II SA/Bk 388/16

PostanowienieWSA w Białymstoku2016-07-26

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, prowadzący gospodarstwo rolne, wykazał brak możliwości poniesienia kosztów postępowania sądowego, uzasadniający przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, ponieważ nie przedstawił wymaganych dokumentów potwierdzających wysokość dochodów i wydatków. Brak tych dowodów uniemożliwia pozytywną weryfikację jego oświadczeń i ocenę sytuacji majątkowej, co skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
T. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wyłączenia operatu rozgraniczeniowego z zasobu geodezyjnego. Wnioskodawca przedstawił dane dotyczące dochodów z gospodarstwa rolnego, świadczeń socjalnych oraz majątku, a także wykazał miesięczne i kwartalne wydatki. Mimo wezwania, nie przedstawił wymaganych dokumentów potwierdzających wysokość dochodów i wydatków.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. S. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] kwietnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wyłączenia z powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego operatu rozgraniczeniowego p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. , T. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką K. S. oraz dziećmi: D. S. ([...] lat), N. S. ([...] lat) oraz A. S. ([...] lat). Źródło miesięcznego utrzymania rodziny stanowi: dochód uzyskiwany z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego – 2.000 zł; zasiłek rolniczy – 500 zł; świadczenie z programu 500+ - 1.000 zł oraz otrzymywane dotacje rolnicze w wysokości około 40.000 zł rocznie. Wykazane wydatki to: energia elektryczna – 300 zł; wywóz nieczystości i śmieci – 100 zł; telefon – 150 zł; gaz – 50 zł; podatek gruntowy – 400 zł kwartalnie; opłaty KRUS – 900 zł kwartalnie; ubezpieczenie gospodarstwa i maszyn – 2.000 zł rocznie; paliwo, oleje oraz inne części do maszyn – 3.000 zł; użytkowanie samochodu – 500 zł. W skład majątku T. S. wchodzi: drewniany dom o powierzchni [...] m²; [...] ha terenów leśnych; [...] ha gruntów ornych; [...] ha nieużytków; [...] budynki gospodarcze (obora, stodoła, budynek gospodarczy); 3 traktory (dwa mające ponad 28 lat i jeden około 10 lat); inne maszyny rolnicze; [...] sztuk bydła; samochód osobowy marki O. (8 letni) – wartość około 13.000 zł oraz sześcioletni bus R. – wartość około 25.000 zł. Wnioskodawca podkreślił, iż uzyskiwane dochody przeznacza na pokrycie bieżących potrzeb (zakup żywności, odzieży, środków czystości, wychowanie dzieci) oraz wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Otrzymywane dotacje skarżący inwestuje w sprzęt rolniczy oraz zakup nowych gruntów (k. 16 – 17). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 07 lipca 2016 r. (k. 35) T. S. oświadczył, że prowadzi gospodarstwo rolne, nie sprzedaje mleka. Roczny dochód z tytułu sprzedaży bydła to około 20.000 zł. Miesięczny dochód z gospodarstwa to około 2.000 zł. Na prowadzone gospodarstwo rolne skarżący otrzymuje około 40.000 zł dotacji, która wypływa na konto w kilku ratach. Środki te przeznaczone są na potrzeby gospodarstwa. Wnioskodawca nie zbiera faktur, nie posiada wyciągów z rachunków bankowych, nie zbiera rachunków określających wydatki. Skarżący oświadczył, iż nie jest w stanie dostarczyć zaświadczeń z powodu pracy w gospodarstwie i ograniczonego czasu. T. S. od pięciu miesięcy nie sprzedawał płodów rolnych (k. 37). W tym miejscu podkreślenia wymaga, że wnioskodawca nie uczynił zadość wzmiankowanemu wezwaniu referendarza sądowego z dnia 07 lipca br. (k. 35) w zakresie nadesłania: dokumentów potwierdzających wysokość dochodu uzyskiwanego z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego za okres trzech ostatnich miesięcy, rachunków i faktur dokumentujących wysokość miesięcznych wydatków rodziny oraz wyciągów z rachunków bankowych za okres trzech ostatnich miesięcy. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 j.t.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Lexis Nexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu T. S. wykazał, iż prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni: [...] ha terenów leśnych; [...] ha gruntów ornych; [...] ha nieużytków. Gospodarstwo to jest nastawione na produkcję bydła. Obecnie wnioskodawca hoduje [...] sztuk bydła. Dodatkowe składniki majątku rodziny to: drewniany dom o powierzchni [...] m²; 3 budynki gospodarcze; 3 traktory; inne podstawowe maszyny rolnicze oraz ośmioletni samochód osobowy marki O. i sześcioletni bus R. Dochód miesięczny pięcioosobowej rodziny wynosi łącznie około 3.500 zł (prowadzenie gospodarstwa rolnego, zasiłek rolniczy, świadczenie z programu 500+). Dodatkowo skarżący otrzymuje dotacje rolnicze w wysokości około 40.000 zł rocznie, są one przeznaczone są na potrzeby prowadzonego gospodarstwa. Wykazane wydatki stałe wynoszą 4.100 zł (energia elektryczna, wywóz nieczystości i śmieci, telefon, gaz, paliwo, oleje oraz inne części do maszyn, użytkowanie samochodu). Ponadto, wnioskodawca ponosi wydatki kwartalne – 1.300 zł (podatek gruntowy, opłaty KRUS) oraz roczne – 2.000 zł (ubezpieczenie gospodarstwa i maszyn). W tym miejscu należy podnieść, iż u podstaw negatywnego rozstrzygnięcia w zakresie prawa pomocy w sprawie niniejszej leży brak możliwości określenia faktycznej wysokości dochodu rodziny i ponoszonych przez nią wydatków. T. S. nie nadesłał bowiem wymaganych w treści wzmiankowanego wezwania z dnia 07 lipca br, dokumentów potwierdzających wysokość dochodu uzyskiwanego z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego za okres trzech ostatnich miesięcy, rachunków i faktur dokumentujących wysokość miesięcznych wydatków rodziny oraz wyciągów z rachunków bankowych za okres trzech ostatnich miesięcy, co w rezultacie uniemożliwia pozytywną weryfikację oświadczeń złożonych przez skarżącego w trakcie prowadzonego postepowania wpadkowego z zakresu prawa pomocy. Nie zasługuje na uwzględnienie wyjaśnienie skarżącego, iż nie jest w stanie dostarczyć wymaganych zaświadczeń z uwagi na pracę w gospodarstwie rolnym i ograniczony czas, bowiem jak wykazano wyżej to właśnie w interesie wnioskodawcy leży wykazanie istnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy, a rozstrzygniecie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Przedstawione powyżej dane w zestawieniu z nienadesłaniem przez T. S. dokumentów wymaganych treścią wezwania z dnia 07 lipca 2016 r. we wskazanym wyżej zakresie uniemożliwiają pełną ocenę jego sytuacji majątkowej, a w konsekwencji pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło