II SA/Bk 388/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A. K. wobec postanowienia referendarza sądowego z dnia 28 września 2011 r. odmawiającego przyznania A. K. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. K. i A. K. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] kwietnia 2010 r., Nr [...]. w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania w sprawie wykonania robót ziemnych p o s t a n a w i a: odmówić A. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. A. K. (dalej powoływany także jako Skarżący) wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką B. K. oraz pełnoletnimi, studiującymi dziećmi R. K. i P. K.. Wysokość miesięcznego dochodu rodziny wynosi 6.000 zł, w tym B. K. z tytułu wykonywanej pracy otrzymuje 2.000 zł, natomiast wnioskodawca (emeryt) uzyskuje 4.000 zł. Wykazane wydatki miesięczne skarżącego to: utrzymanie mieszkania – 800 zł; utrzymanie domu – 500 zł oraz koszty studiów córki i syna – 4.000 zł. Majątek wnioskodawcy stanowi: dom o powierzchni 160 m², mieszkanie o powierzchni 60 m² oraz współwłasność w 1/3 części nieruchomości rolnej o powierzchni 14 ha. A. K. jest zadłużony w banku na kwotę około 10.000 zł, nie ma zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Postanowieniem z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt II SA/Bk 388/10 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku odmówił przyznania Skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazano, że przedstawione przez Skarżącego dane oraz brak odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia danych dotyczących uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków uniemożliwiają pełną ocenę sytuacji majątkowej wnioskodawcy, a w konsekwencji pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Od powyższego postanowienia wnioskodawca wywiódł sprzeciw, w którym wniósł o ponowne przeanalizowanie całej sprawy. W złożonym sprzeciwie nie wskazał żadnych okoliczności dotyczących własnej sytuacji majątkowej i rodzinnej, opisując jedynie nieprawidłowe, w jego mniemaniu, postępowanie wymiaru sprawiedliwości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Wobec skutecznego wniesienia przez Skarżącego sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpatrzeniu przez Sąd stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a). Na wstępie wskazać należy, że celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie dostępu do sądu osobom (zarówno fizycznym, jak i prawnym oraz innym jednostkom organizacyjnym), których wyjątkowo trudna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. Stanowi ona realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 roku (Dz.U. z 1993 roku, Nr 61, poz. 284 ze. zm). Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie, z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Odnosząc się do wniosku Skarżącego dotyczącego zwolnienia od kosztów sądowych wskazać należy, iż przytoczone przez Skarżącego we wniosku okoliczności dotyczące jego sytuacji rodzinnej i majątkowej, nie uzasadniają przyznania prawa pomocy. Podkreślić należy, iż w złożonym oświadczeniu A. K. wykazał, iż wysokość miesięcznego dochodu czteroosobowej rodziny stanowi łącznie 6.000 zł, zaś wyszczególnione wydatki miesięczne wynoszą łącznie 5.300 zł (utrzymanie mieszkania i domu oraz koszty studiów córki i syna). Majątek skarżącego stanowi: dom o powierzchni 160 m², mieszkanie o powierzchni 60 m², współwłasność w 1/3 części nieruchomości rolnej o powierzchni 14 ha. Powyższe okoliczności, przy braku odpowiedzi Skarżącego na wezwanie referendarza do szczegółowego wskazania uzyskiwanych dodatkowych dochodów z posiadanego majątku oraz ponoszenia poszczególnych wydatków związanych z utrzymywaniem siebie i rodziny a także nie przedstawienie w sprzeciwie żadnych dodatkowych okoliczności dotyczących sytuacji majątkowej rodziny skarżącego, uniemożliwiają pełną ocenę sytuacji majątkowej wnioskodawcy, a w konsekwencji pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższych okoliczności należało uznać, iż Skarżący nie wykazał w sposób przekonywujący, iż faktycznie znajduje się w sytuacji materialnej, która skutkuje, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie niniejszej. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.