyjnego. Po zwrocie akt postępowania administracyjnego z Sądu,
co nastąpiło w miesiącu wrześniu 2009 r., Starosta (jak twierdzi) prowadził postępowanie wyjaśniające według wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku ze sprawy IISA/Bk 38/09 poprzez: wezwanie skarżącego do sprecyzowania wniosku
z dnia [...].02.2008 r. (pismem z dnia [...].04.2010 r.), sprawdzenie legitymacji prawnej skarżącego, ustalenie, czy decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...].03.2009 r. stała się ostateczna.
Rozpoznając sprawę niniejszą Sąd dopuścił dowód z akt sprawy WSA
w Białymstoku o sygnaturze IISA/Bk 38/09, na okoliczność ustalenia przedmiotu
i treści zapadłego orzeczenia. Sąd ustalił także przebieg postępowania w aspekcie mającym znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej:
Wojewoda P. decyzją z dnia [...].10.2007 r. o nr [...] stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Miasta i gminy S. z dnia [...].07.1983r. w części dotyczącej wywłaszczenia od W. B. (ojca skarżącego) działek o numerach A/1, B/1. Pismem z dnia [...].02.2008 r. J. B. skierował wniosek do Starosty S. i Burmistrza S. żądając wydania nieruchomości o nr A/1 i B/1 poprzez wydzielenie tych działek z ulic G. i S. lub odtworzenie ich granic.
Starosta S. prowadził postępowanie administracyjne "o wydanie nieruchomości o nr C/1, A/3, B/3". Starosta zobowiązał J. B. (pismem z [...].06.2008 r.) do dostarczenia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po W. B., wskazującego jego spadkobierców, którzy mieliby przymiot strony w postępowaniu administracyjnym. Powyższego zobowiązania skarżący nie wykonał. Postanowieniem z dnia [...].09.2008 r. Starosta S. zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Podstawą zawieszenia była min. okoliczność, że Burmistrz S. pismem z dnia [...].08.2008 r. zwrócił się do Ministra Infrastruktury o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody P. z dnia [...].10.2007 r.
Postanowieniem z dnia [...].11.2008 r. W. Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy postanowienie o zawieszeniu postępowania.
Wskutek skargi wywiedzionej przez J. B. do WSA w Białymstoku Sąd uchylił w/w postanowienie o zawieszeniu postępowania (wyrok z dnia 2.07.2009r. w sprawie IISA/Bk 38/09). Z uzasadnienia wyroku w sprawie IISA/Bk 38/09 wynika, iż na datę zawieszenia postępowania Starosta S. nie miał podstaw do zastosowania przepisu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, ponieważ istniała ostateczna decyzja Wojewody P. z dnia [...].10.2007 r., zaś nie została ona wyeliminowana z obrotu prawnego w trybie nadzwyczajnym przez Ministra Infrastruktury, do którego z takim wnioskiem wystąpił dopiero Burmistrz S. pismem z [...].08.2008 r. Uchylając postanowienia o zawieszeniu postępowania Sąd zalecił Staroście S. dalsze prowadzenie postępowania, w którym należało sprecyzować jego przedmiot i w tym celu uzyskać sprecyzowane stanowisko skarżącego dotyczące jego żądania z dnia [...] lutego 2008 r. Nadto organ miał ustalić legitymację prawna podmiotu inicjującego postępowanie administracyjne oraz ustalić fakt ostateczności wydanej decyzji przez Ministra Infrastruktury z wniosku Burmistrza S. Organ po wyjaśnieniu powyższych kwestii miał rozważyć celowość zawieszenia postępowania w aspekcie art. 97 § 1 pkt 4 kpa.
Po wydaniu w/w wyroku Starosta S. otrzymał akta administracyjne
w dniu [...].09.2009 r. Pismem z dnia [...].04.2010 r. J. B. wezwał Starostę do wykonania wyroku w sprawie IISA/Bk 38/09. Pismem z dnia [...].04.2010 r. Starosta S. zobowiązał skarżącego do sprecyzowania pisma z dnia [...].02.2008 r. co też skarżący uczynił pismem z [...].05.2010 r. W dniu [...].05.2010 r. poinformowano skarżącego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w trybie art. 10 kpa.
W dniu [...].06.2010 r. Starosta S. wydał decyzję odmawiającą wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta S. wynikłych z ostatecznej decyzji Wojewody P. z dnia [...].10.2007 r.
W dniu [...].05.2010 r. (przed wydaniem w/w decyzji) skarżący złożył wniosek do Sądu za pośrednictwem Starosty o ukaranie Starosty S. grzywną za niewykonanie wyroku w sprawie o sygn. IISA/Bk 38/09.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, warunkiem skutecznego wniesienia skargi na niewykonanie wyroku jest: istnienie uprzednio wydanego wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub wyroku uchylającego albo stwierdzającego nieważność aktu (czynności), a nadto uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku.
Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności
w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (vide: wyrok NSA z dnia 30.05.2001r. sygn. akt IISA 2015/00 niepubl.). Jeżeli organ nie wykonuje wyroku uchylającego akt lub czynność lub pozostaje
w zwłoce bez usprawiedliwionej przyczyny, to Sąd, po dokonaniu oceny stanu rzeczy, wymierza organowi grzywnę. Wymierzenie grzywny ma charakter represji za ignorowanie przez organ orzeczenia sądu. Należy też zauważyć, że jeżeli po wyroku uchylającym strona stwierdza pozostawanie organu w opieszałości co do prowadzonego postępowania, to może skorzystać z innego środka prawnego, jakim jest skarga na bezczynność (art. 3 § 2 ust. 8 ppsa).
W sprawie niniejszej przed wniesieniem skargi na niewykonanie wyroku J. B. spełnił wymóg formalny w postaci wezwania Starosty Powiatowego
w S. do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 2.07.2009 r. o sygn. IISA/Bk 38/09 (pismo z dnia 2.04.2010 r.).
Zdaniem Sądu oceniając niewykonanie wyroku należy mieć na uwadze przede wszystkim atrybut wykonalności orzeczenia, na które wskazuje Skarżący.
Przedmiotem wyroku WSA w Białymstoku z dnia 2.07.2009 r. o sygn.
IISA/Bk 38/09 było zawieszenie postępowania administracyjnego. Uchylając postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Goedezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...].11.2008 r. oraz postanowienie o zawieszeniu postępowania Starosty S. z dnia [...].09.2008 r. Sąd wyeliminował z obrotu prawnego tylko wpadkowy element prowadzonego postępowania administracyjnego uważając, że zawieszenie postępowania było niesłuszne lub co najmniej przedwczesne.
W uzasadnieniu w/w wyroku (str. 14) WSA zawarł zalecenia kierowane do organu I instancji, tj. do Starosty S., którego działanie w kontynuowaniu działania administracyjnego miało polegać na: jednoznacznym wyjaśnieniu żądania Skarżącego zawartego w piśmie z dnia [...].02.2008 r., wszczynającym postępowanie administracyjne, zwrócenie uwagi na legitymację prawna podmiotu wszczynającego postępowanie, uwzględnieniu faktu wydania decyzji przez Ministra Infrastruktury z dnia [...].03.2009 r. i jej ostateczności. Dopiero ocena tych kwestii przez organ mogłaby prowadzić do ewentualnego zawieszenia postępowania z art. 97 § 1 pkt 4 kpa.
Powyższe wytyczne Sądu w sprawie o sygnaturze IISA/Bk 38/09 (str. 14 uzasadnienia wyroku) dotyczą, zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie wskazówek dla Starosty S. jakie czynności ma przeprowadzić w toczącym się głównym postępowaniu administracyjnym w przedmiocie "wydania działek"
(tak wówczas to postępowanie określono). Sąd w sprawie o sygn. IISA/Bk 38/09 nie nakazał organowi ani zawiesić postępowania, ani też odmówić jego zawieszenia
(co byłoby niecelowe, ponieważ organ zawiesił postępowanie z urzędu, a nie na wniosek strony).
Słusznie podnosi organ w odpowiedzi na skargę, iż żadne zobowiązania
w przedmiocie zawieszenia postępowania nie zostały wydane dla organu przy wyroku uchylającym postanowienia organów o zawieszeniu postępowania administracyjnego. Zatem nie sposób mówić o niewykonaniu wyroku Sądu w sprawie o sygnaturze IISA/Bk 38/09.
Sąd podziela stanowisko organu uważając jednocześnie, że wyrok WSA
w Białymstoku w sprawie IISA/Bk 38/09 nie podlegał wykonaniu. Ocena przesłanek wynikających z art. 154 § 1 ppsa powinna w pierwszej kolejności dotyczyć atrybutu wykonalności orzeczenia sądowego, którego niewykonanie zostało zaskarżone.
Wyrok sądowy uchylający postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego (zawieszonego z urzędu) nie posiada atrybutu wykonalności, ponieważ ma na celu jedynie wyeliminowanie z obrotu prawnego wadliwego postanowienia.
Zarzucając organowi niewykonanie wyroku w sprawie IISA/Bk 38/09 Skarżący w istocie wskazuje na okoliczności, które mogłyby stanowić przesłanki do wystąpienia ze skargą na bezczynność organu w głównym postępowaniu administracyjnym prowadzonym w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów.
Należy zauważyć, że Starosta S. wydał w tym przedmiocie decyzję
w dniu [...].06.2010 r.
Skoro Sąd wywiódł, że wyrok wydany w sprawie IISA/Bk 38/09 nie posiada atrybutu wykonalności, to badanie terminowości prowadzenia głównego postępowania administracyjnego w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów już po dacie doręczenia organowi prawomocnego wyroku kasacyjnego
(co nastąpiło 4.09.2009 r.) nie było celowe w tymże postępowaniu sądowym. Brak istnienia przesłanek z art. 154 § 1 ppsa nie daje podstaw prawnych do wymierzenia organowi grzywny za niewykonanie wyroku.
Mając powyższe na względzie Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło