II SA/Bk 41/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, , Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 marca 2012 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Burmistrza K. z dnia [...]października 2011 r., Nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącego S. M. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego. U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne. Wnioskiem z dnia [...].09.2011 r. "S" P. A. zwrócił się do Burmistrza K. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na eksploatowaniu kruszywa naturalnego ze złoża D., obejmującego część działek [...] i [...] położonych w obrębie D., gm. K. Do wniosku dołączono następujące załączniki: kartę informacyjną przedsięwzięcia, poświadczoną kopię mapy ewidencyjnej obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, wypis z ewidencji gruntów obejmujący przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie. Pismem z dnia [...].09.2011 r. nr [...] Burmistrz K. zwróci się zgodnie z wymogami ustawowymi do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. o wydanie opinii, co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i ewentualnego zakresu raportu. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w B. postanowieniem znak: [...]z dnia [...].09.2011 r., wydał opinię, że dla ww. przedsięwzięcia nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W uzasadnieniu organ wskazał, że planowane przedsięwzięcie polegać będzie na wydobywaniu metodą odkrywkową bez użycia materiałów wybuchowych kruszywa naturalnego zalegającego w granicach udokumentowanego złoża D. w ilości od 10 do 20 tyś. m3 rocznie. Udokumentowane złoże obejmuje część działek o numerach ewidencyjnych [..] i [...] obręb wsi D., gminy K., pow. hajnowski, woj. podlaskie, stanowiące własność przedsiębiorcy. Wydobycie kruszywa będzie się odbywało w obrębie udokumentowanego złoża. Teren udokumentowanego złoża stanowią grunty rolne, pastwiska i nieużytki. Eksploatacja kruszywa prowadzona będzie metodą odkrywkową w systemie ścianowo-zabierkowym, przy użyciu ładowarki kołowej oraz koparki z osprzętem podsiębiernym. Pierwsze piętro będzie obejmować kopalinę zalegającą ponad stwierdzonym zwierciadłem wód podziemnych. W obrębie drugiego piętra urabiana będzie kopalina zalegając poniżej stwierdzonego położenia zwierciadła wód powierzchniowych warstwy wodonośnej. W trakcie prowadzonej eksploatacji zdejmowany nakład będzie gromadzony na tymczasowych zwałowiskach znajdujących się w obrębie obszaru górniczego, poza granicami złoża. Zgromadzony nakład po zakończeniu eksploatacji zostanie wykorzystany do złagodzenia skarp wyrobiska. Po zakończeniu eksploatacji zostanie przeprowadzona rekultywacja wyrobiska. Po przeanalizowaniu materiału dowodowego po kątem wymagań zawartych w art. 63 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3.10.2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227, ze zm.), zwanej dalej "ustawą", Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził, że realizacja wnioskowanego przedsięwzięcia nie stanowi zagrożenia dla środowiska w tym również przy: istniejącym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych. Organ podniósł, że wnioskowane przedsięwzięcie nie jest zlokalizowane na obszarach wodno- błotnych, na obszarach przylegających do jezior i obszarach wybrzeży, na obszarach górskich lub leśnych czy innych obszarach objętych ochroną, w tym w strefie ochronnej ujęć wód i obszarach ochronnych zbiorników wód śródlądowych. Nie leży również na obszarach wymagających specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszarach Natura 2000 oraz pozostałych formach ochrony przyrody. Najbliżej położone obszary Natura 2000 to Obszar Specjalnej Ochrony Ptaków "Dolina Górnego N." (kod:[...]) oraz Specjalny Obszar Ochrony Siedlisk "Ostoja w Dolinie Górnego N." (kod:[...]) znajdujące się w odległości ok. 2 km na północ od planowanego przedsięwzięcia. Ze względu na charakter inwestycji oraz jej lokalizację, ryzyko znaczącego wpływu na ww. obszary Natura 2000 nie występuje. Organ wskazał także, że przedsięwzięcie nie będzie realizowane na obszarach, na których standardy jakości środowiska zostały przekroczone, na obszarach o krajobrazie mającym znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne oraz na obszarach ochrony uzdrowiskowej. Poza tym planowane przedsięwzięcie będzie miało zasięg lokalny (brak transgranicznego oddziaływania), długotrwały (związany z czasem eksploatacji złoża) i spowoduje zmiany w krajobrazie i w szacie roślinnej. Reasumując organ stwierdził, że odstąpienie od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania dla planowanego przedsięwzięcia jest uzasadnione. Postanowieniem z dnia [...].10.2011 r. nr [...]Burmistrz K. stwierdził, że nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na eksploatowaniu kruszywa naturalnego ze złoża D. Następnie decyzją z dnia [...].10.2011 r. nr [...]Burmistrz K. stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia. W uzasadnieniu organ przytoczył stanowisko Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, zawarte w postanowieniu z dnia [...].09.2011 r. Odwołanie od powyższej decyzji złożył S. M. (zwany dalej Skarżącym). Podniósł, że wniosek firmy "S." P. A. zawiera nieprawdziwe informacje, dotyczące braku zabudowy mieszkaniowej w pobliżu planowanej żwirowni. Wskazał, że w pobliżu żwirowni znajduje się dziewięć domów mieszkalnych. Zdaniem Skarżącego, realizacja planowanego przedsięwzięcia obniży poziom wód gruntowych, co spowoduje wyschnięcie wody w jego studni. Ponadto strona skarżąca podniosła, że zostały podane nieprawdziwe dane odnośnie rodzaju użytków (grunty rolne i nieużytki) na przedmiotowych działkach. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...].11.2011 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzje organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ stwierdził, że zarówno z akt sprawy jak i treści charakterystyki planowanego przedsięwzięcia wynika, że jego realizacja pod względem uwarunkował wymienionych w art. 63 ust. 1 ustawy, nie stanowi zagrożenia dla środowiska, z uwagi na wskazany wyżej rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia oraz jego usytuowanie. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium, wbrew zarzutom Skarżącego, stwierdziło, że planowana inwestycja nie stanowi zagrożenia dla poziomu wód gruntowych, albowiem przeprowadzone badania wykazały stały poziom tych wód, stabilizujący się na głębokości od 5,1 do 6,7 m p.p.t. Zdaniem organu wydobywanie kruszywa ze złoża zalegającego na głębokości od 7,5 do 10 m p.p.t. nie powinno spowodować środowiskowych zagrożeń wywołanych obniżeniem poziomu wód gruntowych. Organ wskazał, że powyższe wynika z opinii R.D.O.Ś, którą należy traktować jako dokument urzędowy. Kolegium podniosło, że kwestię kwalifikacji gruntu jako rolnego w oparciu o kryterium przeznaczenia, rozstrzygają dane z ewidencji gruntów. W ewidencji gruntów działka o nr geod. [...], jest działką rolną, o następującym rodzaju użytków rolnych; B-R, R, LzR - grunt rolny i zakrzewiony. Także działka nr geod. [...], jest działką rolną, rodzaj użytków: R, N. Znajdujące się na działce o nr geod. [...], drzewa i zakrzewienia, nie pozbawiają gruntu jego rolniczego przeznaczenia. W skardze do tutejszego Sądu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej wydanie decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, że zarówno R.D.O.Ś. jak i Burmistrz K. podejmowali decyzje na podstawie kwestionowanych przez nią dokumentów. Skarżący wskazał, że w odwołaniu od decyzji kwestionował: (1)aktualność wypisu z rejestru gruntów (załącznik nr 2 do odwołania), gdyż na zdjęciu satelitarnym widać zbudowania na działce 103/2, tj. szkołę oraz pomieszczenie gospodarcze. Natomiast zgodnie z wypisem z rejestr gruntów są to grunty rolne i użytki; (2) kwestię zabudowy mieszkaniowej w sąsiedztwie planowanie żwirowni (9 gospodarstw); (3) poziom wód wskazany w karcie informacyjnej (5,1-6,7 m p.p.t.), podczas gdy w jego studni oddalonej o 40 m od planowanej kopali poziom wód gruntowych utrzymuje się na wysokości 2 m p.p.t. Zdaniem Skarżącego tak znaczna różnica w poziomie wód pomiędzy działkami mieszkańców D., a nieruchomością wnioskodawcy powinna budzić wątpliwości odnośnie prawidłowości pomiarów wód gruntowych. Zdaniem autora skargi analiza charakterystyki przedsięwzięcia oraz karty informacyjnej prowadzi do stwierdzenia, że charakterystyka przedsięwzięcia stanowiąca załącznik nr 1 do decyzji Burmistrza K. z dnia [...].10.2011 r. jest skróconą wersją karty informacyjnej dostarczonej przez wnioskodawcę. Z kolei skala i zakres oddziaływania na środowisko jest ustalana na podstawie karty informacyjnej. W związku z powyższym, zdaniem Skarżącego, organy wydając decyzję jedynie na podstawie przedłożonych dokumentów bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, naruszyły art. 7 k.p.a. oraz 77 § 1 k.p.a. Nie wyjaśniły bowiem, kwestionowanych przez Skarżącego na etapie odwołania, kwestii poziomu wód gruntowych w karcie informacyjnej oraz informacji o zabudowie mieszkaniowej w sąsiedztwie planowanej żwirowni. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Podczas rozprawy w dniu 6 marca 2012 r. pełnomocnik Skarżącego(syn) oświadczył, że teren inwestycji "D." jest położony w środku wsi, otoczony jest byłą szkołą, budynkami mieszkalnymi. Na działce [...] znajduje się również budynek mieszkalny, w którym zamieszkuje ojciec. Pełnomocnik Skarżącego podał, że w ojca studni jest tylko 2,5 m. wody i dlatego występuje obawa, że inwestycja "zabierze wodę", bo odległość między działką ojca, a kopalnią wynosi około 400 m. Dodał także, że szkodliwy będzie hałas inwestycji. Z kolei Skarżący oświadczył, że mieszkańcy wsi K. wyrazili protest wobec planowanej kopalni oraz złożył do akt kopie podpisów mieszkańców K. z 19.12.2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadna, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty są trafne. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sądowa kontrola legalności wykazała, że zarówno zaskarżone rozstrzygnięcie, jak i poprzedzająca je decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania , które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem nie mogą one pozostać w obrocie prawnym. Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...].11.2011 r. nr [...]utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza K. z dnia [...] .10.2011 r. nr [...] stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na eksploatowaniu kruszywa naturalnego ze złoża D. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że zarówno z akt sprawy jak i treści charakterystyki planowanego przedsięwzięcia wynika, że jego realizacja pod względem uwarunkował wymienionych w art. 63 ust. 1 ustawy, nie stanowi zagrożenia dla środowiska, z uwagi na wskazany wyżej rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia oraz jego usytuowanie. Kolegium stwierdziło, ze planowana inwestycja nie stanowi zagrożenia dla poziomu wód gruntowych, albowiem przeprowadzone badania wykazały stały poziom tych wód, stabilizujący się na głębokości od 5,1 do 6,7 m p.p.t. Zdaniem organu wydobywanie kruszywa ze złoża zalegającego na głębokości od 7,5 do 10 m p.p.t. nie powinno spowodować środowiskowych zagrożeń wywołanych obniżeniem poziomu wód gruntowych. Organ wskazał, że powyższe wynika z opinii R.D.O.Ś, którą należy traktować jako dokument urzędowy. W ocenie Sądu organy nie ustaliły w sposób wyczerpujący stanu faktycznego w przedmiotowej sprawy. Po pierwsze nie odniosły się do podnoszonej już na etapie odwołania kwestii istniejącej zabudowy mieszkaniowej w pobliżu planowanej żwirowni. Zdaniem Skarżącego w pobliżu planowanej inwestycji znajduje się dziewięć budynków mieszkalnych. Także pełnomocnik Skarżącego (syn) podczas rozprawy w dniu 6 marca 2012 r. oświadczył, że teren inwestycji położony jest w środku wsi, otoczony jest byłą szkołą, budynkami mieszkalnymi, na działce zaś o nr [...] znajduje się budynek mieszkalny, w którym zamieszkuje ojciec. Po drugie organy nie ustosunkowały się do wpływu planowanej inwestycji na poziom wód gruntowych w sąsiednich gospodarstwach. Kolegium stwierdziło jednie, że planowana inwestycja nie stanowi zagrożenia dla poziomu wód gruntowych, albowiem przeprowadzone badania wykazały stały poziom tych wód, stabilizujący się na głębokości od 5,1 do 6,7 m p.p.t. oraz, że wydobywanie kruszywa ze złoża zalegającego na głębokość od 7,5 do 10 m p.p.t. nie powinno spowodować środowiskowych zagrożeń wywołanych obniżeniem poziomu wód gruntowych. Tymczasem Skarżący zarówno w odwołaniu od decyzji, jak i w skardze do tutejszego Sądu zarzuca, że w jego studni oddalonej o 40 m od planowanej kopalni poziom wód gruntowych utrzymuje się na wysokości 2 m p.p.t., natomiast w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości wnioskodawcy poziom wód sięga 2-3 m p.p.t. W ocenie Sądu, organ przywołał jedynie stwierdzenia geologa zawarte w "Karcie Informacyjnej przedsięwzięcia", nie ustosunkował się natomiast do zarzutów przywołanych przez stronę skarżąca w odwołaniu od decyzji. Powyższe uchybienia organów stanowią, zdaniem Sądu, naruszenie fundamentalnej zasady postępowania administracyjnego, a mianowicie obowiązku podjęcia wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy - art. 7 k.p.a. Właściwe ustalenie stanu faktycznego - niezbędne dla prawidłowości podejmowanych decyzji - wymaga z kolei wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego - art. 77 k.p.a. Powyższa zasada pozostaje w związku z zasada praworządności, albowiem właściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Bezzasadny natomiast jest zarzut dotyczący aktualności wypisu z rejestru gruntów. Jak słusznie stwierdził organ odwoławczy o kwalifikacji gruntu jako rolnego w oparciu o kryterium przeznaczenia, rozstrzygają dane z ewidencji gruntów. W ewidencji gruntów działka o nr geod. [...], jest działką rolną, o następującym rodzaju użytków rolnych: B-R, R, L z R -grunt rolny i zakrzewiony. Również działka o nr geod. [...], jest działką rolną, rodzaj użytków: R, N. Znajdujące się na działce o nr geod. [...] drzewa i zakrzewienia nie pozbawiają gruntu jego rolniczego przeznaczenia. Wobec stwierdzonego naruszenia wyżej wymienionych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję organu pierwszej instancji. Zakresem rozpoznania sądu administracyjnego objęte są wszystkie rozstrzygnięcia wydane w danej sprawie administracyjnej. Organ przy ponownym rozpoznawaniu sprawy winien mieć na względzie treść wyżej wskazanych przepisów prawa procesowego i prawidłowo je stosować. Orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonych aktów wydano na podstawie art. 152, zaś o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.