II SA/Bk 427/13

II SA/Bk 427/13 P O S T A N O W I E N I E Dnia 13 sierpnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2013 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym wniosku S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak [...] w przedmiocie udostępnienia części nieruchomości p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata Skarżący S. P. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazał, że jego jedynym dochodem jest emerytura w wysokości 200 zł miesięcznie. W udostępnionym przez sąd formularzu skarżący wskazał, że jest właścicielem gospodarstwa rolnego, ale nie prowadzi działalności rolniczej. Nie posiada żadnej rodziny. W skład jego majątku wchodzi 94-letni dom drewniany z pomieszczeniami o wielkości: 4x4 m2 i 3x 4 m2, gospodarstwo rolne o powierzchni 12, 81 ha oraz zniszczone przez silny wiatr budynki gospodarcze. Nie posiada przedmiotów wartościowych. W ostatnim czasie otrzymał 542 zł od gminy na naprawę dachu. W odpowiedzi na wezwanie o szczegółowe przedstawienie swojej sytuacji materialnej wskazał, że od stycznia 2012 r. nie uzyskuje żadnego dochodu z gospodarstwa rolnego oraz nie ma chętnych na jego dzierżawę z uwagi na słabe gleby. Nie otrzymuje dopłat z UE, gdyż został poinformowany, że mu nie przysługują. Miesięcznie płaci za energię elektryczną około 30 zł i płaci też podatek rolny – 187 zł. Nie wykupuje lekarstw. Kwartalna wysokość jego emerytury to około 600 – 700 zł (załączył dwa odcinki wypłaty tego świadczenia). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek podlegał uwzględnieniu. Celem prawa pomocy jest umożliwienie osobom o niskich dochodach i trudnej sytuacji materialnej poddania ich sprawy rozpatrzeniu przez sąd oraz umożliwienie realizacji innych uprawnień w postępowaniu sądowoadministracyjnym, bez konieczności uiszczania opłat. Z uwagi na to, że prawo pomocy jest odstępstwem od zasady odpłatności postępowania sądowego, to żądający zwolnienia od kosztów sądowych ma wykazać, iż konieczność ich poniesienia przekracza jego możliwości. Okoliczność, czy warunki do przyznania prawa pomocy zostały spełnione, podlega ostatecznie ocenie sądu. Analiza materialnych i finansowych warunków życia skarżącego wykazała, że nie posiada on możliwości uzyskania środków finansowych na pokrycie jakichkolwiek kosztów wiążących się ze skutecznym zainicjowaniem postępowania w sprawie niniejszej. Uzyskiwane przez skarżącego comiesięczne, stałe dochody w wysokości około 200 zł (emerytura) świadczą o braku możliwości zaspokojenia nawet podstawowych potrzeb bytowych. Nie poprawiają tej sytuacji doraźne kwoty pomocy udzielanej przez gminę (skarżący wskazał, że otrzymał 542 zł na naprawę dachu). Strona posiada gospodarstwo rolne o wielkości 12, 81 ha (w tym las), jednak – jak twierdzi - nie uzyskuje z niego żadnych dochodów, w tym dopłat z UE czy czynszu dzierżawy. Można by co prawda uczynić skarżącemu zarzut niewykorzystywania potencjału zarobkowania w postaci np. sprzedaży lasu czy podjęcia bardziej zintensyfikowanych działań związanych z uprawą ziemi czy jej wydzierżawieniem, jednak wskazywany w pismach procesowych fakt zaawansowanego wieku strony, związanych z tym ograniczeń w codziennym funkcjonowaniu, a także braku rodziny mogącej udzielić pomocy - nie pozwala uznać tych argumentów za uzasadniające odmowę przyznania prawa pomocy. Skoro z akt wynika, że skarżący jest w ciężkiej sytuacji finansowej i życiowej, to w konsekwencji należy uznać, że niemożność zaspokojenia nawet podstawowych potrzeb życiowych wyklucza wymaganie zaspokojenia kosztów sądowych. Spełnione więc zostały kryteria przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie. Zgodnie bowiem z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z taką sytuacją niewątpliwie mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Dodać należy, że wysokość wpisu (200 zł) stanowi równowartość całego miesięcznego dochodu strony. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.