II SA/Bk 392/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. S. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. E. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata podając, iż jest rolnikiem samotnie prowadzącym [...] - hektarowe gospodarstwo rolne. Orzeczeniem komisji lekarskiej KRUS z dnia [...] marca 2012 r. skarżący został uznany za czasowo niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym i z tego powodu zmuszony do ograniczenia produkcji rolnej, co oznaczało spadek dochodów. Konsekwencją powyższego jest również to, że zachodzi konieczność ciągłego wynajmowania pracowników do cięższych prac w gospodarstwie (brak środków na wypłatę wynagrodzeń). W roku bieżącym wrosły ceny środków produkcji rolnej np. nawozów mineralnych; środków ochrony roślin; oleju napędowego itp. Majątek wnioskodawcy stanowi nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, drewniany dom o powierzchni [...] m² z [...] r. oraz stare i niefunkcjonalne budynki gospodarskie. E. S. nie posiada zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Źródłem utrzymania skarżącego pozostaje renta w wysokości 360 zł miesięcznie oraz dochód z tytuły sprzedaży płodów rolnych – w s. br. skarżący jednorazowo sprzedał zboże za 1.600 zł. Przeciwko wnioskodawcy toczy się pięć postępowań egzekucyjnych, które skutkują zajęciem ruchomości. Obecnie skarżący nie posiada środków na opłacenie zadłużenia wobec: osób fizycznych, Sądu Rejonowego w W. M., P.S.A. w Ł., Spółki Wodnej w K., zakładu energetycznego, hurtowni nawozów, P.S.A., Funduszu Gwarancyjnego na kwotę ponad 13.000 zł (k. 77 - 78). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 15 listopada 2012 r. E. S. oświadczył, że posiada [...] sztuk bydła, w tym [...] krowy oraz dwa ciągniki rolnicze (mające po [...] i [...] lata eksploatacji), przyczepę rolniczą z [...] r., roztrząsacz obornika i inne drobne maszyny. W roku bieżącym wnioskodawca nie otrzymał jeszcze dopłat z Unii Europejskiej. Wykazane wydatki miesięczne skarżącego to około 1.276 – 1.326 zł, w tym: 650 zł – żywność; 160 zł – energia elektryczna; około 150 - 200 zł telefon; 30 zł – woda; 36 zł - wywóz nieczystości, około 100 zł – lekarstwa, 150 zł – koszty przejazdów. Wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego w ostatnich trzech miesiącach wyniosły 3.700 zł, w szczególności: 2.200 zł – olej napędowy; 500 zł - remonty maszyn rolniczych; 1.000 zł - usługi. E. S. nie posiada samochodu osobowego. W ostatnich trzech miesiącach skarżący nie sprzedawał mleka cielaków i innych płodów rolnych. Dodatkowo E. S. zaakcentował, iż zalega z wieloma płatnościami, w tym m.in. hurtowni nawozów mineralnych, pracownikom za pracę (k. 84). Do akt sprawy skarżący dołączył: zaświadczenie lekarskie (k. 85); wezwania z dnia [...] października 2012 r. dotyczące pokrycia nieuiszczonych kosztów postępowania sądowego i grzywny w łącznej kwocie 2.418,60 zł (k. 86 – 78); postanowienia Komornika Sądowego z czerwca br. określające wysokość należnych kosztów egzekucji komorniczej na łączną kwotę 755,11 zł (k. 88 – 90); decyzję KRUS z dnia [...] marca br. określającą wysokość renty rolniczej (k. 91); faktury na zakup oleju napędowego (k. 92 – 93); decyzję z dnia [...] lutego 2012 r. dot. łącznego zobowiązania pieniężnego na 2012 r., w podatku rolnym i podatku leśnym (k. 94); zawiadomienie o zajęciu wierzytelności Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w W. z dnia [...] października 2012 r. na kwotę 1.006,10 zł (k. 98); wyciąg z rachunku bankowego za okres [...] września – [...] grudnia br. (k. 95 – 96); odcinki za energię elektryczną (k. 97). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270, tekst jednolity) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem miesięcznego utrzymania wnioskodawcy pozostaje renta w wysokości 360 zł (k. 91) oraz dochód uzyskiwany z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego. W okresie trzech ostatnich miesięcy skarżący nie sprzedawał płodów rolnych, ostatni dochód osiągnięty z tego tytułu to 1.600 zł – sprzedaż zboża w s. br. (k. 78 i k. 84 v). Dodatkowo dnia [...] października br. E. S. otrzymał 554,11 zł z tytułu zwrotu podatku akcyzowego (k. 96). Wykazane wydatki miesięczne związane z utrzymaniem własnym wynoszą około 1.276 – 1.326 zł. Koszty prowadzenia gospodarstwa rolnego za okres trzech ostatnich miesięcy zostały oszacowane na kwotę około 3.700 zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi: nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha ([...] ha przeliczeniowych), [...] ha lasu (k. 94), dom o powierzchni [...] m² (wymagający remontu), [...] sztuk bydła oraz maszyny rolnicze. Zadłużenie komornicze skarżącego zgodnie z dołączonymi dokumentami wynosi około 4.200 zł (k. 86 – 90 i k. 98). Podsumowując należy, zatem stwierdzić, iż u podstaw negatywnego rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata przyczyniła się okoliczność, iż E. S. dysponuje znacznym majątkiem. Posiadany areał użytków rolnych, las, maszyny rolnicze niezbędne do produkcji rolnej, inwentarz żywy świadczą o dużych możliwościach zarobkowych wnioskodawcy, pozwalających zarówno na pokrycie wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem skarżącego. Ponadto w sprawie niniejszej należało mieć na uwadze również to, iż treść złożonego przez E. S. oświadczenia dotyczącego sytuacji majątkowej budzi uzasadnione wątpliwości, co do jego zgodności ze stanem rzeczywistym. Przede wszystkim należy wskazać na brak możliwości określenia faktycznych źródeł dochodu wnioskodawcy, poza rentą w wysokości 360 zł i zwrotem podatku akcyzowego w wysokości 554,11 zł, który stanowi przychód incydentalny. E. S. oświadczył bowiem, iż w okresie trzech ostatnich miesięcy nie osiągnął dochodu z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, nie sprzedawał żadnych płodów rolnych. Deklarowane wydatki miesięczne związane z utrzymaniem własnym wynoszą około 1.276 – 1.326 zł. Ponadto, wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego to kwota około 3.700 zł (za okres trzech ostatnich miesięcy). W konkluzji należało, zatem stwierdzić, że wykazane wydatki wnioskodawcy znacznie przekraczają osiągany przez niego dochód miesięczny. E. S. nie wykazał natomiast skąd uzyskuje środki finansowe na ich pokrycie. Tu podkreślenia wymaga, że wnioskodawca nie posiada również zgromadzonych oszczędności, z których mógłby pokryć wykazane wydatki. Powyższe okoliczności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżący w złożonym oświadczeniu przedstawił jedynie okoliczności mogące świadczyć o złej sytuacji materialnej, co w konkluzji prowadzi do wniosku, iż dysponuje on nieujawnionymi środkami finansowymi, które mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.