II SA/Bk 43/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 maja 2014 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę Wnioskiem z dnia [...] maja 2013r. I. K., sołtys sołectwa D. C., zwróciła się do Starosty H. o dokonanie aktualności operatu ewidencyjnego, przeprowadzenia dokładnego postępowania celem wyjaśnienia rozbieżności w ewidencji gruntów i budynków i doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Ponadto wniosła o porównanie ewidencji gruntów prowadzonej przez starostę ze wszystkimi księgami wieczystymi poszczególnych nieruchomości prowadzonymi przez Sąd Rejonowy w B. P. oraz dokonanie oględzin poszczególnych nieruchomości mieszkańców na okoliczność, że drogi powiatowe nr [...] i [...] nie są urządzone na domach i ogrodzeniach lub ogródkach przydomowych mieszkańców wsi D. C., lecz w innym miejscu niż to zostało określone w ewidencji. Starosta H. decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...], orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie dokonania opisanych wyżej czynności. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że zadania realizowane przez Starostów wynikają z przepisów art. 7b ustawy Prawo geodezyjne i Kartograficzne ( Dz. U. z 2010 r. Nr 192. póz. 1287 ze zm. ). Do zadań tych należy między innymi prowadzenie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym ewidencji gruntów i budynków, gleboznawczej klasyfikacji gruntów i geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu. Podkreślono również, że zgodnie z ww. przepisem Starosta nie jest uprawniony do dokonywania czynności, których wykonania domagała się wnioskodawczyni. Sugestie zaś wnioskodawczyni, że granice na mapie (dotyczy mapy ewidencji gruntów i budynków) między działkami będącymi drogami powiatowymi nr [...] i [...] (dz. Nr A, B, C, D, i E) i działkami sąsiednimi przylegającymi do nich są obarczone błędami nie zostały podparte żadnymi dowodami. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła I. K. zarzucając jej naruszenie art. 7, 9, 11, 77 i 107 k.p.a. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z [...] listopada 2013r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ powołał art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (jedn. tekst z 2010 r. Dz. U. Nr 193, póz. 1287 ze zm.), wyjaśniając, że ewidencja gruntów i budynków (kataster nieruchomości) jest jednolitym dla kraju systematycznie aktualizowanym zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami. Dalej organ przypominał, że zgodnie z § 44 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, póz. 454) starosta jest zobowiązany do utrzymywania operatu ewidencyjnego w stałej aktualności tj. w zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. W myśl jednak §45 cytowanego rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Aktualizacja danych zawartych w ewidencji starosta dokonuje bądź z urzędu , bądź na wniosek uprawnionych»podmiotów ( w tym wypadku właściciela nieruchomości), po przedłożeniu stosownych dokumentów uzasadniających potrzebę aktualizacji. Organ wyjaśnił też, że to osoby zgłaszające wprowadzenie zmian do ewidencji gruntów i budynków obowiązane są do dostarczenia dokumentów geodezyjnych, kartograficznych i innych niezbędnych do wprowadzenia tychże zmian (art. 22 ust 3 ustawy). Konkludując organ II instancji stwierdził, że omówione przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie uprawniały Starosty do dokonywania czynności, których wykonania domagała się wnioskodawczyni. Sugestie zawarte we wniosku, że granice na mapie ewidencji gruntów między działkami będącymi drogami powiatowymi nr [...] i [...], a działkami sąsiednimi, wykazanymi w ewidencji gruntów i budynków obrębu D. C. są błędne, nie zostały podparte żadnymi dowodami. Ponadto, jak podkreślił organ, granice pomiędzy działkami stanowiącymi drogi powiatowe nr [...] i [...] ( dz. nr: A,B,C,D,E.), a działkami sąsiednimi przyległymi do tych działek powstały w wyniku scalenia gruntów zatwierdzonego ostatecznym orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej - Wydział Rolnictwa i Leśnictwa w B. z dnia [...] listopada 1959 r. Po tej zaś dacie na opisanym terenie nie miały miejsca żadne zmiany uzasadniające konieczność zmiany przebiegu granic działek ewidencyjnych. I. K. sołtys sołectwa D. C. zaskarżyła powyższą decyzję do sądu administracyjnego wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: art. 7, 9 i 77 k.p.a. poprzez nie dokonanie wyczerpującego zbadania i rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego, który miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie. W ocenie skarżącej organ I i II instancji w ogóle nie przeprowadził żadnego postępowania i nie odniósł się do przedstawionych przez nią wniosków dowodowych dotyczących porównania ewidencji gruntów prowadzonej przez Starostę ze wszystkimi księgami wieczystymi poszczególnych nieruchomości prowadzonymi przez Sąd Rejonowy w B. P. oraz dokonania oględzin poszczególnych mieszkańców na okoliczność, że drogi powiatowe nr [...] i [...] nie są urządzone na domach i ogrodzeniach przydomowych mieszkańców wsi D. C., lecz w innym miejscu niż zostało określone w ewidencji. Do skargi skarżąca załączyła trzy decyzje Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki j Morskiej w W. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody P. stwierdzających nabycie z mocy prawa przez Powiat H. prawa własności działek zajętych pod drogi powiatowe, potwierdzające jej zdaniem. że ww. drogi są urządzone w całkowicie innym miejscu niż to wynika z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje; Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, którą utrzymano w mocy decyzję Starosty H. o umorzeniu postępowania w sprawie dokonania aktualności operatu ewidencyjnego, przeprowadzenia dokładnego postępowania celem wyjaśnienia rozbieżności w ewidencji gruntów i budynków i doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, porównania ewidencji gruntów prowadzonej przez starostę ze wszystkimi księgami wieczystymi poszczególnych nieruchomości prowadzonymi przez Sąd Rejonowy w B. P. oraz dokonanie oględzin poszczególnych nieruchomości mieszkańców wsi D. C. Przedmiot ewidencji oraz podstawowe wymagania co do jej zawartości określa ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. jedn. Dz. U. z 2010 r. nr 193, poz. 1287 ze zm.). Natomiast zasady prowadzenia ewidencji zostały zawarte w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawi ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 38, poz. 454). Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne celem ewidencji gruntów i budynków jest stworzenie jednolitego dla kraju i systematycznie aktualizowanego zbioru informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Rozporządzenie określa m.in. sposób prowadzenia ewidencji oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych (§ 1 pkt 2 Rozporządzenia). Do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy m.in. utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2 rozporządzenia). Dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek - § 46 ust. 1 rozporządzenia. Przy czym wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych zgodnie z przepisami rozporządzenia może nastąpić w dwojakim trybie: po pierwsze - w trybie czynności materialnoprawnej w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia (art. 22 ust. 2 i ust. 3 ustawy w zw. z § 48 ust. 1 i 2 Rozporządzenia), o czym organ zawiadamia (§ 49 ust. 1 i 2 Rozporządzenia); po drugie - w formie decyzji administracyjnej, gdy aktualizacja operatu wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego lub uzyskania dodatkowych dowodów (§ 47 ust. 3 Rozporządzenia). Wówczas starosta przeprowadza postępowanie administracyjne, które kończy się wydaniem decyzji administracyjnej. Dokumentami zaś uzasadniającymi wprowadzenie zmian w świetle § 46 cytowanego rozporządzenia są: prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne, akty normatywne, opracowania geodezyjne i kartograficzne, przejęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające wykazy zmian danych ewidencyjnych, dokumentacji architektoniczno-budowlane gromadzone i przechowywane przez organy administracji publicznej, ewidencje publiczne prowadzone na podstawie innych przepisów Zestawiając opisane wyżej cele ewidencji gruntów i budynków oraz zasady prowadzenia ewidencji, z żądaniem skarżącej dokonania m.in. aktualności operatu ewidencyjnego, przeprowadzenia dokładnego postępowania celem wyjaśnienia rozbieżności w ewidencji gruntów i budynków i doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, oraz porównania ewidencji gruntów prowadzonej ze wszystkimi księgami wieczystymi poszczególnych nieruchomości prowadzonymi przez Sąd Rejonowy w B. P., należy stwierdzić, że organy administracji I i II instancji trafnie orzekły o umorzeniu wszczętego w tym zakresie postępowania. Skarżąca nie przestawiała bowiem żadnych dowodów, a tym bardziej dokumentów (szczegółowo opisanych w § 46 cytowanego rozporządzenia) uzasadniających wprowadzenie żądanych zmian. Organy administracji publicznej, dokonując aktualizacji zapisów ewidencyjnych, nie posiadają zaś kompetencji do rozstrzygania sporów prawnych. W orzecznictwie przyjmuje się, że przez zmiany w ewidencji nie można doprowadzić do modyfikacji, czy ustalania spornego stanu prawnego nieruchomości, ale dopiero zmiana lub ustalenie tego stanu w innym przewidzianym przez prawo trybie, np. w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym, powinna znaleźć odzwierciedlenie w ewidencji gruntów i budynków. Prowadząc ewidencje gruntów i budynków, organy administracji publicznej, rejestrują jedynie stany prawne w oparciu o określone dokumenty i nie mogą samodzielnie rozstrzygać w kwestii uprawnień objętych tymi dokumentami. Ewidencja jest tylko zbiorem informacji, rejestr ewidencji jest wyłącznie odzwierciedleniem danych wynikających z przedłożonych organowi dokumentów (zob. prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 maja 2013 r., sygn. akt III SA/Gd 732/12, CBOSA). Sąd podkreśla, że w świetle przepisów ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne oraz wyżej opisanego rozporządzenia, istota prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do ciągłej aktualizacji w operacie ewidencyjnym zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych, i to zasadniczo na podstawie dokumentów powstałych poza postępowaniem ewidencyjnym. Aktualizacja operatu następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (tak m.in. WSA w Olsztynie w wyroku z 5 czerwca 2014r. II SA/Po 82/14 oraz WSA w Lublinie z dnia 15 maja 2012 r., III SA/Lu 86/12, publ. Centrala Baza Orzecznictwa Sądów Administracyjnych, dalej jako CBOSA). Odnosząc się z kolei do twierdzeń skarżącej, jakoby z przedłożonych w toku postępowania sądowego decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Wodnej w W., z których zdaniem skarżącej jednoznacznie wynikało, że drogi powiatowe (w tym oznaczone [...] i [...]) zostały urządzone w całkowicie innym miejscu niż to wynika z ewidencji, należy stwierdzić, że nie zasługuje one na akceptację. Jak słusznie, bowiem zasygnalizował organ II instancji, stwierdzenie przez ww. Ministra nieważności decyzji Wojewody P. zostało dokonane z całkiem innych powodów i nie ma to żadnego wpływu na przebieg granic tych dróg i działek przyległych do tych dróg, które są wykazane w ewidencji gruntów i budynków. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących norm prawa materialnego, jak też prawa procesowego, które miało lub mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, dlatego też skargę jako bezzasadną oddalił na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.).