II SA/Bk 412/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.),, asesor WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 września 2007 r. sprawy ze skargi P. Zarządu Dróg Wojewódzkich w B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie obciążenia opłatą za wydanie opinii sanitarnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą jej wydanie decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. P. z dnia [...], nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. na rzecz strony skarżącej – P. Zarządu Dróg Wojewódzkich w B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. P. z dnia [...] nr [...] obciążającą P. Zarząd Dróg Wojewódzkich w B. opłatą za wydanie opinii sanitarnej co do konieczności sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i określenia jego ewentualnego zakresu dla przedsięwzięcia polegającego na przebudowie drogi wojewódzkiej nr 681 na odcinku 300 m w km 24+668 do km 24+968 na terenie gruntów wsi T. gm. W., działka oznacz. nr geod. [...], obejmującej wykonanie poszerzenia i wzmocnienia istniejącej konstrukcji jezdni wraz z przebudową istniejących wjazdów indywidualnych oraz pogłębienie i oczyszczenie rowów przydrożnych na etapie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia: W dniu [...] Wójt Gminy W. zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. P. w sprawie wydania opinii sanitarnej co do konieczności sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko w związku z wnioskiem P. Zarządu Dróg Wojewódzkich w B. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] organ nie stwierdził konieczności sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia na etapie środowiskowych uwarunkowań a następnie decyzją z dnia [...]. nr [...] obciążył P. Zarząd Dróg Wojewódzkich w B. opłatą w wysokości 57,99 zł. za czynności związane z wydaniem tego postanowienia. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że nie ulega wątpliwości, iż wydanie opinii co do konieczności sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia oraz opiniowanie środowiskowych uwarunkowań zalicza się do czynności z zakresu nadzoru zapobiegawczego. W związku z powyższym pobranie od inwestora opłaty na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej za dokonanie tej czynności jest w pełni uzasadnione. Wysokość opłaty została ustalona w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 4 lutego 2004r. w sprawie opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej z uwzględnieniem bezpośrednich kosztów wykonania, na które składa się: wynagrodzenie pracowników biorących udział w kontroli wg stawek osobistego zaszeregowania, koszty materiałowe oraz koszty pośrednie. Odwołanie od tej decyzji wniósł P. Zarząd Dróg Wojewódzkich w B. i podniósł, że w sprawie niniejszej działania organu nie kwalifikują się do czynności z zakresu nadzoru zapobiegawczego określonego w art. 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie skarżonej decyzji. Organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i zważył co następuje: Wydanie opinii w sprawie co do konieczności sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i określenia jego ewentualnego zakresu zalicza się do czynności z zakresu nadzoru zapobiegawczego. Dlatego też inwestor zobowiązany jest do dokonania opłaty za wykonanie tej czynności – art. 36 ust. 1 o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Organ powołując się na treść §3 i §4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 4 lutego 2004r. w sprawie opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej podniósł, że opłaty są pobierane nie tylko za badania laboratoryjne prowadzone w stacjach sanitarno-epidemiologicznych ale również za wszelkie inne czynność wykonywane w ramach sprawowanego nadzoru sanitarnego. Do takich czynności zalicza się między innymi wydanie przedmiotowej opinii w ramach sprawowanego zapobiegawczego nadzoru sanitarnego za którą organ jest zobowiązany pobrać opłatę w wysokości kosztów wykonania tych czynności. Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżył P. Zarząd Dróg Wojewódzkich w B. i zarzucił: 1. naruszenie przepisów prawa procesowego: - art. 77 §1 kpa w zw. z art. 130 kpa poprzez nie rozpatrzenie w postępowaniu odwoławczym zarzutu dotyczącego podania w osnowie decyzji I instancji terminu jej wykonania przed terminem do wniesienia odwołania, 2. naruszenie prawa materialnego: - art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez jego bezpodstawne zastosowanie, bowiem organ nałożył obowiązek opłat za czynności wykonane w ramach współdziałania w trybie art. 106 kpa z organem przed którym toczyło się postępowanie administracyjne dotyczące wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych zgody na realizację przedsięwzięcia dla inwestycji drogowej. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. wniósł o jej oddalenie i podniósł, że art. 36 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ani żaden inny przepis nie wskazuje na to, że obciążenie opłatą za inne czynności w ramach nadzoru zapobiegawczego może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy organ inspekcji samodzielnie wszczął postępowanie a nie w trybie współdziałania. Współdziałanie w ramach art. 106 kpa dla inspekcji sanitarnej stanowi obowiązek przeprowadzenia samodzielnego postępowania administracyjnego ze wszelkimi konsekwencjami z tego tytułu wynikającymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem organy obu instancji naruszyły przepis art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, co miało wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcia wymagała kwestia, czy organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej są uprawnione do pobierania opłat określonych w art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 1998r., nr 90, poz. 575 ze zm.) za wydanie opinii w sprawie obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i jego zakresie. Postępowanie w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko uregulowane zostało w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001r. – Prawo ochrony środowiska (DZ.U. nr 62, poz. 627 ze zm.). Zgodnie z art. 51 ust. 3 pkt 1 i 2 w/w ustawy, postanowienie o obowiązku sporządzenia raportu dla planowanego przedsięwzięcia i jego zakresu wydaje organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, po zasięgnięciu opinii organu ochrony środowiska oraz organu, o którym mowa w art. 57 ust. 1 tej ustawy, tj. państwowego powiatowego inspektora sanitarnego. Z treści powyższych przepisów wynika, że ustanawiają one obowiązek współdziałania organów. Współdziałanie organów uregulowane jest w art. 106 kpa. Oznacza to, że organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie może stwierdzić obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko i określić jego zakresu bez zasięgnięcia opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego. Wobec tego organ inspekcji sanitarnej uczestniczy w czynnościach już prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie zawisłej przed innym organem. Państwowy powiatowy inspektor sanitarny bierze udział w procesie decyzyjnym, wydając rozstrzygnięcie w formie postanowienia co do sprawy niemającej bytu samodzielnego, gdyż związana jest ona za sprawą główną, prowadzoną przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Państwowy powiatowy inspektor sanitarny jest zatem organem współuczestniczącym jako organ opiniujący. Jak wynika z powyższego, kompetencje inspektora sanitarnego do współdziałania przy stwierdzeniu obowiązku sporządzenia raportu wynikają z Prawa ochrony środowiska. Skoro więc wydanie opinii w sprawie obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko następuje w ramach współdziałania organów administracji publicznej ustanowionego przepisami prawa materialnego, brak jest podstaw do stosowania art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, regulującego pobieranie opłaty za czynności zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Państwowy powiatowy inspektor sanitarny nie działa w takim wypadku jako organ prowadzący postępowanie w odrębnej, samodzielnej sprawie administracyjnej, lecz jedynie zajmuje stanowisko wymagane przepisami ustawy – Prawo ochrony środowiska. Kompetencja organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej do wydania opinii wynika z art. 57 ust. 1 Prawa ochrony środowiska, a nie z art. 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Wobec tego wyrażenie przez państwowego powiatowego inspektora sanitarnego opinii w sprawie obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko ( art. 57 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 3 pkt 1 i 2 Prawa ochrony środowiska) nie stanowi czynności zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, z której wykonaniem wiąże się pobranie opłaty, o jakiej mowa w art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. ( tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2006r., sygn. akt IIISA/Gd 198/06, pub. w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych 4(19) 2007 poz. 90) Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 §1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Konsekwencją uwzględnienia skargi było stwierdzenie, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku, a także orzeczenie o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz skarżącego poniesionych przez niego kosztów postępowania sądowego – art. 152 i art. 200 w zw. z art. 210 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.