II SA/Bk 41/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 02 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. K. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. L. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje sama w gospodarstwie domowym, jest właścicielką mieszkania o powierzchni [...] m², nie posiada zgromadzonych oszczędności. Źródło miesięcznego dochodu skarżącej stanowi emerytura w wysokości 1.900 zł. Wnioskodawczyni jest chora na s., ponosi zwiększone wydatki na lekarstwa – 600 zł miesięcznie (k. 60 - 61). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 14 czerwca 2010 r. (k. 63) L. K. wyszczególniła ponoszone miesięczne wydatki, w tym: czynsz – 230 zł; fundusz remontowy – 75 zł; energia elektryczna – 60 zł; woda – 20 zł; ubezpieczenie – 16 zł; gaz – 30 zł; lekarstwa około 480 zł; telefon – 80 zł. Kwota pozostała po uiszczeniu powyższych wydatków przeznaczana jest na pokrycie wydatków związanych ze zdrowiem i innych kosztów utrzymania. Nieruchomość usytuowana w miejscowości G. stanowi własność zięcia wnioskodawczyni i jego ojca. Do akt sprawy wnioskodawczyni dołączyła decyzję ZUS poświadczającą wysokość otrzymywanej emerytury (k. 73). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądamiadministracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu skarżąca wykazała, iż wysokość jej miesięcznej emerytury wynosi 1.935,78 zł netto (2.115,03 zł brutto) – k. 73. Wyszczególnione wydatki związane z utrzymaniem bieżącym wnioskodawczyni wynoszą 991 zł (nie obejmują one kosztów zakupu żywności i środków czystości). Majątek L. K. stanowi mieszkanie o powierzchni [...] m². Wnioskodawczyni nie posiada zgromadzonych oszczędności. Na obecnym etapie postępowania skarżąca uiściła wymagane koszty sądowe, wpis od skargi kasacyjnej został opłacony dnia [...] maja 2010 r. (k. 35). Ponadto, L. K. w sprawie niniejszej jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika z wyboru (k. 54). Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż posiadanie przez wnioskodawczynię stałego źródła dochodów (emerytura) w kwocie 1.935,78 zł netto w zestawieniu z wykazanymi wydatkami w wysokości 991 zł, posiadanym majątkiem oraz złym stanem zdrowia pozwalają na uznanie, iż L. K. jest w stanie pokryć pełne koszty sądowe w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. W szczególności negatywną przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych stanowi fakt, że po opłaceniu wyszczególnionych wydatków miesięcznych skarżącej pozostaje kwota 944,78 zł, z której to L. K. powinna wygospodarować środki niezbędne do pokrycia dalszych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego (przy uwzględnieniu, że wykazane wydatki nie obejmują kosztów zakupu żywności i środków czystości). Raz jeszcze należy podkreślić, że w sprawie niniejszej skarżąca uiściła koszty sądowe wymagane na obecnym etapie postępowania (skarga kasacyjna może zostać rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny). Prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody w wysokości przewyższającej kwotę przeznaczaną na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja taka pozwala na przygotowanie się do wszczęcia akcji sądowej poprzez zaoszczędzenie odpowiednich środków na ten cel (vide: Magdalena Baduchowska, Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, cz. II, Doradztwo Podatkowe 2005/9/51 [w] System Informacji Prawnej Lex OMEGA nr publ. 49597).Niewątpliwie koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawczyni natomiast nie udowodniła zaistnienia takiej okoliczności. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.