II SA/Bk 41/13

II SA/Bk 41/13 P O S T A N O W I E N I E Dnia 28 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2013 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym wniosku H. T. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi H. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] października 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej oraz ustalenie tej opłaty p o s t a n a w i a wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji II SA/Bk 41/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] października 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję Zastępcy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. z dnia [...] września 2012 r. w sprawie odmowy odstąpienia od ustalenia H. T. opłaty za pobyt córki E. T. w rodzinie zastępczej i ustalenia tej opłaty w wysokości 681, 93 zł miesięcznie od dnia 1 kwietnia 2012 r. Skargę na rozstrzygnięcie SKO złożył do sądu administracyjnego H. T. wnosząc o natychmiastowe wstrzymanie wykonania decyzji. W uzasadnieniu skargi wskazał okoliczności, które w jego ocenie przemawiają za nieprawidłowym umieszczeniem jego dzieci (E. i K. T.) w rodzinie zastępczej, brak kwalifikacji osób wyznaczonych do pełnienia funkcji rodziny zastępczej. Zdaniem skarżącego organ II instancji zignorował argumentację przedstawioną w odwołaniu, a dotyczącą niemożności wywiązania się przez niego z obowiązków pieniężnych ustalonych przez organ, które są "rujnujące go ekonomicznie, zdrowotnie i psychicznie". Wywodził, że skargę wnosi celem zapobieżenia dalszym dotkliwym i negatywnym skutkom prawnym, ekonomicznym i zdrowotnym, jakie mogą wystąpić u skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek podlega uwzględnieniu. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji jest oparte na zasadzie skargowości - sąd wydaje orzeczenie w przedmiocie wstrzymania tylko na wniosek skarżącego. Wniosek powinien wskazywać zaskarżone rozstrzygnięcie oraz zawierać uzasadnienie, w którym przedstawione i uzasadnione zostaną okoliczności przemawiające za wstrzymaniem tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a.). Przedmiotem orzeczenia o wstrzymaniu wykonania może być tylko taki akt, który wywołuje materialnoprawne skutki w postaci przyznania uprawnienia lub obowiązku, jeśli ich wykonanie wywołuje skutki prawne lub faktyczne trudne do odwrócenia lub powoduje wyrządzenie znacznej szkody. W rozpoznawanej sprawie skarżący żąda wstrzymania wykonania decyzji nakładającej na niego obowiązek uiszczania comiesięcznych opłat w wysokości 681,93 zł od dnia 1 kwietnia 2012 r. z tytułu przebywania jego córki w rodzinie zastępczej. W decyzji pierwszoinstancyjnej, utrzymanej w mocy w postępowaniu odwoławczym, wskazano że na dzień [...] września 2012 r. suma nieuiszczonych opłat wynosi 4.091, 58 zł. Niewątpliwie w sprawie mamy do czynienia z decyzją posiadającą przymiot wykonalności, o czym świadczy chociażby informacja na k. 236 akt administracyjnych zawierająca przedegzekucyjne wezwanie do uiszczenia wszystkich zaległości, tj. opłat za pobyt w rodzinie zastępczej dwojga dzieci skarżącego, pod rygorem wszczęcia egzekucji administracyjnej. Zdaniem sądu również ze skargi oraz z akt sprawy można wyprowadzić wniosek o wystąpieniu sytuacji, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w wypadku wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi wnioskodawca co prawda nie rozbudował uzasadnienia żądania udzielenia ochrony tymczasowej, wskazując jedynie że ustalone opłaty "rujnują go ekonomicznie, zdrowotnie i psychicznie" oraz że wniósł skargę celem zapobieżenia dalszym dotkliwym i negatywnym skutkom prawnym, ekonomicznym i zdrowotnym, jakie mogą u niego wystąpić - jednak czytelne uzasadnienie powyższych twierdzeń wynika z akt sprawy, w szczególności z charakterystyki zawartej w nich sytuacji finansowej i zdrowotnej skarżącego. Co prawda to obowiązkiem żądającego wstrzymania wykonania jest wykazanie okoliczności z art. 61 § 3 p.p.s.a. i sąd nie może działać w tym zakresie z urzędu, nie wyklucza to jednak rozstrzygnięcia wniosku na podstawie całokształtu okoliczności wynikających z akt sprawy, jeśli skarżący na nie wskazuje, choć nie rozbudowuje swojej argumentacji. Z akt sprawy wynika natomiast, że skarżący osiąga przeciętne miesięczne wynagrodzenie w kwocie netto między 2.200 a 2.850 zł (k. 217 akt administracyjnych) – okresowo większe (podwojone w marcu 2012 r.) z tytułu uzyskiwania nagrody rocznej. Z tych kwot utrzymuje faktycznie dwa mieszkania (w B. i w O. Ś.) ponosząc koszty czynszu i opłat eksploatacyjnych, ponosi wydatki na lekarstwa, usługi telefonii komórkowej, koszty eksploatacji samochodu (naprawy, ubezpieczenie), wśród których największą kwotę, bo około 900 -1000 zł, stanowią koszty paliwa związane z codziennymi dojazdami do pracy do Wrocławia oraz jednorazowymi w miesiącu dojazdami do B. Miesięcznie wypłaca również dzieciom łącznie kwotę 50 zł. Comiesięcznie przeznacza na żywność kwotę około 650 zł. Nadto zauważyć należy, że skarżący jest osobą sześćdziesięcioletnią, po przebytym zawale i po operacji oka. Mając na uwadze powyższe okoliczności trudno zaprzeczyć, że skarżący posiada stałe źródło dochodu i jest w stanie samodzielnie się utrzymać bez zadłużenia. Zauważyć też jednak należy, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powinno być rozważane w kontekście całokształtu sytuacji skarżącego i jest niezależne od zasadności skargi. Dlatego zdaniem sądu należy wziąć pod uwagę, że obecnie pozostająca do zapłacenia skarżącemu kwota, wyliczona z tytułu opłat za pobyt dwojga dzieci w rodzinie zastępczej wynosi – na dzień [...] września 2012 r. – 12.283, 54 zł, a na dzień wnoszenia skargi i rozpoznania wniosku na podstawie art. 61 §3 p.p.s.a. jest znacząco wyższa (rośnie o wysokość opłaty za dwoje dzieci za każdy kolejny miesiąc). Rozpoczęcie egzekucji tej kwoty przed zbadaniem legalności decyzji może prowadzić do znacznego pogorszenia sytuacji finansowej strony, a więc do sytuacji, której negatywnych skutków nie będzie można odwrócić lub ich odwrócenie będzie znacznie utrudnione. Zauważyć należy, że wynagrodzenie skarżącego bilansuje się prawie na poziomie zerowym z ponoszonymi wydatkami, a więc obciążenie go dodatkowymi opłatami jest z jego punktu widzenia zdecydowanie niepożądane. Tej sytuacji w sposób znaczący nie może poprawić ograniczenie wydatków na paliwo i dojazdy. Zresztą, jak wskazuje skarżący, dojazd do pracy samochodem jest jedynym sposobem na terminowe wypełnianie obowiązków pracowniczych, co przy wieku skarżącego i przy jego stanie zdrowia jest istotne z punktu widzenia utrzymania stanowiska pracy. Zajęcie części wynagrodzenia spowodowane wszczęciem postępowania egzekucyjnego może więc wywołać stan zadłużenia, który – uwzględniając trudności z uzyskaniem zatrudnienia (o których skarżący wspomina w odwołaniu) – może być negatywnym skutkiem nie do odwrócenia. Powszechnie znana jest sytuacja na rynku pracy i kryzys ekonomiczny, które szczególnie dotykają osoby w wieku zbliżonym do emerytalnego, nieposiadające pracy lub które tę pracę mogą utracić. Utrata w takiej sytuacji źródła dochodu (spowodowana niemożnością prawidłowego wywiązania się z obowiązków pracowniczych) i dodatkowo ciążące zadłużenie są dla wymienionych osób skutkami, które odpowiadają przesłankom udzielenia ochrony tymczasowej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Dlatego, zdaniem sądu, uzasadnione jest w sprawie niniejszej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem wiąże się to ze wstrzymaniem wyegzekwowania od skarżącego kwoty kilkunastu tysięcy złotych, co przy stosunkowo niewysokich zarobkach i deklarowanych wydatkach jest uzasadnione. Sąd jednocześnie zauważa, co należy jednoznacznie i wyraźnie podkreślić, że udzielenie ochrony tymczasowej nie przesądza w żaden sposób o zasadności skargi i treści przyszłego wyroku, jak również nie jest to jakakolwiek negatywna czy pozytywna ocena postępowania skarżącego wobec członków jego rodziny. Wstrzymanie stanowi wyłącznie o odsunięciu w czasie ewentualnego wykonania zaskarżonej decyzji – do chwili uprawomocnienia się wyroku. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wiąże się z żadnymi negatywnymi skutkami dla dzieci skarżącego, które mają zapewnioną opiekę rodziny zastępczej. Ustalone i zakwestionowane kwoty opłat stanowią o obowiązku zwrotu kosztów już poniesionych i nie zależy od nich aktualna sytuacja majątkowa i bytowa dzieci. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.