II SA/Bk 430/17

PostanowienieWSA w Białymstoku2017-06-29

Skład orzekający: Referendarz sądowy Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżących, prowadzących gospodarstwo rolne z miesięcznym dochodem około 500 zł i nieposiadających oszczędności, uzasadnia przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącym prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że ich trudna sytuacja materialna, wynikająca z niskich dochodów z gospodarstwa rolnego i braku oszczędności, uniemożliwia im poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Sytuacja ta została oceniona w świetle przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczących prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący S. J. P. i D. P. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej kary grzywny za odmowę okazania przedmiotu oględzin. Podnieśli, że utrzymują się z gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha przeliczeniowych, z którego miesięczny dochód wynosi około 500 zł, nie uzyskują dopłat unijnych, a ich majątek to dom, nieruchomość rolna, budynki gospodarcze, maszyny rolnicze i bydło. Nie posiadają oszczędności ani przedmiotów wartościowych, a ich miesięczne wydatki obejmują m.in. opłaty za media, podatki, składki na ubezpieczenie społeczne rolników i ubezpieczenie gospodarstwa.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącym prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. J. P. i D. P. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] kwietnia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary grzywny za bezzasadne odmówienie okazania przedmiotu oględzin p o s t a n a w i a przyznać skarżącym prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. D. P. i S. J. P. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych (k. 40). Skarżący podnieśli, iż wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe. Rodzina skarżących utrzymuje się z pracy na gospodarstwie rolnym o powierzchni [...] ha przeliczeniowych ([...] ha fizycznych grunty rolne; [...] ha fizycznych grunty leśne), a dochód miesięczny z tego tytułu kształtuje się średnio na poziomie 500 zł. Wnioskodawcy nie uzyskują dopłat unijnych. Na majątek skarżących składa się dom o powierzchni [...] m2 oraz w/w nieruchomość rolna, a także [...] budynków gospodarczych oraz podstawowe maszyny rolnicze z lat 80 – tych, ciągnik i [...] sztuk bydła. Wnioskodawcy podali również, że nie posiadają żadnych zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu swego stanowiska podnieśli, iż dochód z gospodarstwa rolnego uzyskiwany jest ze sprzedaży bydła. Wydatki skarżących przedstawiają się następująco: woda – 36,81 zł, energia elektryczna – 114,89 zł, podatek za śmieci – 26 zł, podatek od nieruchomości – 32 zł kwartalnie, KRUS – 261 zł miesięcznie, opał – własne drzewo, ubezpieczenie gospodarstwa rolnego – 344 zł rocznie (k. 49-50). Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna Państwa P. uzasadnia tezę, iż nie są oni w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że sytuacja materialna skarżących uzasadnia przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawcy prowadzą wspólnie gospodarstwo domowe, a uzyskiwany przez nich miesięczny dochód z prowadzonego gospodarstwa rolnego wynosi około 500 zł. Rodzina skarżących posiada gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha przeliczeniowych ([...] ha fizycznych grunty rolne; [...] ha fizycznych grunty leśne). Wnioskodawcy nie uzyskują dopłat unijnych. Na majątek skarżących składa się dom o powierzchni [...] m2 oraz w/w nieruchomość rolna, a także [...] budynków gospodarczych oraz podstawowe maszyny rolnicze z lat [...] – tych, ciągnik i [...] sztuk bydła. Niski comiesięczny dochód nie zawsze wystarcza im na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych. Skarżący nie posiadają żadnych oszczędności. Przedstawione okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu rodziny skarżących, a także brak zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżący nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło