II SA/Bk 390/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska - Bytys (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2017 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu adwokat E. K.-M. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 1 marca 2017 r. w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za zastępstwo wykonane na zasadzie prawa pomocy w zakresie sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi B. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] marca 2016 r. znak [...] w przedmiocie zasiłku celowego p o s t a n a w i a: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie , Postanowieniem z dnia 1 marca 2017 r. referendarz sądowy przyznał pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenie w kwocie 221, 40 zł za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w zakresie sporządzenia i wniesienia opinii o braku podstaw do złożenia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu postanowienia referendarz sądowy wskazał jako podstawę swego rozstrzygnięcia przepisy § 21 ust. 1 pkt 2b w związku z § 4 ust. 1 – 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801 ze zm.). Sprzeciw od tego postanowienia, tytułując ten środek zaskarżenia "Zażaleniem", złożył pełnomocnik, któremu przyznano wynagrodzenie – adw. E. K.-M. Zarzuciła obrazę przepisów prawa materialnego tj. § 14 ust. 1 pkt 1c w związku z § 14 ust. 1 pkt 2b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokacie "poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie, w której stawka minimalna za jej prowadzenie w pierwszej instancji wynosi 480 zł netto, za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej koszty nieopłaconej pomocy prawnej wynoszą 180 zł netto, w sytuacji gdy na podstawie ww. przepisów Rozporządzenia koszty te powinny wynosić 75 % ww. stawki minimalnej, to jest 360 zł netto". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postanowienie referendarza sądowego podlegało utrzymaniu w mocy, przy czym sąd rozpoznał środek zaskarżenia jako sprzeciw a nie jako zażalenie. Zgodnie bowiem z art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., od postanowień i zarządzeń referendarza sądowego przysługuje sprzeciw, który – stosownie do treści art. 260 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozpoznaje jako sąd drugiej instancji stosując przepisy o zażaleniu, przy czym może utrzymać w mocy lub zmienić postanowienie referendarza sądowego. Te "nowe" zasady rozpoznawania sprzeciwów obowiązują od dnia 15 sierpnia 2015 r. dla spraw wszczętych po tej dacie. W sprawie niniejszej skargę złożono w maju 2016 r. Przede wszystkim zauważyć należy, że pełnomocnik występował w niniejszym postępowaniu na zasadach prawa pomocy (k. 70, 113). Został ustanowiony postanowieniem referendarza sądowego z dnia 11 października 2016 r. W takiej sytuacji znajdują zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801 ze zm.). Nie znajdują zatem zastosowania, jak błędnie twierdzi pełnomocnik w sprzeciwie ("Zażaleniu"), przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800). Te ostatnie bowiem dotyczą pełnomocników z wyboru, a pełnomocnik w sprawie niniejszej, co wyżej wskazano, jest ustanowiony z urzędu. Trafnie również referendarz sądowy wskazał, że co prawda z dniem 2 listopada 2016 r. przestało obowiązywać rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801 ze zm.), bowiem zostało uchylone przez rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714) – jednakże zgodnie z § 22 ostatnio wskazanego rozporządzenia (z dnia 3 października 2016 r.), do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jego wejścia w życie stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Wniosek o wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, złożony w sprawie niniejszej przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu w dniu 16 listopada 2016 r. (k. 142 – 147), podlegał zatem rozpoznaniu na zasadach obowiązujących do dnia 2 listopada 2016 r. tj. na podstawie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801 ze zm.). Wynika to z tego, że sprawa niniejsza została wszczęta przed dniem 2 listopada 2016 r. i do tej daty nie nastąpiło jej prawomocne zakończenie. Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2b ostatnio wskazanego rozporządzenia, za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej opłata (wynagrodzenie) pełnomocnika wynosi 50 % stawki podstawowej (§ 21 ust. 1 pkt 1c), a jeśli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat – 75 % stawki podstawowej, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Skoro zatem w sprawie niniejszej pełnomocnik został skarżącej ustanowiony po wyroku sądu pierwszej instancji (wyrok został wydany w dniu 16 sierpnia 2016 r., k. 35; ustanowienie pełnomocnika nastąpiło w dniu 11 października 2016 r., k. 70), to należy uznać, że w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat. W takiej sytuacji pełnomocnikowi należy się wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w wysokości 75 % stawki podstawowej tj. 240 zł, nie mniej niż 120 zł (§ 21 ust. 1 pkt 1c w związku z ust. 2 pkt 2b). Biorąc nadto pod uwagę regulację § 4 ust. 3 tego rozporządzenia wprowadzającą obowiązek podwyższenia stawki opłaty o kwotę podatku od towarów i usług (23 % x 180 zł = 41,40 zł), jak też oceniając nakład pracy, wkład adwokata oraz stopień zawiłości sprawy (które to okoliczności należy, wbrew stanowisku pełnomocnika, brać pod uwagę bowiem wymaga tego regulacja § 4 ust. 2 rozporządzenia) – zdaniem sądu, przyznane wynagrodzenie w wysokości 221, 40 zł jest wynagrodzeniem ustalonym bez naruszenia prawa zarzucanego w sprzeciwie. Stąd też na podstawie art. 260 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.