II SA/Bk 420/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Danuta Tryniszewska – Bytys (spr.) po rozpoznaniu w dniu 06 lipca 2010 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. R., J. D. R., M. Z. R., Z. K. R., R. J. R. o wstrzymanie wykonania uchwały w sprawie ze skargi M. R., J. D. R., M. Z. R., Z. K. R., R. J. R. na uchwałę Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie przystąpienia do scalenia i podziału nieruchomości p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały Rada Miejska w Ł. uchwałą z [...] kwietnia 2010 r. nr [...] przystąpiła do scalenia i podziału nieruchomości położonych w Łomży w części dotyczącej terenów pomiędzy ulicami: Z., S., S. Z. i K. A. Skargę na powyższą uchwałę złożyli M. R., J. D. R., M. Z. R., Z. K. R., R. J. R. – reprezentowani przez radcę prawnego. W skardze wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały. Argumentowali, że jej wykonywanie, poprzez zawiadomienie o wszczęciu postępowania o scaleniu i podziale oraz wyznaczenie terminu zebrania informacyjnego, spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znaczenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków dla skarżących. Zdaniem skarżących przeprowadzenie scalenia, zainicjowanego przedmiotową uchwałą, które obejmie jedynie część ich nieruchomości, spowoduje bezwartościowość pozostałej części oraz uszczupli ich prawa jako uczestników scalenia - zmniejszy ich udział w gruntach poscaleniowych. Zdaniem skarżących uchwała narusza istotę przysługującego im prawa własności. W odpowiedzi na skargę organ ustosunkował się do wniosku o wstrzymanie podając, iż jest on nieuzasadniony, bowiem wstrzymanie spowoduje straty innych mieszkańców, którzy akceptują rozwiązania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz na podstawie scalenia zamierzają uzyskać działki budowlane z prawem zabudowy, a następnie w nie zainwestować. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego do sądu administracyjnego aktu lub czynności może nastąpić na wniosek skarżącego i tylko wówczas, gdy podlega on wykonaniu (nadaje się do wykonania). Wymagane jest, by skarżący uprawdopodobnił okoliczności uzasadniające wstrzymanie tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wykonaniem aktu lub czynności - art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. W sprawie niniejszej żądaniem wstrzymania wykonania objęta została uchwała o przystąpieniu do scalenia i podziału nieruchomości, której podstawą jest art. 102 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Podjęcie takiej uchwały umożliwia przeprowadzenie postępowania scaleniowego. Wyznacza ona zewnętrzne granice obszaru poddanego procedurze scaleniowo – podziałowej. Na podstawie uchwały o przystąpieniu do scalenia i podziału wójt (burmistrz, prezydent miasta) zobowiązany jest wystąpić do właściwego sądu cywilnego wydziału ksiąg wieczystych o ujawnienie faktu przystąpienia do scalenia i podziału (art. 102 ust. 5 u.g.n.). Przedmiotowa uchwała nie powoduje natomiast skutków władczych w materialnoprawnej sferze uprawnień i obowiązków uczestników scalenia (nie nadaje praw oraz nie nakłada obowiązków). W szczególności nie prowadzi ona do przeniesienia własności nieruchomości w ramach "zamiany" gruntów, która jest celem postępowania scaleniowego oraz do ujawnienia nowego stanu prawnego w księgach wieczystych nowopowstałych nieruchomości, bowiem ten skutek może być osiągnięty dopiero na podstawie kończącej postępowanie scaleniowo – podziałowe uchwały o scaleniu i podziale, jak stanowi art. 104 u.s.g. (vide J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin "Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz", Warszawa 2009, s. 601, 602, 613 oraz G. Bieniek, S. Kalus, Z. Marmaj, E. Mzyk "Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz", Warszawa 2005, s. 364). Przedmiotowa uchwała ma charakter w zasadzie intencyjny, a nie rozstrzygający, nie wywołuje dla konkretnego uczestnika scalenia skutków o charakterze prawokształtującym (w sferze materialnoprawnej), a jedynie wyznacza w jakich granicach może dojść, na dalszych etapach postępowania scaleniowego, do ukształtowania jego praw. Powyższe wskazuje, że zaskarżona uchwała nie ma przymiotu wykonalności, rozumianego jako możliwość egzekucyjnego przymuszenia do jej zrealizowania, którą to cechę posiada kończąca postępowanie scaleniowo – podziałowe uchwała o scaleniu i podziale. Dopiero bowiem w oparciu o ostatnio wymienioną uchwałę dochodzi do uregulowania na nowo kwestii prawa własności na obszarze scaleniowym i możliwe jest wprowadzenie nowych właścicieli w ich prawa. Dlatego brak jest podstaw do wstrzymywania wykonania zaskarżonej w sprawie niniejszej uchwały w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. Również skarżący nie wykazał na czym miałoby polegać wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków poprzez wydanie uchwały z [...] kwietnia 2010 r. W przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia, albo przez przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Będzie to miało miejsce, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby chodziło o poniesienie straty na życiu lub zdrowiu. Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postan. NSA z 16.07.2008 r., II GZ 139/08, Lex nr 493849, postan. NSA z 02.12.2008 r., I OZ 1074/05, http://orzeczenia.nsa/gov.pl). Zdaniem sądu we wniosku złożonym w sprawie niniejszej nie uprawdopodobniono powyższych okoliczności. Potencjalna (mogąca, zdaniem skarżących, nastąpić w przyszłości) utrata wartości fragmentu nieruchomości nieobjętego scaleniem nie stanowi przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie powinno bowiem odnosić się do konkretnych okoliczności świadczących o wysokim prawdopodobieństwie wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a na takie w sprawie niniejszej nie wskazano, dlatego też zasadności powyższego argumentu o utracie wartości części nieruchomości na chwilę obecną nie można zweryfikować. Ponadto nie można zaakceptować tezy, że podjęcie uchwały o charakterze faktycznie procesowym, umożliwiającym dopiero dokonanie scalenia i podziału po przeprowadzeniu stosownego postępowania – spowoduje spadek wartości części nieruchomości nią nieobjętej. W momencie podejmowania przedmiotowej uchwały nie jest przesądzone, że do scalenia i podziału faktycznie – w zakreślonych granicach - dojdzie, bowiem jest to etap wstępny, po którym dopiero następuje opracowanie projektu scalenia i podziału. Ponadto uczestnicy scalenia mają prawo w toku postępowania zgłaszania uwag i zastrzeżeń, które podlegają rozpatrzeniu. Kończąca to postępowanie uchwała o scaleniu i podziale podlega zaskarżeniu do sądu. W tych okolicznościach trudno przyjąć, być wydana na etapie wstępnym uchwała o przystąpieniu do scalenia i podziału mogła wywołać skutek w postaci spadku wartości nieruchomości sąsiadujących z terenem objętym scaleniem, czy utrudnienia w zbyciu takiej nieruchomości w przyszłości (vide postanowienie NSA z 25.10.2005 r., I OZ 1074/05, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Na obecnym etapie sprawy sąd nie mógł zająć stanowiska w kwestii, czy włączenie przedmiotową uchwałą do obszaru scalenia tylko fragmentu nieruchomości skarżących uszczupla ich prawa jako uczestników scalenia i narusza istotę ich prawa własności, a tym samym uzasadnia wstrzymanie wykonania uchwały. Te przesłanki wiążą się z oceną zasadności wyznaczenia w uchwale o przystąpieniu do scalenia i podziału określonych granic terenu poddanego postępowaniu scaleniowemu i dlatego mogą stać się przedmiotem oceny wyłącznie przy merytorycznym rozpoznawaniu skargi, natomiast nie stanowią okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania kwestionowanego aktu lub czynności. W postępowaniu wpadkowym o udzielenie ochrony tymczasowej sąd nie dokonuje oceny merytorycznej zaskarżonego aktu, a bada wyłącznie przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.