II SA/Bk 40/09
WyrokWSA w Białymstoku2009-12-22
Skład orzekający: Stanisław Prutis, Anna Sobolewska-Nazarczyk, Danuta Tryniszewska-Bytys
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy może zostać wydana dla inwestycji, która stanowi próbę obejścia prawa poprzez podział działki i wydawanie kolejnych decyzji, a także czy sposób wyznaczenia obszaru analizowanego był zgodny z przepisami?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z powodu naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, oraz naruszenia przepisów postępowania. Kluczowe naruszenia dotyczyły nieprawidłowego zakreślenia granic obszaru analizowanego, co skutkowało wadliwie przeprowadzoną analizą funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu. Dodatkowo, sąd wskazał na potrzebę oceny legalności decyzji o podziale działki, która mogła być wydana z naruszeniem prawa, oraz konieczność precyzyjnego określenia charakteru planowanego budynku mieszkalnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. S.-M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. 426/3. Skarżąca zarzuciła, że wydanie kolejnej decyzji dla tej samej nieruchomości i inwestycji jest próbą obejścia prawa, a także naruszenie zasady dobrego sąsiedztwa i przepisów dotyczących parametrów zabudowy. Wskazała na sprzeczność z wcześniejszym wyrokiem WSA uchylającym poprzednią decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. Stwierdzono, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Katarzyna Luto-Kojło, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi A. S.- M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lipca 2008 roku numer [...] znak:[...], 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącej A. S.-M. kwotę 257,00 (słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.-
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 17 pkt 1 kpa w zw. z art. 60 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 1 w zw. z art. 52, art. 54, art. 56 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz. 717 ze zm.) w zw. z § 5 ust. 1, § 6 ust. 1, § 7 ust. 1 i § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. nr 164, poz. 1588), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] wydaną w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, niepodpiwniczonego z poddaszem nieużytkowym (w formie dobudowy do istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego) na działce o nr ew. 426/3 przy ul. K. w B. wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną oraz zjazdem z ul. K. (działka o nr ew. 425).
U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne:
Z wnioskiem w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji wystąpił F. Sz. Organ po dokonaniu analizy stanu faktycznego i prawnego wnioskowanego terenu i przyległego terenu stwierdził, że inwestycja jest zlokalizowana na terenie, na którym podstawową funkcją jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna wraz z zabudową towarzysząca i uzupełniająca (garaże, budynki gospodarcze). Planowana zabudowa nie będzie kolidowała z zagospodarowaniem wnioskowanego i przyległego terenu. Działka nr 426/3 posiada dostęp do drogi publicznej, tj. ul. K. Dla planowanej inwestycji istnieje możliwość zapewnienia wystarczającej infrastruktury technicznej. Teren wskazany przez inwestora stanowi grunt zabudowany, zurbanizowany o symbolu Bp – zurbanizowane tereny niezabudowane, trwale wyłączone z produkcji rolnej. Organ odstąpił od uzgodnienia projektu decyzji z zarządcą drogi ponieważ w sprawie przedmiotowej funkcję organu uzgadniającego i wydającego decyzję pełni ten sam organ. Zaznaczono przy tym, że na wnioskowanym terenie zostały już wydane dwie decyzje o warunkach zabudowy z wniosku F. Sz.:
- z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] dotycząca przebudowy i rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz dobudowy trzech segmentów budynków jednorodzinnych 3 – kondygnacyjnych na działce nr ew. 426 położonej przy ul. S. [...] w B. wraz z budową dwóch zjazdów z ul. K. i jednego zjazdu z ul. S. wraz z przyłączami sieci infrastruktury technicznej na działce inwestora i pasach drogowych ul. K. i S. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. Wyrokiem z dnia [...] października 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił decyzje obu instancji (sygn. akt [...]).
- z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] dotycząca budowy dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych, niepodpiwniczonych z poddaszami nieużytkowymi w formie dobudowy do istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. 426/3 przy ul. S. [...] w B. wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną oraz zjazdami z ul K. (działka nr ew. 425). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. uchyliło powyższą decyzję i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia. W następstwie tego rozstrzygnięcia inwestor cofnął wniosek co skutkowało wydaniem decyzji umarzającej postępowanie (decyzja z dnia [...] sierpnia 2008 r.).
Odwołanie od decyzji I – instancyjnej złożył B. M. i zarzucił naruszenie art. 61 ust. 1 – 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, § 3 ust. 1, § 5 ust. 1, § 6 ust. 1 i § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz art. 170 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podniósł, że wydanie kolejnej decyzji dla tej samej nieruchomości i tej samej inwestycji jest próbą obejścia prawa, albowiem poprzednia decyzja została uchylona przez WSA w Białymstoku. Zarzucił, że obecny zakres inwestycji jest tożsamy z poprzednim zakresem i faktycznie ma doprowadzić do realizacji inwestycji polegającej na budowie bloku mieszkalnego. Podniósł naruszenie zasady "dobrego sąsiedztwa", gdyż na ul. K. – która powinna być potraktowana jako główna ulica do analizy terenu – nie występują budynki o takiej wielkości i takich parametrach.
Organ II instancji utrzymał w mocy kwestionowaną decyzję stwierdzając, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że odległość zabudowanych nieruchomości sąsiednich – na tle przyjętej wielkości obszaru analizowanego – pozwalała na ustalenie konkretnych warunków zabudowy dla nieruchomości objętej wnioskiem. W ocenie organu, analiza terenu wskazuje, iż w obszarze analizowanym znajdują się obiekty budowlane o funkcji, parametrach i cechach zabudowy pozwalających na odniesienie tychże do planowanego zamierzenia inwestycyjnego. Nadto organ uznał za niezasadne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Od decyzji tej A. S. – M. wywiodła skargę do sądu administracyjnego i zarzuciła:
- błędne ustalenia stanu faktycznego,
- nieuwzględnienie wyroku WSA w Białymstoku z dnia [...] października 2008 r., [...], którego treść ma istotny wpływ na postępowanie administracyjne będące przedmiotem zaskarżonej decyzji,
- błędną wykładnię i zastosowanie prawa, w szczególności przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tj. § 5, 6, 7, 8 i innych.
Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wywiodła, że wydanie drugiej decyzji o warunkach zabudowy dla tej samej nieruchomości i tej samej inwestycji, przez ten sam organ (poprzednia decyzja z dnia [...] czerwca 2008 r. została uchylona przez WSA w Białymstoku) jest próbą obejścia prawa i bezprawnej legalizacji samowoli budowlanej. Aktualnie próbuje się wydać dwie niezależne decyzje wprowadzające strony postępowania w błąd co do zakresu całej inwestycji – już wybudowanej i planowanej. Inwestycja ta stanowi jedną całość i powinna być oceniana łącznie a nie etapami, gdyż wprowadza zainteresowane osoby w błędne wyobrażenie o jej wielkości i rozmiarze. Takie działania są sprzeczne z prawem i podważają zaufanie obywateli do organów państwa, w szczególności, gdy organ ma wiedzę w zakresie wykładni dokonanej w tej sprawie przez Sąd, która to wykładnia wiąże organ. Dlatego też skarżąca podtrzymuje wszystkie argumenty zawarte w skardze dotyczącej decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r. Przede wszystkim podniosła, że zakres inwestycji jest tożsamy i ma doprowadzić inwestora do z góry założonego planu polegającego na budowie budynku mieszkalnego - de facto bloku - pod płaszczykiem, rzekomo różnych inwestycji. Obecna decyzja praktycznie niczym się od poprzedniej nie różni. Daje bowiem prawo do 40% wskaźnika wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do sumarycznej powierzchni terenu inwestycji. Zarówno skarżąca w odwołaniu od poprzedniej decyzji, jak i Sąd jednoznacznie stwierdził, iż w okolicy istnieje wyłącznie zabudowa jednorodzinna o powierzchni zabudowy w przedziale od 10% do 25%, a nie 40% czy 50 %, co narusza § 5 ust. 1 w/w rozporządzenia. Stwierdzenie przez organ II instancji, iż "w ramach analizy 4 obiekty reprezentatywne o powierzchni zabudowy w wielkości od 26% do 59%" jest błędem i świadczy o braku analizy sprawy. Obiekt, który ma te 59%, to obiekt wybudowany nielegalnie przez tego samego inwestora, albowiem podzielił on działkę na dwie części i na jednej stoi dom wybudowany bez pozwolenia na budowę i bez ustalenia warunków zabudowy. Podział działki i wyodrębnienie dwóch nieruchomości ma na celu obejście prawa i stworzenie fikcji, która pozwoli zrealizować inwestorowi z góry powzięty plan budowy bloku mieszkalnego, a nie żadnych szeregówek. Nadto skarżąca podniosła, że szerokość elewacji frontowej nie odpowiada średniej szerokości elewacji frontowej istniejących na działkach sąsiednich, co stanowi naruszenie § 6 ust. 1 rozporządzenia. Również geometria dachu (ze wszystkimi jej elementami) jest sprzeczna z § 8 rozporządzenia. Skarżąca ponownie zarzuciła organowi naruszenie zasad dobrego sąsiedztwa, gdyż na ul. K., która jak główna winna być potraktowana jako obszar analizy, nie istnieją budynki o takiej wielkości i takich parametrach. Teren jest zabudowany wyłącznie budynkami rodzinnymi większości 1-kondygnacyjne - które to budowle są do siebie zbliżone tworząc harmonijną całość. Powstanie "tworu" zaplanowanego przez inwestora zakłóca ten ład, i stwarza niebezpieczny precendens, który możne całkowicie zakłócić panujący porządek architektoniczny tego miejsca. Końcowo skarżąca podniosła, że wbrew postanowieniom § 9 ust. 2 rozporządzenia nie doręczono jej całej decyzji, gdyż nie dołączono załączników w postaci części graficznej.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej. Ustosunkowując się do zarzutów podniósł, że z uwagi na treść art. 171 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Strona skarżąca, natomiast, podnosi w swojej skardze nieuwzględnienie przez organ odwoławczy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia [...] października 2008 r. sygn. akt [...], którego treść - w jej ocenie - ma istotny wpływ na postępowanie będące przedmiotem zaskarżonej decyzji. Wyrok ten jednak odnosił się do decyzji Kolegium wydanej wskutek rozpoznania odwołania od decyzji Prezydenta Miasta B. nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r., zaś zakres inwestycji dotyczył "przebudowy i rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz dobudowy trzech segmentów budynków jednorodzinnych 3-kondygnacyjnych". Przedmiot aktualnej skargi stanowi natomiast decyzja Kolegium wydana wskutek rozpoznania odwołania od decyzji Prezydenta Miasta B. nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, niepodpiwniczonego z poddaszem nieużytkowym (w formie dobudowy do istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego). Niewątpliwym jest zatem (co podkreśla sama skarżąca), iż zakres wniosku inwestora dotyczył innego rodzaju inwestycji. Organ I instancji prowadził w tych sprawach odrębne postępowania, zaś następnie w wyniku rozstrzygnięcia Sądu w sprawie [...] - inwestor wycofał swój wniosek dotyczący pierwszej z inwestycji, a organ I instancji postępowanie umorzył. Nieuprawniony jest także zarzut postawiony w skardze, iż "istniała przeszkoda" do rozpatrzenia wniosku inwestora, gdyż - jak twierdzi skarżąca "próba wydania dwóch niezależnych decyzji wprowadza w błąd strony postępowania (...), jest sprzeczne z prawem, podważa zaufanie obywateli do organów państwa (...), zaś zakres inwestycji jest tożsamy i ma doprowadzić inwestora do z góry założonego planu budowy budynku mieszkalnego (bloku) pod płaszczykiem rzekomo różnych inwestycji". Nie jest bowiem zadaniem organu właściwego w sprawie ustalenia warunków zabudowy badanie "rzekomych" intencji inwestora, lecz badanie zgodności (legalności) planowanego zamierzenia inwestycyjnego (określonego w wniosku) z odpowiednimi przepisami prawa, w szczególności z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz ewentualnie z innymi aktami prawnymi, mającymi zastosowanie w sprawie, zależnie od charakteru i rodzaju planowanego przedsięwzięcia oraz miejsca jego lokalizacji. Rodzaj zamierzenia inwestycyjnego kwestionowanego przez stronę skarżącą został wyraźnie wskazany we wniosku inwestora jako "budynek mieszkalny jednorodzinny" (art. 3 ust. 2a ustawy Prawo budowlane), zaś decyzja organu I instancji zawiera wymogi projektowania i realizacji inwestycji zgodnie z przepisami prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga została uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Naruszenie prawa materialnego polega – zdaniem Sądu – na nieprawidłowym zakreśleniu granic obszaru analizowanego, stanowiącego podstawę do przeprowadzenia analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. I co istotne, nieprawidłowość zakreślenia granic obszaru analizowanego powoduje – zdaniem Sądu – wadliwość decyzji o warunkach zabudowy wydanej w oparciu o wadliwie przeprowadzoną analizę.
Zgodnie z przepisem § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. nr 164, poz. 1588), w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy (a także dobudowy i rozbudowy) i zagospodarowania terenu organ wyznacza wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cel zabudowy i zagospodarowania terenu. Granice obszaru analizowanego wyznacza się na kopii mapy w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, nie mniejszej niż 50 metrów.
Sposób wyznaczania obszaru analizowanego "wokół działki budowlanej" można uznać za dyskusyjny; czy ma być to zakreślony krąg o promieniu nie mniejszym niż 50 m, czy też – jak uczyniono w niniejszej sprawie – zakreślenie granic w prostokącie. Nie ulega wszakże wątpliwości, iż zachowane powinny być odległości prawem przepisane.
W niniejszej sprawie granice obszaru analizowanego zostały wyznaczone w sposób dowolny. Zwrócić należy uwagę, iż ani w analizie, ani w uzasadnieniu decyzji organu I instancji nie podano szerokości frontu działki objętej wnioskiem. Ze skali mapy, stanowiącej część graficzną analizy można się domyślać, że szerokość frontu działki wynosi ok. 10-12 m, a zatem granice obszaru analizowanego wyznaczone powinny być w odległości nie mniejszej niż 50 m. Co jednak istotne, granice analizowanego obszaru zostały zakreślone w sposób dowolny. O ile granice obszaru analizowanego zakreślane od strony północnej (na północ od ul. K.) przebiegają w odległości (bazując na skali mapy jest to od 5 do 6 cm) ok. 50-60 m od granicy działki, to od strony południowej (na południe od ul. Ż.) granice te są zakreślone w odległości (na mapie jest to 10 cm) ok. 100 m od granicy działki. Nie można zatem uznać, aby granice obszaru analizowanego zostały wyznaczone "wokół działki budowlanej" w sposób jednakowy, co oznacza, że granice te zostały wyznaczone z naruszeniem przepisu § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury.
Nieprawidłowe wyznaczenie granic ma istotne znaczenie dla prawidłowości decyzji o warunkach zabudowy, albowiem wskutek niewłaściwego wyznaczenia granic do obszaru analizowanego włączone zostały m. in. działki będące przedmiotem zabudowy szeregowej, które zostały uwzględnione przy obliczaniu wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni terenu (działka nr ewid. gr. 445 oraz działka nr ewid. gr 752/9). Pominięcie tych działek będzie rzutowało nie tylko na wielkość powierzchni zabudowy, ale także na ocenę dobrego sąsiedztwa. Dopiero prawidłowe wyznaczenie granic obszaru analizowanego pozwoli odpowiedzieć na pytanie, czy na obszarze analizowanym znajdą się budynki o charakterze jednorodzinnym, czy także wielorodzinnym.
Wyjaśnienia i oceny ze strony organu wymaga samo zamierzenie inwestycyjne inwestora. Przypomnieć należy, dla danego terenu inwestor uzyskał uprzednio decyzję z dnia [...] lutego 2007 r. ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji w postaci przebudowy i rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, położonego na działce nr 126 poprzez dobudowę trzech segmentów jednorodzinnych (decyzja ta została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia [...] października 2007 r. [...]). Następnie, po podziale działki o nr geod. 426 na mocy decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] kwietnia 2008 r. o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości na trzy działki, inwestor uzyskał decyzję z dnia [...] czerwca 2008 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w formie dobudowy do istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. gr. 426/3 (decyzja ta została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] sierpnia 2008 r.). W decyzji organu I instancji z dnia [...] lipca 2008 r., będącej przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie, inwestor uzyskał ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego (w formie dobudowy do istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego) na działce o nr ew. 426/3 przy ul. K. w B. A więc inwestor w kolejnych wnioskach ograniczał przewidywany zakres dobudowy; pomimo tego organ winien precyzyjnie wyjaśnić i ustalić, jaki charakter powinien mieć budynek po dokonaniu ewentualnej dobudowy.
W świetle przepisu § 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 z późn. zm.) ilekroć mowa o budynku mieszkalnym, należy przez to rozumieć budynek mieszkalny wielorodzinny lub jednorodzinny. Na mocy art. 3 pkt 2 "a" ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.) przez budynek mieszkalny jednorodzinny należy rozumieć budynek wolnostojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku.
W sytuacji, gdy inwestycja polegać ma na dobudowie do istniejącego budynku jednorodzinnego (okoliczność ilości wydzielonych w nim lokali nie jest wyjaśniona) kolejnego budynku jednorodzinnego, w którym "dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych" (tak brzmiało sformułowanie uchylonej decyzji z dnia [...] lipca 2008 r.) powstaje problem (podnoszony w zarzutach skargi), czy inwestor nie zamierza zbudować budynku wielorodzinnego. Organ rozpoznający wniosek winien ocenić w świetle przepisów prawa budowlanego, jaki charakter będzie miał budynek, który zamierza wznieść inwestor na działce nr 426/3. Zwrócić należy organowi uwagę, iż sformułowanie "dobudowa" jest sformułowaniem języka potocznego. Natomiast prawo budowlane używa i definiuje pojęcia: odbudowa, rozbudowa, nadbudowa i przebudowa (art. 3 pkt 6 oraz 7 "a" prawa budowlanego).
Rozpoznając ponownie wniosek inwestora organ I instancji winien także ocenić legalność decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] kwietnia 2008 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej w B. przy ul. S., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 426 o pow. 0,0740 ha, w wyniku którego to podziału powstała działka nr 426/3 o powierzchni 0,0338 ha, będąca przedmiotem decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, uchylonej niniejszym wyrokiem. Zalecenie oceny legalności wynika z faktu, iż w rozpoznawanej skardze znalazł się zarzut, że podział działki i wyodrębnienie dwóch nieruchomości ma na celu obejście prawa i stworzenie fikcji, która pozwoli zrealizować inwestorowi z góry powzięty plan budowy bloku mieszkalnego, a nie żadnych szeregówek. Skarżąca nie miała możliwości zaskarżenia decyzji w sprawie podziału nieruchomości, nie będąc stroną tego postępowania. Sąd uznał, że brak jest podstaw do ingerencji w legalność decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału działki w trybie art. 135 p.p.s.a., ponieważ wykracza ona poza granice sprawy, której dotyczyła rozpoznana skarga. Niewątpliwie jednak decyzja o zatwierdzeniu projektu podziału, choć ostateczna, jest obciążona pewną wadliwością. Mianowicie, w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r. znajduje się sformułowanie: "Przedłożony do zatwierdzenia projekt podziału jest zgodny z postanowieniem Nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. opiniującym jego zgodność z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ... z dnia [...] lutego 2007 r. ustalającą warunki zabudowy dla obszaru oznaczonego w ewidencji gruntów jako teren rolny". A zatem podstawę decyzji podmiotowej była jej zgodność z decyzją o warunkach zabudowy z dnia [...] lutego 2007 r. Powyższa decyzja o warunkach zabudowy została wszakże uchylona wyrokiem WSA w Białymstoku z dnia [...] października 2007 r. sygn. akt [...]. W konsekwencji zauważyć należy, iż decyzja o zatwierdzeniu podziału nieruchomości została wydana w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy, która została następnie uchylona, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania, na mocy art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Jak wskazują komentatorzy Kodeksu postępowania administracyjnego, w postępowaniu administracyjnym ciężar wykrycia prawdy obiektywnej jest bezwzględnym obowiązkiem organu orzekającego (art. 7 K.p.a.). Naruszenie w procesie wydania decyzji norm prawa procesowego, które zostało wyliczone w art. 145 § 1, powołuje bezwzględny obowiązek wszczęcia z urzędu przez organ postępowania sprawie wznowienia postępowania. "Organ obowiązany jest więc bez wyczekiwania na impuls z zewnątrz wszcząć postępowanie w sprawie wznowienie postępowania w przypadku stwierdzenia wystąpienia jednej z podstaw wznowienia wyliczonych w art. 145 § 1 z wyłączeniem art. 145 § 1 pkt 4 i art. 145 "a" § 1" (B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz, Wydanie 8 – W-wa 2006, s. 668).
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" oraz "c" prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Konsekwencją uchylenia zaskarżonych decyzji jest postanowienie, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku (art. 152 p.p.s.a.). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji powinien wypowiedzieć się w kwestii legalności decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu podziału działki z dnia [...] kwietnia 2008 r., aby wiadomo było, jakiej działki budowlanej ma dotyczyć wydawana decyzja o warunkach zabudowy. Niezbędnym wymogiem prawidłowości wydawanej decyzji jest prawidłowe wyznaczenie granic obszaru analizowanego, zgodnie z wymogami § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. Treść przeprowadzonej analizy winna uwzględniać wszystkie elementy wymagane przepisami powyższego rozporządzenia. Wydając ewentualną decyzję o warunkach zabudowy organ winien precyzyjnie określić, w kategoriach wynikających z przepisów prawa budowlanego, co do rodzaju budowy i charakteru budynku mieszkalnego (jednorodzinny, wielorodzinny) będącego przedmiotem planowanej inwestycji.-
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło