II SA/Bk 389/06

WyrokWSA w Białymstoku2006-10-05

Skład orzekający: Stanisław Prutis, Małgorzata Roleder, Anna Sobolewska-Nazarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy samowolna zmiana sposobu użytkowania lokali mieszkalnych na gabinety lekarskie, dokonana przed wejściem w życie przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przed powstaniem wspólnoty mieszkaniowej, może zostać zalegalizowana w trybie przepisów Prawa budowlanego obowiązujących do 31 maja 2004 r., pomimo braku zgody wspólnoty i uciążliwości dla mieszkańców?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego obowiązujące do 31 maja 2004 r. do legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania lokali mieszkalnych na gabinety lekarskie. Sąd podkreślił, że zmiany te nastąpiły przed powstaniem wspólnoty mieszkaniowej i w okresie, gdy nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ani nie wydano decyzji o warunkach zabudowy, co uzasadniało zastosowanie procedury naprawczej. Kwestie uciążliwości dla mieszkańców i brak zgody wspólnoty mieszkaniowej zostały uznane za wykraczające poza zakres postępowania administracyjnosądowego, należąc do spraw cywilnoprawnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnej zmiany sposobu użytkowania lokali mieszkalnych na gabinety lekarskie, dokonanej w 1999 r. bez wymaganego pozwolenia. Organy nadzoru budowlanego nakładały obowiązki w celu doprowadzenia lokali do zgodności z przepisami prawa budowlanego. Po uchyleniu wcześniejszych decyzji przez WSA, organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej terminu wykonania obowiązków i ustalił nowy termin. Skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa zarzuciła naruszenie przepisów prawa, w tym brak zgody wspólnoty i uciążliwość dla mieszkańców.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie asesor WSA Małgorzata Roleder (spr.), sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 września 2006 r. sprawy ze skargi W. M. przy ulicy G. [...] w B. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji I instancji w części dotyczącej terminu wykonania czynności i ustalenia nowego terminu wykonania określonych czynności - oddala skargę.- U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. Na wniosek W. M. przy ul. G. [...] w B. z dnia [...] marca 2004r. wszczęte zostało postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania lokali mieszkalnych Nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. G. [...] w . na cele gabinetów lekarskich. W efekcie podjętego postępowania ustalono, iż przedmiotowej zmiany użytkowania dokonano w 1999r. bez pozwolenia organu architektoniczno – budowlanego, wymaganego stosownie do brzmienia art. 71 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane. W tym stanie rzeczy decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. nakazał R. J. U. i A. L. wykonanie w terminie do dnia [...] września 2004r. oznaczonych czynności celem doprowadzenia do zgodności z przepisami prawa budowlanego samowolnie dokonanej adaptacji pomieszczeń mieszkalnych na gabinety lekarskie. Wskazane rozstrzygnięcie w wyniku odwołania W. M. G. [...] zostało uchylone decyzją P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] września 2004r. nr [...] a sprawa przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że stosownie do treści art. 50 ustawy - Prawo budowlane z 1994r. (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016), organ I instancji powinien wydać postanowienie o wstrzymaniu użytkowania obiektu budowlanego, zażądać przedstawienia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych (ekspertyz) oraz rozpatrując powtórnie sprawę powinien "przeprowadzić ponownie dokładne oględziny na przedmiotowej działce i w oparciu o zebrany materiał dowodowy ocenić we własnym zakresie, czy zachodzi możliwość doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem". Mając powyższe na uwadze, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. w dniu [...] września 2004r. przeprowadził oględziny lokali Nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul G. [...] w B., uzupełnił materiał dowodowy o: projekt zmiany parteru "B" stanowiącego załącznik do pozwolenia na budowę, wypis z dziennika budowy str. 19, mapę poinwentaryzacyjną budynku stanowiącą załącznik do zgłoszenia budynku do użytkowania, pismo Urzędu Miejskiego z dnia [...] października 1998r. Nr [...], umowę użyczenia z dnia [...] września 1999r. zawartą pomiędzy A. L. a właścicielami lokalu nr [...] P. i H. L. oraz projekt zmiany parter "B". A następnie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004r. Nr [...] wstrzymał użytkowanie przedmiotowych gabinetów lekarskich. W dniu [...] grudnia 2004r. w trakcie dokonywanej kontroli, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. stwierdził, że gabinety nie są użytkowane zgodnie z ustaloną procedurą i w dniu [...] grudnia 2004r. wydał decyzję nr [...], w której nakazał właścicielowi lokalu mieszkalnego nr [...] oraz użytkownikowi lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. G. [...] w B. wykonanie w terminie do dnia [...] lutego 2005r. określanych czynności w celu doprowadzenia istniejącego stanu do zgodności z przepisami prawa budowlanego poprzez wykonanie: 1. opisu i rysunku określającego usytuowanie przedmiotowego budynku w stosunku do granic nieruchomości i innych obiektów budowlanych z oznaczeniem części budynku, w której dokonano zmiany sposobu użytkowania; 2. zwięzłego opisu technicznego przedmiotowego budynku z określeniem jego konstrukcji, dotychczasowego i dokonanego sposobu użytkowania; 3. rysunków niezbędnych do określenia charakterystyki techniczno - użytkowej zaadoptowanego lokalu; 4. dokumentacji technicznej opracowanej przez osobę uprawnioną oraz zaopiniowaną przez rzeczoznawcę do spraw BHP, przeciwpożarowych oraz spraw sanitarno - epidemiologicznych wraz z opinią w zakresie wyposażenia gabinetów lekarskich w aparat USG. Skutkiem postępowania odwoławczego zainicjowanego przez W. M. G. [...], P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2005r. nr [...] uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. z dnia [...] grudnia 2004r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organowi pierwszej instancji zalecono ponowne dokładne przeanalizowanie stanu faktycznego sprawy oraz uzupełnienie materiału o stosowne uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej i aktualny plan miejscowy, a w przypadku jego braku o ostateczną w dniu wszczęcia postępowania decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Na powyższą decyzję R. J. U. i P. L. wywiedli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., który wyrokiem z dnia 15 grudnia 2005r. sygn. akt II SA/Bk 31405 uchylił decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005r. znak [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku podkreślił, iż organ II instancji nie może ograniczać się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, lecz obowiązany jest do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. Dodatkowo Sąd zauważył, że z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że zmieniając sposób użytkowania lokali mieszkalnych nie wykonano żadnych robót budowlanych naruszających konstrukcję budynku i jednocześnie wymagających odrębnego pozwolenia na budowę. Wejście zewnętrzne do lokali mieszkalnych Nr [...] wraz ze schodami i zadaszeniem wykonane zostało w trakcie robót budowlanych związanych z obiektem, tj. przed zgłoszeniem budynku do użytkowania, co potwierdza także sporządzona przez geodetę G. Z. mapa poinwentaryzacyjna budynku, stanowiąca załącznik do zgłoszenia budynku do użytkowania. W takim stanie obiekt został przyjęty do użytkowania - Urząd Miejski w B. pismem z dnia [...] października 1998r. Nr [...]. nie zgłosił sprzeciwu do użytkowania tego budynku. W ocenie Sądu kwestionowane zmiany powstały na etapie realizacji inwestycji w czasie, gdy nie powstała jeszcze W. M. G. [...], a zatem sprawa uchwały wspólnoty mieszkaniowej nie ma znaczenia na obecnym etapie postępowania. Tym samym stwierdzono, że dokumentami wystarczającymi do wykazania prawa do dysponowania lokalami (nieruchomościami) na cele budowlane są złożone w postępowaniu prowadzonym przez organ pierwszej instancji - odpisy aktów notarialnych oraz umowa użyczenia potwierdzająca prawo A. L. do dysponowania lokalem nr [...]. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowanego uwzględniając prawomocny wyrok z dnia 15 grudnia 2005r., sygn. akt II SA/Bk 314/05 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku po ponownym rozpatrzeniu odwołania W. M. przy ul. G. [...] w B. od decyzji z dnia [...] grudnia 2004r., znak: [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowanego Powiatu Grodzkiego w B. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązków i ustalił nowy termin ich wykonania do dnia [...] lipca 2006r., w pozostałej zaś części (dotyczącej nałożonych obowiązków) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu zaś podjętej decyzji wskazano, iż Prezydent Miasta B. w dniu [...] marca 1997r. wydał Przedsiębiorstwu Budowlanemu s.j. "W. P., decyzję znak: [...], w sprawie "pozwolenia na budowę zespołu budynków mieszkalnych /A,B,C/3-4 kondygnacje podpiwniczone z garażami, infrastruktury technicznej towarzyszącej tej zabudowie parkingami z zielenią towarzyszącą na działce [...] przy ul. G.". W dniu [...] września 1998r. do Urzędu Miejskiego w B. wpłynęło zawiadomienie o zakończeniu budowy zespołu budynków mieszkalnych z garażami przy ul. G. [...] w B., w części obejmującej budynek A i B. Prezydent Miasta B. pismem z dnia [...] października 1998r, znak: [...] poinformował, iż nie zgłasza sprzeciwu do użytkowania budynków mieszkalnych A i B. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowanego po przeanalizowaniu załączników do w/w zawiadomienia o zakończeniu budowy (projektu technicznego architektury budynku mieszkalnego wielorodzinnego A, B, C; projektu zamiennego parteru budynku B; dziennika budowy) stwierdził, iż roboty budowlane polegające na: likwidacji wejścia do lokali nr [...] z klatki schodowej; wykonaniu wejścia zewnętrznego do wymienionych lokali wraz ze schodami i zadaszeniem oraz zmianie układu ścian działowych wewnątrz lokalu zrealizowano w trakcie budowy obiektu. Zgodnie zaś z treścią aktu notarialnego z dnia [...]11.1998r. (Repertorium A nr [...]) B. E. U. i R. J. U. są właścicielami samodzielnego lokalu mieszkalnego oznaczonego nr [...] składającego się z 3 izb, znajdującego się na I kondygnacji w budynku wielorodzinnym w B. przy ul. G. [...]. Natomiast P. L. jest właścicielem samodzielnego lokalu mieszkalnego oznaczonego nr [...] składającego się z 2 izb, znajdującego się na I kondygnacji w budynku wielorodzinnym w B. przy ul. G. [...] - akt notarialny z dnia [...]12.1998r. (Repertorium A nr [...]). Mając na uwadze powyższe ustalenia stwierdzono, iż lokale [...] zostały zgłoszone do użytkowania jako lokale mieszkalne i z taką funkcją zostały sprzedane. Samowolna zaś zmiana sposobu użytkowania lokalu [...], która nastąpiła w 1999r. polegała na zmianie funkcji mieszkalnej tych lokali na funkcję niemieszkalną - gabinety lekarskie. Jednocześnie organ odwoławczy ustalił, iż W. M. G. [...] została zarejestrowana w Sądzie Rejonowym w B. XII Wydział Krajowego Rejestru Sądowego dopiero pod koniec maja lub na początku czerwca 2000r. Powyższe potwierdził administrator budynku P. D. oświadczając, iż numer statystyczny (Regon) został nadany Wspólnocie w dniu [...] czerwca 2000r. Organ odwoławczy powołując się na stanowisko Urzędu Miejskiego w B. Wydziału Planowania i Zagospodarowania Przestrzennego (pismo z dnia [...]06.2004r. znak [...]) wskazał, iż działki nr [...] przy ul G. [...] w B. nie posiadają opracowanego i uchwalonego przez Gminę B. planu miejscowego. Nie mniej jednak treść powołanego pisma stwierdza, iż adaptacja lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. G. [...] w B. na cele gabinetów lekarskich — jest zgodna z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Dodatkowo podkreślono, iż na podstawie miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta B. zatwierdzonego uchwałą Nr [...]Rady Miejskiej w B. z dnia [...] listopada 1994r (Dz. Urz. Woj. B. Nr 22 poz. 118), obowiązującego do dnia [...] grudnia 2003r. - teren działki nr ewidencyjny [...], na której wybudowano budynek mieszkalny wielorodzinny tj. przy ul. G. [...] był przeznaczony w tym planie pod zabudowę mieszkaniowo – usługową, głównie zabudowę wielorodzinną. W momencie zaś wszczęcia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie tj. w dniu [...] kwietnia 2004r (data wpływu pisma Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia [...]03.2004r. do PINB PG w B) na przedmiotowym terenie nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Właściciele lokali [...] nie dysponowali również decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ustalającą przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości. Skutkami zaś braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie można obciążać obywateli. W tym stanie rzeczy P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowanego uznał, iż mimo braku ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i nie obowiązywania na przedmiotowym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, możliwe było uregulowanie stanu prawnego samowolnej zmiany sposobu użytkowania lokali [...]. W ocenie organu istnienie zaświadczenia z dnia [...]06.2004r., znak: [...] zawierającego pozytywną opinię w przedmiocie adaptacji lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. G. [...] w B. na cele gabinetów lekarskich, stanowi spełnienie jednego z warunków niezbędnych do uregulowania stanu prawnego samowolnej zmiany sposobu użytkowania, według stanu prawnego obowiązującego do dnia [...]05.2004r. Odnosząc się natomiast do podstawy prawnej przyjętego rozstrzygnięcia wskazano, iż w dniu wszczęcia postępowania tj. [...]04.2004r. obowiązywała ustawa - Prawo budowlane z 1994r. - znowelizowana ustawą z dnia 27.03.2003r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z dnia 5 grudnia 2003r. Nr 207, poz. 2016). Zgodnie zaś z treścią art. 71 ust. 1 powołanej ustawy na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowanego lub jego części wymagane było pozwolenie właściwego organu. Natomiast art. 71 ust. 2 ustawy zawiera definicję zmiany sposobu użytkowania wedle, której przedmiotowa samowolna zmiana sposobu użytkowania dokonana w 1999r mieściła się w art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy. W tym stanie rzeczy mając na uwadze, iż w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy 1994r. - Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.05.2004r., co wynika wprost z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16.04.2004r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2004r. Nr 93, poz. 888) wskazano, iż organ I instancji prawidłowo wdrożył postępowanie naprawcze dla tego rodzaju przypadku czyli wydał decyzję w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 71 ust 3 ustawy Prawo budowane (Dz. U. z dnia 5 grudnia 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze. zm.). Zgodnie z brzmieniem powołanych przepisów w celu uzyskania pozwolenia na użytkowanie niezbędne jest potwierdzenie, że lokale [...] są doprowadzone do stanu zgodnego z warunkami technicznymi i mogą być użytkowane. W związku z powyższym zdaniem organu odwoławczego nałożone obowiązki są niezbędne do uregulowania stanu prawnego tegoż lokalu i z tych też względów nie można z nich zwolnić właścicieli lokalu. Jednocześnie uznając, iż ostatni dzień terminu wyznaczonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowanego Powiatu Grodzkiego w B. na dzień [...]02.2005r. już minął, organ II instancji wyznaczył nowy termin realizacji nałożonych obowiązków, ustalając go na dzień [...]07.2006r. Nie godząc się z powyższym stanowiskiem W. M. przy ul. G. [...] w B. wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, której zarzuciła naruszenie przepisów art. 71 ust. 1 ustawy prawo budowlane znowelizowane ustawą z dnia 27.03.2003r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw oraz art. 7, art. 80 kpa i art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 136 kpa oraz art. 153 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi wskazano na nietrafność stanowiska P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wedle, którego zmiana przeznaczenia lokali jest zgodna z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003r. Nr 80 poz. 717 ze zm.) Zgodnie bowiem z art. 6 ust 2 pkt 2 powołanej ustawy użytkowanie musi być zgodne z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie naruszać chronionego prawem interesu osób trzecich. Zmiana zaś przeznaczenia lokali z mieszkalnych na gabinety lekarskie zdecydowanie narusza usprawiedliwiony interes osób trzecich a mianowicie współmieszkańców domu wielorodzinnego. Funkcjonujące tam gabinety lekarskie stanowią uciążliwość dla pozostałych mieszkańców budynku mieszkalnego z uwagi na to, że do wyżej wymienionych gabinetów lekarskich przychodzi znaczna ilość pacjentów, których zachowanie powoduje niedogodności i znacznie obniża standard zamieszkiwania, jak również stwarza dodatkowe koszty związane ze sprzątaniem czy naprawą. Działanie przedmiotowych gabinetów połączone jest z korzystaniem ze sprzętu powodującego hałasy. Co więcej, Wspólnota Mieszkaniowa dbając o interes wszystkich mieszkańców nigdy i w żadnej formie nie wyraziła zgody na zmianę przeznaczenia lokali. Wspólnota mieszkaniowa reprezentuje wszystkich mieszkańców i działa dla ich dobra i w ich interesie. Jeżeli zaś do uzyskania zezwolenia na zmianę sposobu użytkowania lokalu konieczna jest zgoda Wspólnoty, to tym bardziej taka zgoda jest potrzebna w sytuacja, gdy zmiana nastąpiła samowolnie i to niezależnie od tego, kiedy miała ona miejsce. Brak na przedmiotowym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie może dawać podstawy do samowolnego postępowania w sensie zmiany sposobu użytkowania lokali bez uzyskania prawem przewidzianych zezwoleń. Ponadto organ II instancji nie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, na jakiej podstawie uznał, że wszystkie zmiany i przeróbki dostosowujące lokale mieszkalne [...] były dokonywane przed zgłoszeniem obiektu do użytkowania. Przy wydawaniu zaś decyzji naruszył przepisy art. 7 i 80 kpa, albowiem pominął interes społeczny oraz słuszny Interes mieszkańców domu wielorodzinnego, którzy w nim zamieszkują i są narażeni na rozliczne niedogodności i uciążliwości związane z funkcjonowaniem gabinetów lekarskich, zwłaszcza, że przy nabywaniu mieszkań byli w przekonaniu, że jest to wyłącznie blok mieszkalny i że nie będzie żadnego samowolnego postępowania. Zdaniem skarżących organ odwoławczy nie rozpoznał merytorycznie sprawy, do czego zobowiązany był wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 15 grudnia 2005r. (sygn. akt II SA/Bk 314/05). Zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 138 § 2 kpa oraz art. 153 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż organ II instancji nie orzekł, co do istoty sprawy, do czego był zobowiązany, po ewentualnym uzupełnieniu dowodów poprzez przeprowadzenie postępowania uzupełniającego. W piśmie procesowym z dnia [...]09.2006r. dodatkowo uzupełniającym skargę skarżący podnieśli niedopuszczalną z punktu widzenia prawa wadę polegająca na oparciu decyzji obu instancji na dokumencie w postaci zaświadczenia wydanego przez Urząd Miejski w B. o zgodności funkcji użytkowych z przepisami w zakresie planowania przestrzennego. Tymczasem przepis art. 71a ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego wyraźnie stanowi, że w przypadku samowolnej zmiany sposobu użytkowania organ nadzoru budowlanego "nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2". Dokumentem niezbędnym do przedstawienia w organach nadzoru budowlanego, określonym w przepisie art. 71 ust. 2 pkt 4 jest zaświadczenie Prezydenta Miasta o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostateczna decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku takiego planu. W konkretnej sprawie pomimo obowiązku ustawowego, organy nadzoru budowlanego przyjęły dokument całkowicie nie odpowiadający wskazanym wymogom. W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. podtrzymał stanowisko wyrażone w kwestionowanej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze. zm. oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Związanie zaś samego sądu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku w razie stwierdzenia braku zastosowania do wskazań w zakresie dalszego postępowania. Sąd nie może powracać do kwestii już wcześniej przesądzonych (vide: wyrok NSA z dnia 22 marca 1999r., IV SA 527/97, LEX nr 47275). Ocena prawna, o której mowa w powołanym przepisie dotyczy zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, natomiast wskazania mają wytyczyć kierunek działalności organu przy ponownym orzekaniu w sprawie. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy wskazać należy, iż P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie przeprowadzając postępowanie zainicjowane odwołaniem W. M. przy ul. G. [...] w B. związany był wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 15 grudnia 2005r. sygn. akt. II SA/Bk 314/05. Ustaleniami prawnymi wskazaniami w tym wyroku związany jest również Sąd orzekający w niniejszym postępowaniu. W uzasadnieniu powołanego wyroku Sąd jednoznacznie wskazał, iż kwestionowane przez skarżących zmiany powstały na etapie realizacji inwestycji, gdy nie powstała jeszcze Wspólnota. Stąd podjecie uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej w kwestii wyrażenia zgody na zmianę sposobu użytkowania dokonaną przez R. U. i A. L. nie ma znaczenia na obecnym etapie postępowania. Ustalenia dokonane w tej mierze przez organ odwoławczy potwierdziły, iż rejestracja Wspólnoty w Sądzie Rejonowym w B. XII Wydział Krajowego Rejestru Sądowego nastąpiła pod koniec maja lub na początku czerwca 2000r., zaś numer statystyczny (Regon) zgodnie z oświadczeniem administratora nadano Wspólnocie przez Urząd Statystyczny w Białymstoku w dniu [...]czerwca 2000r. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest również, iż w dniu [...] września 1998r. do Urzędu Miejskiego w B. wpłynęło zawiadomienie o zakończeniu budowy zespołu budynków mieszkalnych z garażami przy ul. G. [...] w B., w części obejmującej budynek A i B. Prezydent Miasta B. nie zgłosił sprzeciwu do użytkowania tych budynków mieszkalnych, o czym poinformował pismem z dnia [...] października 1998r, znak: [...] i w takim stanie obiekt został przyjęty do użytkowania. Ocena załącznikach do zawiadomienia o zakończeniu budowy przeprowadzona przez organ II instancji, w sposób niebudzący wątpliwości dowiodła, iż roboty budowlane polegające na likwidacji wejścia do lokali nr [...] z klatki schodowej; wykonaniu wejścia zewnętrznego do wymienionych lokali wraz ze schodami i zadaszeniem oraz zmianie układu ścian działowych wewnątrz lokalu, zrealizowano w trakcie budowy obiektu. Także treść aktów notarialnych z dnia [...]11.1998r. - Repertorium A nr [...] oraz z dnia [...]12.1998r. - Repertorium A nr [...]mocą, których B. E. U. i R. J. U. oraz P. L. nabyli własność przedmiotowych lokali jednoznacznie potwierdziła, iż przedmiotowe lokale zostały zgłoszone do użytkowania jako lokale mieszkalne i z taką funkcją zostały sprzedane. W tym stanie rzeczy, organ odwoławczy prawidłowo przyjął, iż samowolna zmiana sposobu użytkowania lokalu [...] nastąpiła w 1999r. i polegała na zmianie funkcji mieszkalnej tych lokali na funkcję niemieszkalną - gabinety lekarskie. Analiza zaś postępowania organu, który wydał zaskarżoną obecnie decyzję wskazuje, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony przez I instancję a następnie uzupełniony w postępowaniu odwoławczym, szczegółowo wyjaśnił okoliczności podane w powołanym wyroku. Mając na względzie powyższe ustalenia i biorąc za podstawę treść obowiązujących przepisów stwierdzić należy, iż, organy obu instancji prawidłowo wdrożyły postępowanie naprawcze, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 71 ust. 3 ustawy prawo budowlane. Godzi się też podkreślić, iż w przedmiotowej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dn. 7 lipca 1994r. prawo budowlane (Dz. U. Nr z 5.12.2003r. Nr 207, poz. 2016), a zatem obowiązujące przed nowelizacją tego aktu dokonaną ustawą w dniu 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. z 2004r. Nr 93, poz. 888), która weszła w życie w dniu 31 maja 2004r. O zastosowaniu wyżej wymienionych przepisów w powołanym brzmieniu zadecydowała data złożonego wniosku o wszczęcie postępowania, który wpłynął do organu I instancji w dniu [...] kwietnia 2004r. W tym stanie prawnym zarzut skarżących podniesiony w piśmie procesowy z dnia [...]09.2006r. dotyczący naruszenia art. 71 a ust. 1 pkt 2 ustawy prawo budowlane uznać należy za całkowicie nieuzasadniony, gdyż przepis ten został wprowadzony wyżej wskazaną nowelizacją ustawy obowiązującą od 31.05.2004r. i nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Przedmiotowa zaś samowolna zmiana sposobu użytkowania dokonana w 1999r. mieści się w regulacji art. 71 ust. 2 pkt 2. W związku z powyższym organ odwoławczy trafnie podał, iż w celu uzyskania pozwolenia na użytkowanie niezbędne jest potwierdzenie, że lokale doprowadzone są do stanu zgodnego z warunkami technicznymi i mogą być użytkowane. Nałożone zaś obowiązki uznać należy za niezbędne do unormowania stanu prawnego tych lokali. Nie budzi również wątpliwości, iż skoro termin wykonania określonych czynności nałożonych w kwestionowanej decyzji upłynął, koniecznym stało się orzeczenie o nowym terminie. Dokonując oceny kwestionowanej decyzji, Sąd podzielił również stanowisko organu odwoławczego wyrażone w przedmiocie uznania zaświadczenia Urzędu Miejskiego w B. z dnia [...]06.2004r., znak: [...] za jeden z warunków umożliwiających uregulowanie stanu prawnego zgodnego z prawem. Podkreślić bowiem należy, iż w momencie wszczęcia postępowania administracyjnego w dniu [...] kwietnia 2004r.na przedmiotowym terenie nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Właściciele lokali [...] nie dysponowali również decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ustalającą przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości. Tymczasem przedmiotowe zaświadczenia zawiera pozytywną opinię w przedmiocie adaptacji lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. G. [...] w B. na cele gabinetów lekarskich i wobec powyższego stanowi spełnienie jednego z warunków niezbędnych do uregulowania stanu prawnego samowolnej zmiany sposobu użytkowania, według stanu prawnego obowiązującego do dnia [...]05.2004r. Odnośnie zarzutu naruszenia zasady dwuinstancyjności należy uznać, że jest on bezzasadny. Organ odwoławczy po uchyleniu jego decyzji z dnia [...] lutego 2005r. przez tut. Sąd wyrokiem z dnia [...] grudnia 2005r. miał obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy ewentualnie - jeśli uzna taką potrzebę - po uprzednim przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego. Rozstrzygnięcie o utrzymaniu decyzji organu I instancji w mocy jest niewątpliwie wedle art. 138 § 1 pkt 2 kpa orzeczeniem, co do istoty sprawy. Organ odwoławczy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) i zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa) dokonał ponownej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu kwestionowanej decyzji znajduje się odniesienie do tego materiału dowodowego, jego ocena, jak również wyjaśnienie przesłanek, którymi organ kierował się przy wydawaniu decyzji. Natomiast kwestie związane ze sprzeciwem skarżących wobec funkcjonowania gabinetów lekarskich w budynku mieszkalnym przy ulicy G. [...] w B., powodujące znaczne uciążliwości i dodatkowe związane z tym koszty utrzymania budynku, wykraczają poza przedmiotowy zakres niniejszej sprawy. Korzystanie z lokalu wbrew woli pozostałych właścicielki i ochrona własności w takiej sytuacji należą do kategorii spraw cywilnoprawnych, do rozpoznania, których powołane są sądy powszechne. Mając powyższe na względzie zaskarżona decyzja odpowiada prawu, dlatego też skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30.08.2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), o czym orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło