II SA/Bk 40/09
PostanowienieWSA w Białymstoku2009-03-05
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącej, uwzględniająca jej dochody, wydatki, posiadany majątek oraz brak oszczędności, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sytuacja materialna skarżącej, charakteryzująca się stosunkowo niskim dochodem, znacznymi kosztami utrzymania siebie i syna, brakiem oszczędności oraz majątkiem, który nie generuje dochodów ani nie może zostać łatwo spieniężony, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Strona wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżąca A. S. – M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną. Jako jedyne źródło utrzymania rodziny podała wynagrodzenie w wysokości 2.600 zł, przy kosztach utrzymania rodziny na poziomie 1.800 zł, co pozostawia około 300 zł na bieżące potrzeby. Posiada spółdzielcze mieszkanie i jest współwłaścicielką domu wymagającego remontu, w którym zamieszkuje jej niepracujący mąż, z którym ma rozdzielność majątkową. Nie posiada oszczędności ani wartościowych przedmiotów.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. S. – M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2008 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
A. S. – M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k.20). Skarżąca podniosła,
iż obecnie nie posiada środków pieniężnych, którymi mogłaby pokryć koszty sądowe bez uszczerbku w budżecie domowym. Dodała jednocześnie, iż wprawdzie jest współwłaścicielką [...] domu o powierzchni [...] m2 z lat 50 – tych, jednakże dom ten nadaje się jedynie do remontu. Ponadto zamieszkuje w nim jej niepracujący mąż,
z którym wnioskodawczyni od 2003 roku ma rozdzielność majątkową małżeńską. Skarżąca natomiast zamieszkuje wraz z synem w spółdzielczym własnościowym mieszkaniu położonym w B., o powierzchni [...] m2. Jedynym źródłem utrzymania rodziny wnioskodawczyni pozostaje jej wynagrodzenie za pracę
w wysokości 2.600 zł. Koszty utrzymania rodziny kształtują się na poziomie 1.800 zł (opłaty za mieszkanie, gaz, światło, ogrzewanie, utrzymanie syna). Na wyżywienie
i pozostałe niezbędne środki skarżącej pozostaje kwota około 300 zł miesięcznie. Skarżąca również wskazała, iż poza tym nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych, a ponadto czasem musi jeszcze dokładać do utrzymania domu oraz pomagać schorowanemu ojcu (k. 20-21).
Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,
poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna A. S. – M. uzasadnia tezę, iż nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że sytuacja materialna skarżącej uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni jest osobą samotnie wychowującą syna. Jedynym źródłem utrzymania jej rodziny jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 2.600 zł. Wnioskodawczyni posiada spółdzielcze własnościowe mieszkanie
w B. o powierzchni [...] m2 oraz jest współwłaścicielką [...] domu
o powierzchni [...] m2 z lat 50 – tych. Przedmiotowy dom nadaje się jednak jedynie do remontu, a ponadto zamieszkuje w nim jej niepracujący mąż, z którym wnioskodawczyni od 2003 roku ma rozdzielność majątkową małżeńską, co skutkuje tym, iż wnioskodawczyni nie może czerpać z tego tytułu żadnych dochodów czy też go spieniężyć. Poza tym skarżąca nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności, samochodów czy też innych przedmiotów wartościowych. Stosunkowo niewysoki dochód wystarcza jej jedynie na bieżące wydatki związane z utrzymanie siebie i syna (k. 20 – 21).
Przedstawione okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu skarżącej, a także zestawienie jej stałych wydatków oraz brak zgromadzonych oszczędności i majątku, który można spieniężyć pozwalają na stwierdzenie, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło