II SA/Bk 43/14
PostanowienieWSA w Białymstoku2014-03-11
Skład orzekający: sędzia WSA Małgorzata Roleder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych, ponieważ miesięczny dochód jej trzyosobowej rodziny jest niższy od ponoszonych przez nią wydatków. W związku z tym, na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca I. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazała, że jej rodzina utrzymuje się z działalności gospodarczej przynoszącej straty oraz dochodu męża z gospodarstwa rolnego. Po odmowie przyznania prawa pomocy przez referendarza sądowego, skarżąca złożyła sprzeciw, podnosząc, że jej sytuacja materialna nie uległa zmianie, a koszty utrzymania wzrosły. Sąd rozpoznał sprzeciw na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2014r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu I. K. na postanowienie referendarza sądowego z dnia 13 lutego 2014 r. w sprawie ze skargi I. K. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie ewidencji gruntów i budynków p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Wnioskiem z 24 stycznia 2014r. I. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonkiem E. K. oraz synem T.K. (19 lat). Źródło miesięcznego utrzymania rodziny stanowi działalność gospodarcza prowadzona przez wnioskodawczynię (przynosząca straty) oraz dochód uzyskiwany przez E. K. z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w wysokości 236,50 zł. Skarżąca nie posiada majątku. Majątek E. K. stanowi: nieruchomość rolna o powierzchni 6,6 ha oraz dom o powierzchni 80 m².
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego I. K. oświadczyła, że nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Wykazane wydatki miesięczne rodziny wynoszą łącznie 2.015,44 zł, w tym: energia elektryczna – 409,21 zł; woda – 19,75 zł; telefon – 147,49 zł; żywność – 350 zł; lekarstwa i opieka medyczna – 60 zł; rata spłaty kredytu – 319,99 zł; ubezpieczenie KRUS – 333 zł; gaz – 60 zł; nauka T. K.– 200 zł; podatek od nieruchomości – 116 zł. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą "D." w D. C. Gospodarstwo rolne – własność E. K. ma powierzchnię 1,0461 ha przeliczeniowego (3,2259 ha użytków rolnych). Dodatkowo współmałżonek I. K. posiada 3,2972 ha lasu. E. K. hoduje 40 kur i 6 kóz, nie posiada maszyn rolniczych, nie otrzymuje również dopłat unijnych do prowadzonej produkcji rolnej. Dochód miesięczny uzyskiwany z tytułu prowadzenia gospodarstwa to 252 zł. Wnioskodawczyni jest właścicielką samochodu osobowego Fiat Palio Weekend, rok prod. 1998, koszty miesięcznej eksploatacji pojazdu wynoszą 200 zł. Wykazane zadłużenie rodziny stanowi kwota 17.264 zł.
Skarżąca dołączyła do akt sprawy rachunki i faktury za: energię elektryczną (k. 27), telefon (k. 28); bilans prowadzonej działalności gospodarczej za okres październik – grudzień 2013 r. (k. 29); decyzję Wójta Gminy D. C.
z dnia 30 stycznia 2014 r. w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 r. (k. 30); harmonogram spłat rat kredytu (k. 31 – 32); zaświadczenia urzędu skarbowego z dnia 17 października 2013 r. o dochodzie członka rodziny podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych za rok 2012 (k. 33); pismo KRUS dot. wysokości płaconych składek na ubezpieczenie
w 2013 r. (k. 37).
Postanowieniem z dnia 13 lutego 2014r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Sprzeciw od powyższego postanowienia złożyła skarżąca wskazując, że na mocy postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 8 sierpnia 2013r. w sprawie II SA/Bk 434/13 miała już przyznane prawa pomocy
w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i od tego czasu jej sytuacja nie uległa zmianie. Prowadzona przez nią działalność gospodarcza cały czas przynosi straty, a koszty utrzymania rodziny zwiększyły się w stosunku do poprzedniego wniosku i wynoszą obecnie 2200 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Na wstępie należy zaznaczyć, iż sprzeciw został wniesiony skutecznie, co powoduje utratę mocy postanowienia z dnia 13 lutego 2014r., a wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy podlega ponownemu rozpatrzeniu.
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi: dalej powoływanej: p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym.
Wniosek skarżącej zawiera żądanie udzielenia prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przy czym to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie
i rodziny. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006,
s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592).
Z oświadczenia wnioskodawczyni dokumentującego jej sytuację majątkową wynika, że źródłem utrzymania rodziny jest działalność gospodarcza (przynosząca straty) oraz dochód uzyskiwany przez E. K. z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w wysokości 236,50 zł. Skarżąca nie posiada majątku. Majątek E. K. stanowi: nieruchomość rolna o powierzchni 6,6 ha oraz dom o powierzchni 80 m².
Analizując powyższe dane w kontekście złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Sąd doszedł do wniosku, że skarżąca dowiodła, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych w sprawie niniejszej. W złożonym oświadczeniu skarżąca wykazała bowiem, iż wysokość miesięcznego dochodu trzyosobowej rodziny jest niższa od jej wydatków.
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 260 w zw. z art. 245 § 3
w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło