II SA/Bk 389/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko (spr.), sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w dniu 07 września 2004 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] maja 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego - oddala skargę.- W dniu 19.III.2004r. J. M. wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. o przyznanie mu zasiłku celowego na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych, to jest zakup żywności, obuwia, odzieży, uregulowanie należności za energię elektryczną oraz zaległych opłat za wodę i światło. W toku wszczętego postępowania organ ustalił, iż wnioskodawca jest osobą samotną w wieku 40 lat i od lipca 2003r. pozostaje bez pracy a także obecnie nie ma prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Jest współwłaścicielem w 1/2 gospodarstwa rolnego o powierzchni 0,96 ha przeliczeniowych a także w 1/3 domu jednorodzinnego, w którym mieszka z bratem. W mieszkaniu posiada niezbędne, podstawowe urządzenia i wyposażenie. Organ ustalił, iż J. M. uzyskuje łącznie dochód w wysokości 173, 69 zł miesięcznie, który nie może zaspokoić jego uzasadnionych potrzeb bytowych. Wnioskodawca kwalifikuje się do uzyskania pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na częściowe zaspokojenie jego potrzeb życiowych. Wysokość tej pomocy jest jednak limitowana niewielkim rozmiarem środków finansowych na zaspokojenie fakultatywnych form pomocy społecznej. MOPS w Z. w marcu 2004 roku na zasiłki celowe wydatkował kwotę 23.300 zł przyznając 237 świadczeń w średniej wysokości 98,31 zł. Mając to na względzie Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z., decyzją z [...].IV.2004r., przyznał wnioskodawcy zasiłek celowy na częściowe pokrycie kosztów zakupów żywności, obuwia i odzieży oraz pokrycia kosztów energii elektrycznej w wysokości 90 zł i odmówił przyznania zasiłku na uregulowanie należności za wodę i ścieki. Określając wysokość przyznanej pomocy organ wziął nadto pod uwagę fakt, iż J. M. otrzymuje również ze środków pomocy społecznej zasiłek okresowy, który może przeznaczać na zaspokojenie swoich podstawowych potrzeb. Od wymienionej decyzji J. M. wniósł odwołanie, kwestionując wysokość przyznanego mu zasiłku i zarzucając obrazę szeregu przepisów Konstytucji R.P., art. 6-9 kpa a także art. 9 ust. 2 w zw. z art. 2-4 ustawy o pomocy społecznej. Decyzją z dnia [...].V.2004r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu własnej decyzji, że wobec wejścia w życie z dniem 1 maja 2004r. ustawy z 12.III.2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593), zgodnie z art. 150 tej ustawy do spraw wszczętych i niezakończonych przed wejściem jej w życie stosuje się przepisy tej nowej ustawy. Zgodnie z jej art. 3 ust. 1 i ust. 4 pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w ich wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb a jej zakres jest uzależniony również od możliwości tej pomocy. Zasiłki celowe mogą być przyznawane na cele wskazane w art. 39 ustawy osobom spełniającym warunki z art. 8 ust. 1 pkt 1 i art. 7 pkt 2-15 tej ustawy. J. M. spełnia ustawowe kryteria do przyznania mu żądanej formy pomocy społecznej. Przyznany zasiłek nie zapewni wprawdzie zaspokojenia wszystkich jego uzasadnionych potrzeb, lecz jego wysokość, zbliżona do średnich zasiłków celowych, odpowiada możliwościom organu pomocy społecznej i służy – wraz z innymi formami pomocy – wsparciu wymaganych od strony osobistych starań o zaspokojenie własnych potrzeb bytowych. Na wymienioną ostatnio decyzję J. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zarzucił jej naruszenie przepisów art. 3, 15, 16 i 39 ustawy o pomocy społecznej przez " rażąca dyskryminację" jego osoby i brak zapewnienia mu czynnego udziału w postępowaniu. Wskazał, że wysokość przyznanej pomocy nie zapewni zaspokojenia jego podstawowych potrzeb życiowych. Podniósł, iż pracownik organu dopuścił się usunięcia z akt sprawy dokumentów dotyczących powierzchni gospodarstwa rolnego. Nadto skarżący zarzucił, iż decyzja nie wskazują kryteriów, którymi kierowały się organy ustalając wysokość przyznanego świadczenia i bezpodstawnie odmówiły pomocy na zapłatę należności za wodę. W końcowym wniosku skarżący zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na tę skargę SKO w Ł. wniosło o jej uchylenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty skargi są nieuzasadnione. Powszechnie znany jest fakt, który nadto został wskazany w treści skarżonych decyzji, że organy pomocy społecznej posiadają bardzo skromne środki na świadczenie tej pomocy i muszą je przeznaczać przede wszystkim na zaspokojenie świadczeń obligatoryjnych. Nadto z urzędu Sądowi znany jest fakt, że J. M. od wielu już lat systematycznie korzysta z różnych form pomocy świadczonych z takich środków. Przyznany mu zaskarżoną decyzją zasiłek wspiera tylko wymagane od skarżącego osobiste starania o zaspokojenie jego potrzeb życiowych i nie może zastępować tych starań. Jego wysokość wynika z ograniczonych środków na pomoc społeczną, faktu posiadania pewnych dochodów przez skarżącego oraz istnienia potencjalnych możliwości uzupełnienia tych dochodów zarówno przez podejmowanie się dorywczych nawet prac jak i racjonalnego wykorzystania gospodarstwa rolnego skarżącego. Skarżący nie może bowiem liczyć na zaspokojenie jego potrzeb wyłącznie przez środki z pomocy społecznej, pozostając bezczynnym. Przyjęcie takich założeń przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie narusza przepisów obowiązującej ustawy z dnia 12.III.2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593) i jest wręcz zgodne z duchem i literą tej ustawy. Poziom zaspokojenia potrzeb życiowych strony musi zależeć zarówno od wielkości środków pomocy społecznej jak i osobistej zaradności osoby potrzebującej tej pomocy. Organy dysponujące tą pomocą nie muszą bowiem zaspokajać wszystkich potrzeb osób, które same nie wykazują wymaganych starań. Dlatego należy stwierdzić, iż wprawdzie woda jest niezbędną potrzebą bytową człowieka, lecz korzystać z niej można nie tylko za pośrednictwem wodociągu a także za pomocą prymitywniejszych urządzeń (np. studni). Wbrew zarzutom skargi w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów proceduralnych. Organy prawidłowo i wnikliwie wyjaśniły jej stan faktyczny, umożliwiając przy tym skarżącemu aktywny udział w postępowaniu. Zarzut usunięcia dokumentów z akt jest niewiarygodny, skoro na k. 17 akt znajdują się kopie zaświadczeń o wielkości gospodarstwa rolnego strony. Wobec stwierdzenia niezasadności zarzutów ze skargi podlega ona oddaleniu – zgodnie z art. 151 ustawy z 30.VIII.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).-