II SA/Bk 402/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata W. S. o przyznanie wynagrodzenia za czynności wykonane w ramach pomocy prawnej z urzędu w sprawie ze skargi A. L. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego p o s t a n a w i a oddalić wniosek adwokata W. S. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w zakresie sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej Postanowieniem z dnia 8 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku przyznał A. L. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Stosownie do powyższego, Okręgowa Rada Adwokacka w B. wyznaczyła do prowadzenia niniejszej sprawy adwokata W. S. (k. 50). W dniu 25 listopada 2008 roku adwokat W. S. złożył oświadczenie, w którym wskazał, iż po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie znalazł ustawowych podstaw do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 11 września 2008 r. oddalającego skargę. Jednocześnie podniósł, iż o braku możliwości prawnych do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej skarżąca została wyczerpująco poinformowana w trakcie rozmowy telefonicznej, niezwłocznie po zbadaniu akt sprawy. Na tej podstawie wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej za czynności dokonane z urzędu oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części (k. 51). Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) - w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji stawka minimalna za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, jeżeli sprawy nie prowadził ten sam adwokat w drugiej instancji, wynosi 75 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, nie mniej niż 120 zł. Zatem biorąc pod uwagę, że stawka minimalna określona w pkt 1 w niniejszej sprawie wynosi 240 zł, stawka za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 180 zł, przy czym stawkę tę zgodnie z § 2 ust. 3 powołanego wyżej rozporządzenia podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności (22 %). Podkreślić jednak należy, iż pełnomocnik ustanowiony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie, o którym mowa w art. 250 – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jedynie, w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej. Do czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej podjętych przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego czy rzecznika patentowego należy także sporządzanie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej (por. postanowienie NSA z 15 czerwca 2004 r., OSK 93/04, ONSAiWSA 2004, nr 2, poz. 33). W przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżącej złożył oświadczenie, w którym wskazał, iż po szczegółowym zbadaniu akt postępowania i zapadłego w sprawie orzeczenia nie znalazł ustawowych podstaw do sporządzenia skargi kasacyjne, o czym telefonicznie i w sposób wyczerpujący poinformował skarżącą. Biorąc pod uwagę przedstawione powyżej okoliczności należy mieć na uwadze treść orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wskazano, iż "w przypadku, gdy pomoc prawna polega na sporządzeniu dla strony opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, pełnomocnik powinien wykazać, że opinia została sporządzona i przekazana stronie (por. postanowienie NSA z 22.12.2004 r., OZ 720/04, ONSA i WSA nr 5(8)2005, poz. 93)". W uzasadnieniu w/w postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślono, iż "decyzja o przyznaniu pomocy prawnej oznacza, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy, związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu i że sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadności i legalność ich wydatkowania. Oznacza to uprawnienie i obowiązek Sądu ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona. O ile w przypadku sporządzenia skargi kasacyjnej fakt udzielenia pomocy prawnej z urzędu wynika z wniesienia skargi, o tyle w przypadku opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wyrazem udzielenia pomocy prawnej jest opinia sporządzona na piśmie i doręczona przez pełnomocnika stronie. Opinię bowiem sporządza się dla strony i w jej interesie". W przedmiotowej sprawie zbędne było wzywanie pełnomocnika do wykazania, iż opinia została sporządzona i przekazanie skarżącej albowiem pełnomocnik wprost oświadczył, iż przekazał taką opinię jedynie werbalnie (ustnie) – przez telefon. W tych okolicznościach należało zatem ustalając czy pomoc prawna została faktycznie udzielona poprzestać na oświadczeniu pełnomocnika. Powyższe skutkowało uznaniem, iż w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do przyznania pełnomocnikowi wynagrodzenia za udzielenie pomocy prawnej. Pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu należy się bowiem wynagrodzenie, w zakresie określonym w art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jedynie za pomoc prawną rzeczywiście i faktycznie udzieloną. Pomoc prawna polegająca na sporządzeniu dla strony opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie może zatem ograniczyć się do przekazania takiej opinii (werbalnie) ustnie np. telefonicznie. Za takim rozumieniem zwrotu "sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej" przemawia zarówno wykładnia językowa, jak i celowościowa § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), który określa za jakie czynności adwokackie przysługuje wynagrodzenie. Ponadto również w "Uniwersalnym słowniku języka polskiego" Wydawnictwo PWN, pod red. prof. Stanisława Dubisza, tom III, strona 1339 wyrazowi "sporządzić" nadaje się znaczenie "wykonać, przygotować", co oznacza, iż chodzi o zrealizowanie jakiejś czynności (opinii). W przedmiotowej sprawie natomiast pełnomocnik de facto nie sporządził opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, a jedynie przedstawił okoliczności wskazujące na brak możliwości prawnych do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. W tej sytuacji, stosując przepisy art. 250 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 18 ust. 1 pkt 2 lit b i pkt 1 lit. c oraz § 2 ust. 3 cytowanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, orzeczono jak w sentencji.