II SA/Bk 43/17
PostanowienieWSA w Białymstoku2017-04-03
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jakie przepisy dotyczące wynagrodzenia radcy prawnego ustanowionego z urzędu w postępowaniu administracyjnosądowym należy stosować w przypadku zmiany rozporządzeń regulujących te kwestie w trakcie trwania postępowania?Ratio decidendi
W przypadku zmiany przepisów regulujących wynagrodzenie radcy prawnego ustanowionego z urzędu w trakcie postępowania administracyjnosądowego, do czynności dokonanych w danej instancji przed wejściem w życie nowego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe. Czynności dokonane po wejściu w życie nowego rozporządzenia podlegają jego przepisom. Wartość przedmiotu sprawy oraz charakter czynności procesowych decydują o wysokości stawki minimalnej wynagrodzenia, która następnie jest powiększana o podatek VAT.Stan faktyczny
Wniosek radcy prawnego M. W. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w przedmiocie opłaty adiacenckiej. Radca prawny brał udział w postępowaniu I-instancyjnym oraz sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną i opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Sprawa dotyczyła zmiany przepisów dotyczących wynagrodzenia radców prawnych z urzędu w trakcie trwania postępowania.Rozstrzygnięcie
Przyznano radcy prawnemu M. W. kwotę 1.476 zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego M. W. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] października 2014 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej p o s t a n a w i a przyznać radcy prawnemu M. W. kwotę 1.476 zł (tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć złotych) w tym tytułem: wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w zakresie udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji kwotę 738 zł (siedemset trzydzieści osiem złotych), wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w zakresie sporządzenia i wniesienia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej kwotę 369 zł (trzysta sześćdziesiąt dziewięć złotych) i wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w zakresie sporządzenia i wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną kwotę 369 zł (trzysta sześćdziesiąt dziewięć złotych).
Postanowieniem z dnia 4 lutego 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku przyznał D. F. prawo pomocy w zakresie obejmującym m.in. ustanowienie radcy prawnego. Stosownie do powyższego Okręgowa Izba Radców Prawnych w B. wyznaczyła do prowadzenia niniejszej sprawy radcę prawnego M. W. (k. 38).
Radca prawny M. W. brała udział w postępowaniu I-instancyjnym oraz sporządziła odpowiedź na skargę kasacyjną i opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, wnosząc o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego, oświadczając jednocześnie, że koszty te nie zostały opłacone ani w części ani w całości (k. 80,110-112).
Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 j.t.) wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Na wstępie należy podnieść, iż z dniem 2 listopada 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715) i z tym dniem rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805) oraz rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.) przestały obowiązywać. Jednakże na mocy § 22 nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W niniejszej sprawie I instancja zakończyła się w dniu 5 maja 2015 r. (data wydania wyroku), w związku z powyższym wniosek o wynagrodzenie za czynności dokonane w I instancji oraz odpowiedź na skargę kasacyjną należy rozpoznać na podstawie przepisów z 2002 r., zaś wniosek o wynagrodzenie za czynności dokonane w II instancji tj. opinię o braku podstaw do wniesienia skargi po wydaniu drugiego wyroku (23 lutego 2017 r.) po wejściu w życie nowego rozporządzenia, należy rozpoznać na nowych zasadach.
Stosownie do § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości
z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.) -
w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji stawkę minimalną w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna –oblicza się na podstawie § 6 cytowanego rozporządzenia.
W niniejszej sprawie wartość przedmiotu sprawy wynosi 1.519,25 zł, w związku z tym zgodnie z § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, stawka minimalna w niniejszej sprawie wynosi 600 zł. Stawkę tę zgodnie z § 2 ust. 3 powołanego wyżej rozporządzenia podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności (23 %), co daje w sumie łączną kwotę 738 zł.
Należy mieć również na uwadze, iż zgodnie z uchwałą składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2012 r., II FPS 4/12 art. 204 i art. 205 § 2 - 4 w zw. z art. 207 § 1 p.p.s.a. wraz z właściwymi przepisami odrębnymi, do których odsyła art. 205 § 2 i 3 tej ustawy, stanowią podstawę do zasądzenia zwrotu kosztów za wniesienie sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną. W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skoro rozporządzenie wykonawcze nie zawiera wszystkich czynności procesowych, dających podstawę do przyznania wynagrodzenia ustanowionemu przez stronę pełnomocnikowi, pełnomocnikowi temu należy przyznać wynagrodzenie na podstawie stawki opłat przewidzianej w rozporządzeniu dla czynności o najbardziej zbliżonym rodzaju. Tego rodzaju lukę extra legem należy wypełnić w drodze wnioskowania przez analogię i przyjąć, że za taką czynność przysługuje opłata według stawki za czynność o najbardziej zbliżonym rodzaju. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale tej stwierdził też, że chociażby pobieżna analiza czynności procesowej, jaką jest wniesienie sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną wskazuje, że swym charakterem najbardziej zbliżona jest do czynności sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej.
Zgodnie natomiast z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b w/w rozporządzenia - w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji stawka minimalna za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, jeżeli sprawę prowadził ten sam radca prawny w drugiej instancji, wynosi 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, nie mniej niż 120 zł. Zatem biorąc pod uwagę, że stawka minimalna określona w pkt 1 w niniejszej sprawie wynosi 600 zł, stawka za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną wynosi 300 zł. Stawkę tę zgodnie z § 2 ust. 3 powołanego wyżej rozporządzenia podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności (23 %), co daje kwotę 369 zł.
Jeżeli chodzi natomiast o opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej złożoną już po ponownym rozpoznaniu sprawy to stosownie do § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715) - w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji opłata za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, jeżeli sprawę prowadził ten sam radca prawny w drugiej instancji, wynosi 50 % opłaty określonej w pkt 1 (tj. w sprawie niniejszej 600 zł), nie mniej niż 120 zł, co daje kwotę 300 zł.
Stawkę tę zgodnie z § 4 ust. 3 powołanego wyżej rozporządzenia podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności (23 %), co w konsekwencji daje kwotę 369 zł.
Mając na uwadze niezbędny nakład pracy pełnomocnika, charakter przedmiotowej sprawy oraz wkład pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia należy uznać, że łącznie kwota 1.476 zł wynagrodzenia jest adekwatna do jego udziału w niniejszym postępowaniu.
W tej sytuacji, stosując przepisy art. 250 § 1ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a, § 6 pkt 3, §14 ust. 2 pkt 2 lit. b, § 2 ust. 3 cytowanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, a także § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 4 ust. 3 i § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715), orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło