II SA/Bk 410/12
PostanowienieWSA w Białymstoku2014-08-26
Skład orzekający: NSA Grażyna Gryglaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wynagrodzenie dla adwokata ustanowionego z urzędu na etapie postępowania kasacyjnego, który nie prowadził sprawy w pierwszej instancji, powinno być obniżone do 75% stawki minimalnej, czy też powinno być ustalone na wyższym poziomie ze względu na charakter sprawy i nakład pracy?Ratio decidendi
Wynagrodzenie dla adwokata ustanowionego z urzędu na etapie postępowania kasacyjnego, który nie prowadził sprawy w pierwszej instancji, powinno być ustalone na 75% stawki minimalnej, powiększone o podatek VAT. Sąd uznał, że nakład pracy pełnomocnika, obejmujący sporządzenie skargi kasacyjnej, analizę akt i orzecznictwa, mieści się w granicach zwykłej staranności i nie uzasadnia przyznania wynagrodzenia przekraczającego ustaloną stawkę.Stan faktyczny
Pełnomocnik skarżącej, adwokat Z. D.-D., ustanowiony z urzędu na etapie postępowania kasacyjnego, złożył sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego przyznającego mu wynagrodzenie w wysokości 221,40 zł. Pełnomocnik zarzucił niewłaściwe zastosowanie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, skutkujące obniżeniem wynagrodzenia do 75% stawki minimalnej, mimo że nie prowadził sprawy w pierwszej instancji. Podniósł również, że zasądzone koszty nie odzwierciedlają rodzaju i stopnia zawiłości sprawy oraz niezbędnego nakładu pracy.Rozstrzygnięcie
Przyznać adwokat Z. D. – D. wynagrodzenie za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w zakresie sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej w wysokości 221,40 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 sierpnia 2014 r. sprzeciwu pełnomocnika skarżącej wobec postanowienia referendarza sądowego z dnia 01 sierpnia 2014 r. przyznającego adwokat Z.D.- D. wynagrodzenie za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w zakresie sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J.W. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie odmowy nakazania rozbiórki budynku inwentarskiego p o s t a n a w i a - przyznać adwokat Z. D. – D. wynagrodzenie za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w zakresie sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej w wysokości 221,40 zł (dwieście dwadzieścia jeden 40/100 złotych).
Wyrokiem z dnia 3.07.2012 r., sygn. akt II SA/BK 410/12, tutejszy Sąd oddalił skargę J. W. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...](k.346 t. II).
Postanowieniem z dnia 21.08.2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Białymstoku przyznał J. W. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Stosownie do powyższego Okręgowa Rada Adwokacka
w B. wyznaczyła do prowadzenia niniejszej sprawy adwokat Z. D. – D.(k. 371).
W dniu 17.09.2012 r. (data wpływu do Sądu) adwokat złożyła skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Białymstoku, w której wniosła m.in o zasądzenie na jej rzecz kosztów reprezentacji z urzędu z uwagi na nieopłacenie tych kosztów w całości ani w żadnej części.
Postanowieniem z dnia 01.08.2014 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku przyznał pełnomocnikowi wynagrodzenie za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w zakresie sporządzenia
i wniesienia skargi kasacyjnej w wysokości 221,40 zł (k. 411).
Od powyższego postanowienia pełnomocnik skarżącej złożyła sprzeciw, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu :
-niewłaściwe zastosowanie § 18 ust. 4 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej
z urzędu, skutkujące obniżeniem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną
z urzędu do 75% stawki minimalnej w sytuacji, gdy pełnomocnik nie występował w sprawie w I instancji, a wyznaczony został dopiero na etapie postępowania kasacyjnego;
- niezastosowanie § 2 ust. 1 oraz § 19 pkt 1 ww. rozporządzenia polegające na pominięciu przy rozstrzyganiu o wysokości kosztów zastępstwa prawnego rodzaju
i stopnia zawiłości sprawy, a przede wszystkim niezbędnego nakładu pracy adwokata, co doprowadziło do braku adekwatności zasądzonych kosztów do wykonanej pomocy prawnej.
W uzasadnieniu podniesiono, że skoro adwokat został ustanowiony dopiero na etapie postępowania kasacyjnego, to wynagrodzenie za udzielenie pomocy prawnej zostało bezzasadnie obniżone. Wskazano również, ze wykonana praca jest nieproporcjonalna do ustalonej stawki minimalnej za sprawy tego rodzaju. Sporządzenie środka zaskarżenia wymagało czasochłonnego przygotowania, zapoznania się z aktami sprawy, spotkań ze skarżącą w celu omówienia sprawy, analizy orzecznictwa - w tym Europejskiego Trybunału Praw człowieka.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Wobec wniesienia sprzeciwu od ww. postanowienia wniosek o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy podlegał rozpatrzeniu przez sąd stosownie do treści art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.),, dalej cytowanej: p.p.s.a.
Zgodnie z art. 250 p.p.s.a., wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych
i udokumentowanych wydatków. Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 poz. 461), zwane dalej "rozporządzeniem", wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub
w części.
Biorąc pod uwagę, iż pełnomocnik skarżącej załączył wymagane oświadczenie wraz z wnioskiem o przyznanie wynagrodzenia, Sąd uznał, że przesłanki do przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zostały spełnione, co uzasadnia przyznanie pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej.
Wskazać w tym miejscu należy, iż zasądzając opłatę za czynności adwokata
z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład jego pracy w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. W sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, przedmiotową opłatę sąd podwyższa ponadto o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach (§ 2 rozporządzenia). Stosownie zaś do § 19 pkt 1 cyt. rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych,
o których mowa w rozdziałach 3-5.
W świetle § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia, stawka minimalna za sporządzenie wniesienie skargi kasacyjnej przez adwokata, który nie prowadził sprawy w pierwszej instancji wynosi 75 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, nie mniej niż 120 zł. W niniejszej sprawie stawka minimalna określona w pkt 1 wynosi 240 zł.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż w warunkach niniejszej sprawy zasadne jest przyznanie wyznaczonemu adwokatowi, który nie prowadził sprawy
w pierwszej instancji, wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienia skargi kasacyjnej w kwocie 180 zł netto (240 zł x 75%). Stawkę tę zgodnie z § 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności (23 %), co w konsekwencji daje kwotę 221, 40zł.
W ocenie Sądu niezasadne jest zatem stanowisko pełnomocnika, który
w złożonym sprzeciwie podniósł, że z § 18 ust. 1 pkt 2 lit.b wynika możliwość zmniejszenia należnego wynagrodzenia za prowadzenie sprawy w II instancji do 75 % w sytuacji, gdy ten sam adwokat prowadził sprawę także w I instancji. Z § 18 ust. 1 pkt 2 lit.b wynika bowiem wprost, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej - 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że pełnomocnik nie prowadził sprawy w pierwszej instancji i dlatego zasadne było ustalenie wynagrodzenia w ww. wysokości.
Mając na uwadze niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter przedmiotowej sprawy i wkład pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia oraz rozstrzygnięcia należy uznać, że kwota 221,40 zł wynagrodzenia jest adekwatna do jego udziału w niniejszym postępowaniu. W niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniom adwokata, działania podjęte przez niego (sporządzenie środka zaskarżenia, zapoznanie się z aktami sprawy, analiza orzecznictwa, spotkania ze skarżącą) nie dają podstawy do zastosowania 150% stawki minimalnej, nie przekraczają, bowiem granic zwykłej staranności pełnomocnika.
Z tych względów na podstawie art. 260 w zw. z art. 250 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, orzekł jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło