II SA/Bk 425/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 sierpnia 2024 r. wniosku B. Ż. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. Ż. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 15 maja 2024 r. nr WOP.7721.49.2024.MM w przedmiocie rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku letniskowego p o s t a n a w i a: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Zaskarżoną decyzją z 15 maja 2024 r. nr WOP.7721.49.2024.MM Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w Białymstoku utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Sejnach z 22 marca 2024r. nr NB.5140.1.2023 nakazującą B. Ż. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku letniskowego o wymiarach 5,30 x 5,30 m z tarasem od strony południowo-zachodniej o wymiarach 1,44 x 7,75 m i tarasem od strony południowo-wschodniej o wymiarach 2,45 x 5,30, wraz ze zbiornikiem na nieczystości ciekłe, usytuowanego na działce nr [...] (przed podziałem działka nr [...]) w m. K. gm. G. W skardze na wyżej wskazaną decyzję B. Ż. wniósł o wstrzymanie jej wykonania do czasu rozstrzygnięcia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wedle zaś art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania rozstrzygnięcia będącego przedmiotem zaskarżenia oraz aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy, może mieć miejsce jedynie w przypadku, w którym zachodzą ww. przesłanki oraz co do zasady przesłanki te powinien wykazać wnioskodawca. W orzecznictwie wskazuje się, że szkoda w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. to szkoda niekoniecznie materialna, ale taka która nie mogłaby być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie oraz, przy której zaistnieniu zachodzi przesłanka istotnych trudności w przywróceniu rzeczy do stanu pierwotnego. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (vide: postanowienie NSA z 8 sierpnia 2014 r., II OZ 752/14, orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie sądu powyższe przesłanki wystąpiły w niniejszej sprawie. Dokonanie rozbiórki budynku letniskowego w wymiarach 5,30 x 5,30 m z dwoma tarasami – jednym o wymiarach 1,44 x 7,75 m i drugim o wymiarach 2,45 x 5,30, wraz ze zbiornikiem na nieczystości ciekłe, rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć należy, że choć skarżący nie umotywował swojego wniosku, to bez wątpienia – z powołaniem się na zasady doświadczenia życiowego – można stwierdzić, iż wykonanie zaskarżonej decyzji będzie dla skarżącego wiązało się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody - głównie finansowej, zaś powrót do stanu pierwotnego, jakkolwiek możliwy, będzie jednak długotrwały, uciążliwy, kosztowny – a więc wymagający znacznych nakładów finansowych, czasu i pracy. Potwierdzają to zdjęcia znajdujące się na k. 26 akt PINB, stanowiące załącznik do protokołu kontroli z 30 maja 2016 r. Dlatego wykonanie zaskarżonej decyzji należało wstrzymać. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że rozbiórka obiektu budowlanego przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej ze swej istoty wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a to z tego powodu, że nakaz rozbiórki może okazać się wadliwy. W razie uwzględnienia skargi skutki nieuzasadnionej rozbiórki dotkną właściciela obiektu, a ewentualnie udzielona mu ochrona polegająca na uchyleniu zaskarżonej decyzji może okazać się iluzoryczna, jeśli rozbiórka nie zostanie wstrzymana (tak NSA w postanowieniach z 8 września 2009 r., II OZ 828/10, z 27 listopada 2009 r., II OZ 1047/09 oraz z 4 listopada 2014 r. sygn. akt II OSK 2911/14). Podkreślić też należy, że w postępowaniu wpadkowym o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji sąd nie ocenia zgodności z prawem tej decyzji a jedynie przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Ocena wyrażona w tym postępowaniu nie ma zatem wpływu na wynik postępowania sądowego w jego głównym nurcie. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.