II SA/Bk 428/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. D. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] czerwca 2018 r. Nr [...] w przedmiocie wstrzymania użytkowania części budynku oraz nałożenia obowiązku przedstawienia określonych dokumentów p o s t a n a w i a odrzucić skargę , D. D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę (zatytułowaną jako sprzeciw) na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] czerwca 2018 r. znak [...] wydane na podstawie art. 71a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 1332, dalej: "P.b.") w przedmiocie wstrzymania użytkowania części budynku gospodarczego z wiatą jako zakład kamieniarski oraz nałożenia obowiązku przedstawienia dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2 P.b. w terminie do dnia [...] października 2018 r. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. w odpowiedzi na sprzeciw wniósł o jego odrzucenie jako niedopuszczalnego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej powoływana jako "p.p.s.a."), bowiem od postanowienia wydanego przez organ I instancji sprzeciw nie przysługuje. W związku z tym, że zgodnie z art. 64a p.p.s.a. sprzeciw przysługuje jedynie na decyzje wydawane w trybie art. 138 § 2 k.p.a., sprzeciw skarżącej został uznany przez tut. Sąd za skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Postanowienie o wstrzymaniu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części i nałożeniu obowiązków przedstawienia określonych dokumentów, w związku z samowolną zmianą jego sposobu użytkowania, wydawane przez organy nadzoru budowlanego na podstawie art. 71a ust. 1 P.b., nie ma samodzielnego bytu prawnego, w tym sensie, że nie kończy postępowania w sprawie zalegalizowania zmiany sposobu użytkowania. Zastosowanie się przez stronę, lub nie, do obowiązku określonego w pkt 2 tego przepisu (tj. przedłożenie lub nieprzedłużenie dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2 P.b.) przesądza o toku dalszego postępowania w tej sprawie – tj. prowadzi do wydania albo postanowienia o ustaleniu opłaty legalizacyjnej (vide: art. 71a ust. 2 P.b.) albo decyzji o nakazaniu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (vide: art. 71a ust. 4 P.b.). W związku z powyższym nie jest ono postanowieniem rozstrzygającym o istocie sprawy, czy kończącym postępowanie. Jak wskazuje się w orzecznictwie postanowienie wydane na podstawie art. 71a ust. 1 P.b. nie kończy postępowania w sprawie legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, lecz przyczynia się do osiągnięcia celu postępowania, którym jest legalizacja tej samowoli budowlanej (por. wyrok NSA z dnia 20 lipca 2012 r., II OSK 788/11, LEX nr 1389891). W związku z powyższym stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie dotyczy kwestii incydentalnej, wynikłej w toku prowadzonego postępowania legalizacyjnego. Zgodnie zaś z art. 141 k.p.a., do jego zaskarżenia mógłby uprawniać szczególny przepis prawa, jednakże przepisy Prawa budowlanego nie przewidują takiej możliwości. W związku z tym, zgodnie z zasadą określoną w art. 142 k.p.a., postanowienie to można zaskarżyć jedynie w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie prowadzone w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania budynku. W przedmiotowej sprawie taką decyzją byłaby zatem wspomniana wcześniej decyzja, wydawana na podstawie art. 71a ust. 4 p.b., nakazująca przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 17 listopada 2009 r., II SA/Lu 503/09, LEX nr 587693). W niniejszej sprawie ww. decyzja nie została jednak przez organ nadzoru budowlanego wydana, zaś termin wyznaczony na realizację obowiązku, o którym mowa w art. 71a ust. 1 pkt 2 P.b. jeszcze nie upłynął. W związku z tym zaskarżenie przedmiotowego postanowienia do sądu administracyjnego jest czynnością przedwczesną oraz podjętą bez zachowania wymogu wyczerpania środków zaskarżenia, o którym stanowi art. 52 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych przyczyn aniżeli te wymienione w art. 58 § 1 pkt 1-5a p.p.s.a. W szczególności niedopuszczalność skargi z innych przyczyn występuje w sytuacji, gdy skarga została wniesiona bez wyczerpania środków zaskarżenia albo gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi – tak jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Na marginesie należy zauważyć, że wadliwe pouczenie organu o przysługującym skarżącej środku odwoławczym, (które de facto organ I instancji sprecyzował wysoce niejednoznacznie), nie kreuje takiego prawa, gdy na podstawie obowiązujących przepisów, prawo to nie przysługuje. Wobec powyższego, Sąd orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.