II SA/Bk 424/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia pieniężnego oddala skargę Decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych przyznał D. K. statut działacza opozycji antykomunistycznej na podstawie art. 5 ust. 1 w zw. z art. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 690; zwanej dalej: ustawą). Na wniosek uprawnionej z dnia [...] stycznia 2019 r. (data wpływu do urzędu), decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych przyznał D. K. świadczenie pieniężne, bezterminowo, w wysokości 414,72 zł miesięcznie począwszy od lutego 2019 r. Nadto, świadczenie pieniężne za styczeń 2019 zostało przyznane w kwocie 187,29 zł. Zaznaczono, że świadczenie powyższe będzie podlegać podwyższeniu przy zastosowaniu wskaźnika waloryzacji emerytur i rent, co nie będzie wymagać zmiany decyzji o przyznaniu świadczenia. D. K. (zwana dalej: skarżącą) wystąpiła o ponowne rozpoznanie sprawy twierdząc, że świadczenie pieniężne jest jej należne od dnia wejścia w życie ustawy tj. od 31 sierpnia 2015 r. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Organ, w uzasadnieniu decyzji, przytoczył treść art. 7 ustawy, z którego wynika, że prawo do świadczenia pieniężnego przysługuje osobie o potwierdzonym statucie działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Na wniosek takiej "osoby uprawnionej" jest przyznawane świadczenie pieniężne (art. 8 ustawy). Zdaniem organu, skarżąca stała się osobą uprawnioną do żądania świadczenia pieniężnego w dniu [...] stycznia 2019 r., ponieważ w tej dacie otrzymała decyzję z dnia [...] stycznia 2019 r. o potwierdzeniu statusu działacza opozycji antykomunistycznej. O przyznanie świadczenia pieniężnego wystąpiła wnioskiem z dnia [...] stycznia 2019 r. (data wpływu do urzędu). Świadczenie zostało przyznane, proporcjonalnie za część miesiąca stycznia 2019 r. i na przyszłość, comiesięcznie od lutego 2019 r. Obliczenie świadczenia pieniężnego odbyło się zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy, który odsyła do art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, D. K. zarzuciła organowi niewłaściwą interpretację przepisów ustawy w odniesieniu do daty początkowej, od jakiej powinno być naliczane świadczenie pieniężne. Jej zdaniem, ustawa nie warunkuje wypłacania świadczenia od dnia potwierdzenia statusu osoby represjonowanej. Decyzja Szefa urzędu potwierdzająca status osoby uprawnionej miała charakter deklaratywny czyli potwierdzający działalność antykomunistyczną skarżącej w latach 80 – tych XX w. Stąd też data wydania tej decyzji nie ma wpływu na przyznanie świadczenia, jak też data złożenia wniosku, bowiem uprawnienia skarżącej wynikają z mocy samej ustawy. Ustawa weszła w życie 31 sierpnia 2015 r., a więc świadczenie powinno być naliczane za okres wsteczny tj. od 1 września 2015 r. do 18 stycznia 2019 r. co daje łączną kwotę 16 342,62 zł. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej odrzucenie twierdząc, że skarga została wniesiona do Sądu przedwcześnie. O decyzji z dnia [...] kwietnia 2019 r. strona została poinformowana drogą elektroniczną w dniu [...] kwietnia 2019 r. Decyzja została odebrana, za pośrednictwem Poczty Polskiej, w dniu [...] maja 2019 r. co oznacza, że termin do wniesienia skargi rozpoczął bieg od [...] maja 2019 r., a skarga została złożona dnia 30 kwietnia 2019 r. W piśmie z dnia [...] czerwca 2019 r. (k. 23 akt) skarżąca wskazała, że istotnie doręczono jej decyzję drogą pocztową w dniu [...] maja 2019 r. lecz już .. kwietnia 2019 r. powzięła wiadomość o decyzji z dnia [...] kwietnia 2019 r., ponieważ odebrała wiadomość drogą elektroniczną, co czyni skuteczność doręczenia w dniu [...] kwietnia 2019 r. W piśmie z dnia [...] czerwca 2019 r. skarżąca, dodatkowo ponowiła skargę z dnia [...] kwietnia 2019 r., wnosząc o kontynuację postępowania zgodnie z zasadą ekonomii procesowej. Z kolei, w piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2019 r. (k. 63) skarżąca dokonała modyfikacji skargi w ten sposób, że pozostawiła do uznania sądu okres, za który nie przyznano świadczenia. Zdaniem skarżącej, okres wsteczny może być brany pod uwagę: od 1 września 2015 r. do 18 stycznia 2019 r. lub od 1 września 2017 r. (od daty nowelizacji ustawy) do dnia 18 stycznia 2019 r. W tym ostatnim przypadku kwota zaległego świadczenia wynosi 6 677,34 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że Sąd poddał zaskarżoną decyzję kontroli merytorycznej. Sąd nie uznał wniosku organu o odrzucenie skargi jako przedwczesnej, wbrew stanowisku wyrażonemu w odpowiedzi na skargę. Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2018 r., poz. 1302) zwana dalej: p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Zgodnie z art. 109 § 1 k.p.a. decyzję doręcza się stronom na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W sprawie niniejszej, nie ulega wątpliwości, że organ, drogą elektroniczną, poinformował stronę w dniu [...] kwietnia 2019 r. o treści wydanej, w dniu [...] kwietnia 2019 r. decyzji II instancji. Fakt ten przyznaje sama skarżąca, która złożyła skargę, za pośrednictwem organu, w dniu [...] kwietnia 2019 r. Zdaniem Sądu, skarga nie była przedwczesna, bowiem doręczenie decyzji w formie pisemnej, za pośrednictwem Poczty Polskiej, w dniu [...] maja 2019 r. stanowiło potwierdzenie doręczenia decyzji, wcześniej odebranej w formie elektronicznej, co było zgodne z przepisem art. 109 § 1 k.p.a. Termin do wniesienia skargi rozpoczął bieg z dniem [...].04.2019 r. i został przez skarżącą zachowany. Niezrozumiałym jest powoływanie się organu na postanowienie NSA z dnia 18.01.2018 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 2587/17, jako potwierdzającego stanowisko o przedwczesności wniesionej skargi. Analiza w/w orzeczenia przez skład orzekający dowodzi, że nie jest ono adekwatne do rozpoznawanej sprawy i dotyczy zupełnie innej problematyki. Oceniając merytorycznie zaskarżoną decyzję, Sąd stwierdza, że zarzuty skargi nie są uzasadnione. Kwestię sporną stanowiła data, od której powinno być przyznane świadczenie pieniężne. Zdaniem strony, powinno być ono naliczone od daty wejścia w życie ustawy tj. od 1 września 2015 r. lub od daty zmiany ustawy tj. od 1 września 2017 r. Zdaniem organu, świadczenie przyznaje się na przyszłość od daty złożenia wniosku w tym przedmiocie. W ocenie Sądu, stanowisko organu jest prawidłowe, ponieważ pozostaje w zgodzie z przepisami ustawy. Mianowicie, zgodnie z art. 7 ustawy prawo do świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej przysługuje działaczowi opozycji antykomunistycznej lub osobie represjonowanej z powodów politycznych o potwierdzonym statusie działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, zwanym dalej "osobą uprawnioną". Z art. 8 ustawy wynika, że świadczenie pieniężne i pomoc pieniężną przyznaje, w drodze decyzji administracyjnej, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na wniosek osoby uprawnionej. Tryb uzyskiwania statusu osoby uprawnionej reguluje art. 5 ustawy, zgodnie z którym status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych potwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po stwierdzeniu przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, iż osoba ubiegająca się o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych spełnia warunki, o których mowa w art. 4 (ust. 1). Status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych potwierdza się na wniosek działacza opozycji antykomunistycznej, osoby represjonowanej z powodów politycznych, wdowy lub wdowca po działaczu opozycji antykomunistycznej lub osobie represjonowanej z powodów politycznych lub innego członka rodziny zmarłego działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych (ust. 2). Z zestawienia treści przepisów ustawy o działaczach opozycji oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych wynika, że prawodawca rozróżnił odrębne tryby postępowań, dotyczących: - potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych (art. 5 ust. 1), - przyznania osobie o potwierdzonym statusie działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych prawo do świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej (art. 7 i 8). Każde z wymienionych wyżej postępowań inicjowane jest w drodze oddzielnego wniosku, o jakim stanowi odpowiednio art. 5 ust. 2 ustawy - w odniesieniu do statusu osoby uprawnionej, jak i art. 8 ustawy - w odniesieniu do wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego. W świetle obowiązujących przepisów nie ulega przy tym wątpliwości, że przyznanie świadczenia pieniężnego możliwe jest dopiero po uzyskaniu statusu uprawnionego i złożeniu kolejnego wniosku, z tym że dotyczącego przyznania przedmiotowego świadczenia (art. 7 w zw. z art. 8 ustawy). W tym zakresie nie mogły odnieść skutku zarzuty skarżącej o deklaratywnym charakterze decyzji wydanej w trybie art. 5 ustawy. Jakkolwiek bowiem prawodawca wskazał w art. 5 ustawy, że status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych "potwierdza się w. drodze decyzji administracyjnej", to przyjęcie stanowiska skarżącej, że już od daty wejścia w życie lub zmiany ustawy- należy się również świadczenie pieniężne, uregulowane w art. 7-9 ustawy (przyznawane na odrębny wniosek) stanowiłoby niedopuszczalną wykładnię contra legem. Jak wynika bowiem z art. 11 ust. 1 omawianej ustawy do świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej stosuje się odpowiednio m.in. przepisy art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1769 i 1985), zgodnie z którym świadczenia pieniężne z pomocy społecznej/przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, z zastrzeżeniem ust. 7-11, Reasumując, stwierdzić należy, że przepisy ustawy jasno unormowały kwestią daty, od której przysługuje stronie świadczenie pieniężne. Jest ono przyznawane na wniosek (a nie z datą wcześniejszą) i jest wypłacane za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek. Wyrażone, powyżej stanowisko Sądu, nie jest odosobnione. Znalazło potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (np. w wyrokach: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – III SA/Ka 430/18, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – II SA/Sz 72/19). Zatem, skoro skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej świadczenia pieniężnego w dniu [...].01.2019 r. i dołączyła decyzję z dnia [...].01.2019 r. o potwierdzeniu statusu działacza opozycji antykomunistycznej, to organ słusznie naliczył jej świadczenie pieniężne za część miesiąca stycznia 2019 r. (187,29 zł) oraz przyznał bezterminowo, miesięcznie świadczenie w kwocie 414,72 zł, poczynając od lutego 2019 r. Brak jest podstaw, aby przyjąć, że organ nie dostosował przepisów ustawy do rozstrzygnięcia. Zaskarżona decyzja nie jest wadliwa. Na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.