II SA/Bk 417/16
WyrokWSA w Białymstoku2016-10-04
Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Marek Leszczyński, Mieczysław Markowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie pokontrolne P. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B. nakładające na M. Sp. z o.o. w B. obowiązki dotyczące prowadzenia składowiska odpadów, zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa, w szczególności w zakresie prawidłowości ustaleń faktycznych i oceny dowodów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarządzenie pokontrolne zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa w zakresie punktów 3, 5, 6 i 7, ponieważ organ nie poczynił wystarczających ustaleń faktycznych, nie uwzględnił zastrzeżeń strony oraz nie ustosunkował się do przedłożonej przez nią opinii specjalisty. W pozostałym zakresie (punkty 1, 2 i 4) skargę oddalono, uznając, że ustalenia organu były wystarczające do wydania zarządzeń.Stan faktyczny
Spółka M. Sp. z o.o. zaskarżyła zarządzenie pokontrolne P. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B., które nakładało na nią szereg obowiązków związanych z prowadzeniem składowiska odpadów. Spółka zarzuciła organowi m.in. błędne ustalenie stanu faktycznego, nierozważenie wszystkich okoliczności sprawy, nieustosunkowanie się do przedłożonych dowodów i opinii, a także naruszenie przepisów KPA. Organ podtrzymał swoje stanowisko, wskazując na prawidłowość ustaleń kontroli.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone zarządzenie pokontrolne w punktach 3, 5, 6 i 7, a w pozostałej części skargę oddala. Zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B. na rzecz skarżącej M. Spółki z o.o. w B. kwotę 350,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 września 2016 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. w B. na zarządzenie pokontrolne P. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia określonych obowiązków 1. uchyla zaskarżone zarządzenie pokontrolne w punkcie 3, 5, 6 i 7, w pozostałej części skargę oddala; 2. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B. na rzecz skarżącej M. Spółki z o.o. w B. kwotę 350,00 (słownie: trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.-
Zarządzeniem pokontrolnym z dnia [...] marca 2016 r., znak:[...], wydanym na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy
z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2013 r., poz. 686 ze zm., zwanej dalej: "u.i.o.ś") P. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska
w B. (zwany dalej: "[...]WIOŚ w B.") nakazał M.
Sp. zo.o. w B. (zwanemu dalej: "Spółką"), zarządzającemu odpadami na składowisku odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w m. O., gm. N.:
1) wyposażenie składowiska odpadów w m. O., gm. N. we wszystkie niezbędne urządzenia i instalacje wymagane prawem oraz wyszczególnione
w posiadanych decyzjach;
2) utrzymywanie i prowadzenie składowiska w sposób zapewniający właściwe funkcjonowanie urządzeń technicznych stanowiących wyposażenie składowiska odpadów w m. O., gm. N. w tym urządzeń służących do monitoringu składowiska;
3) prowadzenie składowiska zgodnie z wymaganiami określonymi w instrukcji prowadzenia składowiska i decyzji zatwierdzającej tę instrukcję oraz zgodnie
z wymaganiami określonymi w posiadanym zezwoleniu na przetwarzanie odpadów
w sposób zapewniający bezpieczne dla życia i zdrowia ludzi oraz dla środowiska składowanie odpadów;
4) prowadzenie ewidencji odpadów zgodnie ze wszystkimi wymaganiami określonymi
w rozporządzeniu Ministra Środowiska w sprawie wzorów dokumentów stosowanych na potrzeby ewidencji odpadów;
5) unieszkodliwianie na składowisku odpadów w m. O., gm. N.
wyłącznie odpadów, z których uprzednio wysegregowano odpady nadające się do odzysku;
6) przyjmowanie do składowania na składowisku odpadów w m. gm. N. wyłącznie odpadów, których skład jest zgodny z informacjami zawartymi
w podstawowej charakterystyce odpadów, z danymi zawartymi w karcie przekazania odpadów oraz zgodny z decyzją zatwierdzającą instrukcję prowadzenia składowiska, z instrukcja prowadzenia składowiska oraz z pozwoleniem na przetwarzanie odpadów;
7) w przypadku przekazywania do składowania na składowisko w m. O., gm. N., odpadów niezgodnych z dokumentami, o których mowa w pkt 6, zawiadomić o tym niezwłocznie wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska.
Ponadto wyznaczono termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń na dzień [...] maja 2016 r.
Z uzasadnienia niniejszego zarządzenia wynika, że na podstawie ustaleń kontroli (udokumentowanej protokołem kontroli nr[...]), przeprowadzonej przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w B. w dniach [...] października 2015 r.- [...] grudnia 2015 r.
w M. Sp.zo.o. w B.na składowisku odpadów innych niż niebezpieczne
i obojętne w m. O., gm. N., obejmujących przestrzeganie przepisów
i decyzji administracyjnych w zakresie ochrony środowiska, stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska. Celem usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości nałożono ww. nakazy.
Jako uzasadnienie pierwszego nakazu wskazano brak brodzika do dezynfekcji kół pojazdów opuszczających teren składowiska oraz powołano § 8 i 11 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie składowisk odpadów. Uzasadniając drugi z nałożonych obowiązków powołano art. 135 ustawy
z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2013 r., poz. 21). Podniesiono, że
w grudniu 2014 r. oraz marcu i czerwcu 2015 r., a także w trakcie kontroli
w piezometrze P1 służącym do monitorowania stanu wód podziemnych na dopływie do ww. składowiska odpadów nie dokonano poboru próbki z uwagi na brak wody. Podstawą do nałożenia trzeciego nakazu były wymagania związane ze specyfiką składowania odpadów, które zostały określone w decyzji Marszałka Województwa P. z dnia [...] lutego 2015 r. znak: [...]zatwierdzającej instrukcję prowadzenia ww. składowiska odpadów oraz sposób gospodarowania odpadami określony w decyzji Starosty H. z dnia [...] grudnia 2014 r., znak: [...]ze zmianą w decyzji z dnia [...] lipca 2015 r., znak:[...]. Jako uzasadnienie czwartego z nałożonych obowiązków wskazano art. 3 ust. 1 pkt 32, art. 68 ww. ustawy o odpadach, art. 9b ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Organ podniósł, że w przedstawionych podczas kontroli kartach przekazania odpadów rubryki dotyczące miejsca prowadzenia działalności (instalacji) oraz rubryki dotyczące numeru rejestracyjnego pojazdu, przyczepy lub naczepy nie zostały wypełnione. Uzasadniając 5 obowiązek wskazano art. 17, 18, 33 i 105 ustawy o odpadach. [...]WIOŚ zaznaczył, że w wyniku oględzin przeprowadzonych na ww. składowisku
w dniach [...] i [...] października 2015 r. oraz [...] grudnia 2015 r. stwierdzono, że w masie odpadów o składzie charakterystycznym dla odpadów z grupy 17, tj. odpadów powstających z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych, umieszczonych na kwaterze do składowania odpadów, znajdowały się odpady charakterystyczne dla odpadów powstających w gospodarstwach. W masie odpadów stwierdzono obecność odpadów komunalnych, co do których istnieje obowiązek ich selektywnego zbierania i odbierania i które powinny wówczas zostać zaliczone do odpadów z grupy 20. W trakcie wizji terenowej zaobserwowano, że w masie odpadów umieszczonych na kwaterze składowiska znajdowały się odpady zapakowane w worki plastikowe z rodzaju takich w jakich są odbierane odpady, co świadczyło o tym, że odpady te przed umieszczeniem na składowisku nie zostały poddane skutecznemu procesowi przekształcenia w tym segregacji. Jako uzasadnienie do 6 i 7 nakazu powołano art. 120 i 135 ww. ustawy. Organ wskazał, że w wyniku wizji terenowej na ww. składowisku w dniach [...] i [...] października 2016 r. stwierdzono, że w masie odpadów znajdowały się m.in. odpady charakterystyczne dla odpadów powstających w gospodarstwach domowych oraz odpady, które mogły pochodzić z przemysłu tekstylnego. W wyniku szczegółowej analizy składu odpadów przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2015 r. w masie odpadów umieszczonych na kwaterze do składowania zaobserwowano: opakowania plastikowe po produktach spożywczych, a także opakowania metalowe, szklane, wielomateriałowe, po lekach, papier, plastik, zabawki dziecięce. Dołączone do opakowań plastikowych etykiety wskazywały na to, że były to odpady wytworzone w okresie listopad i grudzień 2015 r. W związku z powyższym stwierdzono, że zarządzający składowiskiem nie odmówił przyjęcia odpadów do składowania na przedmiotowym składowisku, pomimo ich niezgodności z dokumentami, wymienionymi w punkcie 6 ww. zarządzenia
Dnia [...] grudnia 2015 r. Spółka złożyła zastrzeżenia do wyżej opisanego protokołu jednocześnie wnosząc o: (1) na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. o wyłączenie od prowadzenia niniejszej sprawy pracownika WIOŚ- A. C., albowiem postawa ww. osoby w trakcie trwania kontroli oraz wypowiadane przez nią treści, wskazują na stronniczość pracownika; (2) przeprowadzenie rozprawy administracyjnej z uwagi na konieczność wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków, eksperta z Głównego Instytutu Górnictwa w K. oraz w drodze oględzin; (3) przeprowadzenie na rozprawie administracyjnej dowodu z zeznań świadka: W.K. - pracownika Spółki na okoliczność ustaleń faktycznych poczynionych w trakcie oględzin co do rodzaju składowanych odpadów; (4) wezwanie na rozprawę M. G., który dokonał oceny rodzaju składowanych odpadów - celem odebrania od niego bezpośrednio wyjaśnień
nt. wydanej opinii i zarzutów strony, (5) ponowne przeprowadzenie oględzin składowiska odpadów w miejscowości O. przy udziale M. G., strony oraz świadka sporządzającego opinię na zlecenie strony; (6) dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego sporządzonej na zlecenie strony
i przesłuchanie eksperta w charakterze świadka, z tym, że przedmiotowa opinia oraz dane eksperta zostaną udostępnione w terminie 2 tygodni (czas niezbędny na jej sporządzenie); (7) pominięcie sporządzonej dokumentacji pracy badawczo-usługowej pod tytułem "Ocena rodzaju składowanych odpadów na składowisku odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w O., gm. N.".
W związku z powyższym organ kontrolny w dniu [...] grudnia 2015 r. przeprowadził ponowną wizję w terenie przy udziale inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, uczestniczącego w kontroli przedstawiciela Głównego Instytutu Górnictwa w K. oraz przedstawicieli reprezentujących podmiot kontrolowany i przedstawicieli Urzędu Marszałkowskiego Województwa P. Następnie pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...]ustosunkował się do zastrzeżeń skierowanych do protokołu kontroli.
Spółka dnia [...] kwietnia 2016 r. wystąpiła do ww. organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w zarządzeniu pokontrolnym z dnia [...] marca 2016 r. wnosząc o uchylenie przedmiotowego zarządzenia i umorzenie postępowania
w sprawie. Skarżąca podniosła, że organ dokonał błędnego ustalenia stanu faktycznego.
Organ w piśmie z dnia [...] kwietnia 2016 r. wyjaśnił, że z ustaleń Inspektora Ochrony Środowiska wynika, iż składowisko odpadów w m. O., gm. N. jest składowiskiem odpadów typu innych niż niebezpieczne i obojętne, które zostało przeznaczone do składowania odpadów komunalnych i status tego składowiska do chwili obecnej nie został zmieniony. Zdaniem organu nie znajduje więc uzasadnienia twierdzenie strony, jakoby składowisko to miało mieć charakter składowiska odpadów przemysłowych, nawet jeżeli aktualnie nie są na nim deponowane odpady ulegające biodegradacji tylko odpady budowlano-remontowe. Ponadto wskazano, że zgodnie
z posiadanymi przez Zarządzającego pozwoleniami na składowisku tym dopuszcza się składowanie niektórych odpadów z grupy 20, tj. odpadów komunalnych. Na kwaterze Nr 1 będącej nadal w fazie eksploatacyjnej były przez wiele lat składowane zmieszane odpady komunalne, nie zostały z niej wydobyte i nadal zachodzą w nich procesy przemiany biologicznej, fizycznej i chemicznej, w wyniku której powstają związki i substancje ciekłe i gazowe. Jedyna różnica polega na tym, że prawdopodobnie przemiany te nie są tak intensywne jak w przypadku "świeżo" umieszczonych odpadów ulegających biodegradacji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. na "rozstrzygnięcie [...]WIOŚ w B. z dnia [...] kwietnia 2016 r. złożyła Spółka zaskarżając je w całości wraz z zarządzeniem pokontrolnym z dnia [...] marca
2016 r." Wniosła o uchylenie obydwu rozstrzygnięć i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie o uchylenie "rozstrzygnięcia" [...]WIOŚ
w B. z dnia [...] kwietnia 2016 r., jak również o dopuszczenie dowodu
z dokumentów: pisma przewodniego z dnia [...] marca 2016 r. wraz z pismem z dnia [...] stycznia 2016 r.- badanie monitoringowe polegające na kontroli struktury i składu masy składowiska (...), a także świadectwa legalizacji pionowej z dnia [...] listopada 2015 r., protokołu z oględzin z dnia [...] października 2015 r. sporządzonego przez Starostwo Powiatowe w H.; notatki służbowej z dnia [...] grudnia 2015 r. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie przepisów, które miały wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś., poprzez wydanie zarządzenia pokontrolnego na Spółkę, a nie do kierownika jednostki kontrolowanej,
2) art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś., poprzez wydanie zarządzenia pokontrolnego na podstawie dowodu z opinii eksperta,
3) pominięcie przez organ faktu złożenia przez stronę wymaganych przez organ dokumentów na potwierdzenie prawidłowego funkcjonowania składowiska w trakcie postępowania l instancyjnego, w rezultacie czego stawianie stronie zarzutu, m.in.
niewykonania i nieprzekazania [...]WIOŚ wymaganych badań monitoringowych (str. 3 pisma informacyjnego organu z [...] kwietnia 2016r.);
4) nie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy,
5) art. 9 ust. 2 pkt 6 u.i.o.ś., poprzez powoływanie się przez organ na pewne okoliczności lub braki w dokumentacji, podczas gdy organ nie wzywał strony do złożenia wyjaśnień lub dostarczenia dokumentów,
6) nieustosunkowanie się do zarzutów i twierdzeń strony, ani dowodów przez nią podnoszonych i przedłożonych na etapie I i II instancji; nierozważenia przez organ
w toku postępowania wszystkich okoliczności sprawy; obraza art. 7, 8 i 9 k.p.a. w zw.
z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nieustalenie wszystkich okoliczności faktycznych, na podstawie których powinno być oparte rozstrzygnięcie, pomijając jednocześnie dowody i zarzuty przedłożone i podnoszone przez stronę; brak należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego;
7) niepoinformowanie strony o możliwości zaskarżenia rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego, co stanowi naruszenie prawa strony do sądu,
8) niewyłączenie pracownika – A. C. - pomimo wielokrotnie składanego wniosku, co miało wpływ na rozstrzygniecie sprawy,
9) wydanie zarządzenia na podstawie protokołu, który nie spełnia ustawowych wymagań,
10) niesprostowanie treści protokołu ani niedokonanie jego zmiany w żaden inny sposób, pomimo wniosków strony, co doprowadziło do pozostania w obiegu prawnym kwestionowanego protokołu, a to z kolei miało wpływ na wydane rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła, że w niniejszej sprawie organ wydał dwa rozstrzygnięcia, tj. zarządzenie pokontrolne w dniu [...] marca 2016 r. oraz pismo w dniu [...] kwietnia 2016 r. stanowiące odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wskazała, że tryb postępowania organu stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż pismo z dnia [...] kwietnia 2016 r. nie rozstrzyga sprawy co do istoty. Ponadto odnosząc się do punktu 1 i 2 zarządzenia pokontrolnego podniosła, że w trakcie kontroli, jak i w późniejszych pismach oświadczała, że składowisko jest wyposażone w brodzik, który jest fizycznie obecny przez cały czas. Spółka nie zgodziła się również z twierdzeniem organu, że piezometry są niesprawne. Wskazała, że brak było odpowiedniego poziomu wody. Zdaniem Spółki w punkcie 3, 5 i 7 zarządzenia [...]WIOŚ wskazuje naruszenia, lecz nie przytacza na czym ww. naruszenia polegają. Podniosła, że w protokole kontroli z lutego 2015 r. organ nie stwierdził odpadów komunalnych na przedmiotowym składowisku, zaś
7 miesięcy później rzekomo zmieniły one swój charakter i kod (zmieszane niesegregowane odpady komunalne). Zarzuciła organowi, że w ogóle nie ustosunkował się do opinii specjalisty- dr inż. K. C. z dnia [...] grudnia 2015 r.
Ponadto, w ocenie strony skarżącej opinia sporządzona przez eksperta powołanego przez organ, tj. M. G. jest nieważna z mocy prawa. Na karcie tytułowej opinii: jest umieszczone logo Głównego Instytutu Górnictwa wraz
z pełnym adresem i danymi kontaktowymi; powoływanie się nas certyfikowany Zintegrowany System Zarządzania oraz fakt, iż GIG jest jednostką notyfikowaną nr 1453; a także widnieją dwa podpisy: Kierownika Zakładu Monitoringu Środowiska GIG - Pana L. D. oraz podpis nieczytelny kierownika pracy. Zdaniem strony sugeruje to powołanie przez organ biegłego w postaci instytutu naukowo-badawczego, a nie eksperta, o jakim mowa w ustawie o IOŚ. Jednakże, poza zarzutem braku podpisu pod opinią, to niezależnie od systemu jakości obowiązującego w danej jednostce, zgodnie z obowiązującymi przepisami instytut taki może być reprezentowany na zewnątrz wyłącznie przez dyrektora (art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o instytutach badawczych). Zatem w aktach sprawy brak jest dowodu na to, że osoby które podpisały się pod oceną były upoważnione do reprezentacji.
Zdaniem Spółki, z tego m.in. powodu ocena nie ma waloru dowodu z opinii biegłego. W tym miejscu zarzuciła również naruszenie art. 79 § 1 k.p.a., gdyż strona została postawiona przed faktem dokonanym, nie mogła skutecznie podnieść zarzutów przeciwko temu dowodowi.
Zdaniem strony skarżącej ekspert wydał opinię wyłącznie na podstawie wizji terenu i oględzin. Ponadto opiera się ona na czynnościach organu. Ekspert posługuje się w niej ogólnikami, np. z oceny nie wynika w jakiej części składowiska znajdują się duże ilości odpadów komunalnych i jakie to ilości zdaniem eksperta przeważyły, by uznać odpady za komunalne, na jakiej głębokości znalazły się te odpady. Opinia ta jest sprzeczna z treścią notatki służbowej z dnia [...] grudnia 2015 r., z której wynika, iż na składowisku są odpady remontowo-budowlane, a na obrzeżach sporadycznie występują pojedyncze elementy odpadów komunalnych.
Wskazała również, że organ w opinii powołał okoliczności, które nie miały miejsca. Sporządzająca ją osoba w punkcie 3 wskazała, że przeprowadzono oględziny w dniu [...] października 2015 r. (str. 1) oraz w dniu [...] października (str. 2) Natomiast ekspert dokonał oględzin wyłącznie [...] października 2015 r.
Spółka podniosła również, że organ wydał zarządzenie na podstawie protokołu, który nie spełnia ustawowych wymagań. Jest on powieleniem sporządzonej opinii (identyczne fragmenty opinii na stronie 7, 8 i 9).
Nadmieniła, że dokument dotyczący badań monitoringowych polegających na kontroli struktury i składu masy składowiska złożyła przy piśmie z dnia [...] marca 2016 r. Jednak pracownik organu- A.C. zapomniała o tym fakcie. Stąd też strona wnosiła o wyłączenie ww. pracownika od udziału w postępowaniu w tej sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Dodatkowo podniósł, że stanowisko organu z dnia [...] kwietnia 2016 r. wydane w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie zostało wydane w postępowaniu administracyjnym
i nie wywierało jakichkolwiek skutków dla Spółki. Dodał również, że niezasadne są zarzuty dotyczące naruszenia k.p.a., gdyż do postępowania kontrolnego prowadzonego w trybie ustawy o inspekcji ochrony środowiska przepisy k.p.a. nie mają zastosowania.
Pismem procesowym z dnia [...] września 2016 r. pełnomocnik skarżącej Spółki podniosła, że m.in. decyzja z dnia [...]lutego 2015 r. zatwierdzająca instrukcję prowadzenia składowiska w O. określa o jakich kodach odpady Spółka może przyjmować na ww. składowisko. Ponadto strona skarżąca wskazała, że w aktach sprawy znajduje się karta podstawowej charakterystyki odpadów, która nie była
w żaden sposób kwestionowana przez organ. Zarzuciła organowi, że nie wykonał badań morfologicznych odpadów na przedmiotowym składowisku a wyłącznie wzrokowo ocenił skład odpadów na składowisku. Zdaniem pełnomocnika znikoma ilość odpadów komunalnych w odpadach z budowy remontów i demontaży może wskazywać na 0,5% wagowo odpadów z gospodarstw domowych. Podniosła, że organ w ogóle nie ustosunkował się do przedłożonej przez stronę pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. opinii sporządzonej przez specjalistą- dr inż. K. C., która zawiera konkretną analizę składu odpadów i jakościowe badania atmogeochemiczne i w której w pkt 2 stwierdzono, że odpady są składowane zgodnie z obowiązującymi przepisami. Wskazała, że również z opinii powołanego przez organ eksperta wynika, iż na składowisku składowane są odpady remontowo-budowlane, a sporadycznie występują pojedyncze elementy odpadów komunalnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga jest częściowo zasadna.
Zaskarżone zarządzenie pokontrolne zostało wydane na podstawie Protokołu Kontroli Nr [...]z dnia [...].12.2015 r. sporządzonego po przeprowadzeniu kontroli na podstawie aty. 9 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r.
o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2013 r., poz. 686) w zw. z art. 79 ustawy z dnia 6 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2015 r., poz. 584 z późn. zm.). Kontrola dotyczyła składowiska odpadów w miejscowości O. gm. N. zarządzanego przez M. sp. z o.o. w B. i przeprowadzona została przez upoważnionych inspektorów w dniach [...].10.2015 r. i [...].1.02015 e.,
a jej celem miało być sprawdzenie wymagań w zakresie postępowania z odpadami
w tym odpadami niebezpiecznymi. Zgodnie z protokołem czynności kontrolne zostały zakończone [...].12.2015 r.
Protokół ten został przesłany Panu G. P. wiceprezesowi Spółki, członkowi wieloosobowego zarządu uprawnionemu jednoosobowo do jej reprezentacji jak wynika z zapisów KRS.
Zastrzeżeń wniesionych przez skarżącą, co do stwierdzonych naruszeń wskazanych w protokole organ nie uwzględnił. Przeprowadził natomiast dodatkowe oględziny składowiska w dniu [...].12.2015 r. i jej ustalenia uwzględnił w wydanym zarządzeniu pokontrolnym z dnia [...].03.2016 r., którego treść opisana jest na wstępie uzasadnienia.
W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa wniesionym w ustawowym terminie skarżąca zakwestionowała zasadność stwierdzonych naruszeń wskazanych w zarządzeniu i domagała umorzenia postępowania w sprawie.
Odpowiedź na wezwanie organ udzielił pismem z dnia [...].04.2016 r., [...], w którym wskazał, iż wyniki kontroli dawały podstawę do wydania kwestionowanego zarządzenia pokontrolnego.
Podniesione w skardze zarzuty są tylko częściowo uzasadnione i dawały podstawę do uwzględnienia skargi w zakresie dotyczącym pkt 3,5,6 i 7 zaskarżonego zarządzenia.
Na wstępie należy wskazać, że zarządzenie nie jest decyzją administracyjną, z uwagi jednak na fakt, że w sposób władczy rozstrzyga o obowiązkach kontrolowanego podmiotu w zakresie stwierdzonych naruszeń podlega zaskarżeniu na podstawie art.3 § 2 pkt 4 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa zgodnie
z art. 52 § 3 wskazanej wyżej ustawy, które te wezwanie stanowi wymóg formalny dopuszczalności skargi, a nie uruchamia postępowania w II instancji.
Udzielenie odpowiedzi w związku z wniesieniem wezwania w formie pisma jak to uczynił organ i co kwestionuje skarżąca nie jest naruszeniem prawa. Przepisy prawa bowiem nakładają na organ obowiązek udzielenia odpowiedzi na wezwanie, ale też nie wskazują formy w jakiej odpowiedź może być udzielona. Do postępowania związanego z przeprowadzeniem kontroli i wydaniem zarządzenia pokontrolnego nie mają zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego stąd też wskazywanie przez skarżącą naruszenia art. 7,8,9 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa jest nieuzasadnione.
Badanie legalności zaskarżonego zarządzenia przez Sąd sprowadza się do sprawdzenia czy organ w toku kontroli poczynił wystarczające ustalenia do stwierdzenia naruszenia prawa, innymi słowy czy stan faktyczny wynikający
z czynności kontrolnych i opisany w protokole kontroli, który zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o IOS stanowi podstawę do wydania zarządzenia jest wystarczający do ich wydania.
W tym zakresie skarżąca kwestionuje ustalenia organu wskazując, że nie wziął pod uwagę jej zastrzeżeń wniesionych do protokołu oraz w ogóle nie ustosunkował się do opinii specjalisty dr inż. K. C. z dnia [...] grudnia. Dotyczyła ona spornej kwestii składowania zmieszanych odpadów komunalnych
i wskazywała, że na kontrolowanym składowisku nie są składowane zmieszane odpady komunalne.
Jak wskazano powyżej wprawdzie organ w postępowaniu kontrolnym nie prowadzi postępowania dowodowego w oparciu o przepisy kpa to jednakże nie zwalnia go to z przeprowadzenia dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego, co zresztą organ uczynił przeprowadzając dodatkowe oględziny po zakończeniu kontroli i wykorzystując ustalenia z dokumentacji pracy badawczo – usługowej sporządzonej przez jednostkę organizacyjną GIG: Zakład Monitoringu Środowiska. W takim jednak wypadku miał obowiązek ustosunkowania się do przedstawionych przez skarżącą zastrzeżeń i złożonej opinii K. C.
Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, że z analizy zezwoleń udzielonych skarżącej na unieszkodliwianie odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne
w O. wynika, że skarżąca posiadała do [...] lipca 2015 roku także zezwolenie do przyjmowania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych i dopiero decyzją z dnia [...].07.2015 r., Nr [...]wydaną przez Starostę H. zezwolenie w tym zakresie uległo zmianie. Okoliczność ta ma o tyle znaczenie, że na składowisku tym do dnia w którym decyzja ta stała się ostateczna mogły być przyjmowane zmieszane odpady komunalne, co nakazywało w sposób jednoznaczny poczynienie ustaleń w zakresie dotyczącym przyjmowania tych odpadów na składowisko. Nie jest bowiem wystarczający fakt, iż stwierdzono frakcje tych odpadów dokonując odwiertów w składowisku, mogły one być przyjęte w okresie kiedy spółka posiadała na to zezwolenie, jak też wskazanie, że niektóre przedmioty stwierdzone w toku oględzin są typowe dla odpadów komunalnych. Istotną bowiem kwestią jest wskazanie czy tego rodzaju odpady mogły znajdować się
w składowanych odpadach i ewentualnie w jakiej ilości w stosunku do powstałych odpadów, czy też nie mogą w ogóle znajdować się na składowisku nawet
w pojedynczych egzemplarzach i w jakiej części składowiska.
Z tych więc względów Sąd uznał, że brak było wystarczających ustaleń do wydania zarządzeń pokontrolnych, o których mowa w poz. 3,5,6,7 kontrolowanego zarządzenia i w oparciu o art. 146 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżone zarządzenie w tym zakresie uchylił. W tym też zakresie organ ponownie prowadząc postępowanie winien uwzględnić powyższe wskazania do ustalenia stanu faktycznego.
Oddalając skargę na zarządzenie pokontrolne opisane w pkt 1,2 i 4 Sąd stwierdza, że mają one oparcie w ustaleniach wynikających z protokołu kontroli,
a także przyznanych częściowo w zastrzeżeniach do protokołu kontroli przez skarżąca i wezwaniu do naruszenia prawa.
Dotyczy to braku brodzika, niesprawności piezometrów oraz właściwego prowadzenia ewidencji odpadów.
Skarżąca wskazuje, że brak wady w brodziku nie oznacza, że tego typu urządzenia nie było. Do właściwego funkcjonowania brodzika wypełnienie go wodą jest niezbędne, spełnia on bowiem rolę dezynfekcyjną, a zatem prawidłowo organ stwierdził naruszenie przepisów dotyczących funkcjonowania składowiska - § 11 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie składowisk odpadów przewidujących wyposażenie składowiska w tego typu urządzenie.
Dotyczy to także niedopełnienia obowiązku utrzymania we właściwym stanie piezometrów, w których stwierdzono brak wody uniemożliwiających obserwację parametrów w wodach podziemnych, które mogłyby wskazywać na wystąpienie lub powstanie zagrożenia dla środowiska lub dla życia ludzi, co jest obowiązkiem wynikającym z art. 135 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.
Skarżąca przyznała także, że ewidencja odpadów nie zawierała wszystkich wymaganych informacji zgodnie z wymaganiami prawa, co wynika z wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wskazując, że zobowiązano obsługę do wpisywania numerów rejestracyjnych pojazdów. Oznacza to, że stwierdzenie naruszenia prawa
w tym zakresie było prawidłowe.
Oddalając skargę w tym zakresie Sąd stwierdził, że ustalenia zawarte
w protokole kontroli były wystarczające do wydania zarządzeń pokontrolnych w tym zakresie.
Końcowo należy dodać, że zarządzenie pokontrolne było skierowane do osoby fizycznej Pana G. P. – wiceprezesa skarżącej spółki, a zatem nie został naruszony art. 12 ust. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska.
Z tych względów Sąd orzekł o częściowym oddaleniu skargi zgodnie z art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a o kosztach stosownie do art. 206 powyższej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło