II SA/Bk 431/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 05 października 2004 r. sprawy ze skargi B. i W.H. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia oświadczenia o wyborze dla dziecka imienia 1.uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą jej wydanie decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w B. z dnia [...] maja 2004r. Nr [...], 2.stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Wojewody P. na rzecz skarżących B. i W.H. kwotę 100 (słownie sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w B. decyzją z dnia [...] maja 2004 r., powołując się na art. 50 ust. 1 ustawy – Prawo o aktach stanu cywilnego z dnia 29 września 1986 r. (Dz.U.Nr 36, poz. 180 z poźn. zmianami) odmówił przyjęcia oświadczenia o wyborze dla dziecka skarżących B. i W.H. imienia "Kuba". Organ stwierdził, iż imię to jest zdrobnieniem imienia "Jakub" i dlatego oświadczenie o nadaniu dziecku tego imienia nie może być przyjęte. W odwołaniu od tej decyzji małżonkowie H. zakwestionowali uznanie organu, iż imię "Kuba" jest zdrobnieniem imienia "Jakub". Podnieśli, iż nie zostało oficjalnie dowiedzione, że wybrane przez nich imię jest zdrobnieniem imienia "Jakub". Wyrażone opinie o tym imieniu – jakoby było zdrobnieniem – są przeważnie pojedyncze i pochodzą sprzed paru lat. Odwołujący się wskazali, iż punkt 4 rozdziału II "Zaleceń dla urzędów stanu cywilnego dotyczących nadawania imion dzieciom osób obywatelstwa i narodowości polskiej" (opublikowanych w "Komunikatach Komisji Kultury Języka Komitetu Językoznawstwa PAN Nr 1(4)/1996) brzmi: " Nie powinno się nadawać imion zdrobniałych, powszechnie używanych nieoficjalnie, jak np. Jaś, Wiesiek. Natomiast można nadać dziecku imię z pochodzenia zdrobniałe, skrócone, ale współcześnie odczuwane jako imię samodzielne, np. Betina, Lena, Nina, Rita". Wojewoda P. po rozpoznaniu powyższego odwołania decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. Organ odwoławczy przytoczył brzmienie art. 50 ust 1 ustawy – Prawo o aktach stanu cywilnego i stwierdził, że zastosowanie tego przepisu w sprawie niniejszej wymagało oceny czy wskazane przez skarżących imię "Kuba" jest zdrobniałą formą imienia, czy nie jak wnosili skarżący. Przy dokonywaniu oceny organ urzędu stanu cywilnego może zasięgać opinii Rady Języka Polskiego, działającej przy Prezydium Polskiej Akademii Nauk. Argument skarżących, iż nie zostało oficjalnie dowiedzione, że imię "Kuba" jest zdrobnieniem imienia "Jakub" jest nietrafny. Rada Języka Polskiego bowiem kilkakrotnie wydawała opinię stwierdzającą, iż imię "Kuba" jest zdrobniałą formą imienia "Jakub". Wojewoda przytoczył fragmenty treści tych opinii dodając, iż wskazywany przez skarżących fakt nienegowania imienia "Kuba" przez inne urzędy stanu cywilnego, nie ma w sprawie znaczenia albowiem każdy organ samodzielnie rozstrzyga indywidualne sprawy. Przyjęcie oświadczenia o nadaniu dziecku imienia w formie zdrobniałej naruszyłoby treść art. 50 ust 1 ustawy – Prawo o aktach stanu cywilnego i dlatego orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. W skardze na tę decyzję wniesionej do sądu administracyjnego przez rodziców dziecka zostało podkreślone raz jeszcze, iż Rada Języka Polskiego dopuszcza nadawanie imion z pochodzenia zdrobniałych, ale funkcjonujących jako samodzielne. Skarżący powołali się na dołączoną przez nich opinię Komitetu Językoznawstwa PAN Komisji Kultury Języka z 1997 r. wyrażającą stanowisko iż imię "Kuba", wywodzące się od imienia "Jakub" funkcjonuje jako niezależne imię. Po raz kolejny skarżący wskazali też na odmienną praktykę innych niż białostocki urzędów stanu cywilnego i zaakcentowali, że nadanie imienia dziecku jest prawem rodziców wynikającym z atrybutów władzy rodzicielskiej. Podnosząc powyższe skarżący wnieśli o uchylenie decyzji. Wojewoda P. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu. Bezspornym jest, iż nadanie dziecku imienia jest atrybutem władzy rodzicielskiej. Rodzice przy wyborze imienia dla dziecka mają prawo kierować się różnymi motywacjami (tradycją rodzinną, wzorcami osobowymi, modą imienniczą, komunikacyjną przydatnością imienia), a ich wybór może podlegać weryfikacji wyłącznie z przyczyn wyczerpująco wskazanych w art. 50 ust. 1 ustawy z 29 września 1986 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz.U.Nr. 36, poz. 180 z późniejszymi zmianami). Przepis ten stanowi, iż kierownik urzędu stanu cywilnego odmawia przyjęcia oświadczenia o wyborze dla dziecka więcej niż dwóch imion, imienia ośmieszającego, nieprzyzwoitego, w formie zdrobniałej oraz imienia niepozwalającego odróżnić płci dziecka. Katalog przyczyn odmowy przyjęcia oświadczenia rodziców o wyborze imienia dla dziecka jest katalogiem zamkniętym, nie podlegającym rozszerzającej wykładni. Każdy przypadek uznania wskazanego przez rodziców imienia za mieszczący się w katalogu wyżej wskazanych przyczyn odmowy przyjęcia oświadczenia o wyborze imienia, wymaga uzasadnienia nie pozostawiającego jakichkolwiek wątpliwości, iż imię to z racji cech wskazanych w przepisie nie może być wpisane do aktu stanu cywilnego. Z art. 14 ust 1 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz.U.Nr 90, poz. 999 z późn. zmianami) wynika, iż organy administracji publicznej, w tym i kierownicy urzędów stanu cywilnego, mając wątpliwości dotyczące użycia języka polskiego w toku czynności urzędowych, mogą zasięgać opinii Rady Języka Polskiego. Stanowisko rady ma charakter wyłącznie opiniodawczo-doradczy. Przenosząc te ogólne uwagi na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż odmowa przyjęcia oświadczenia skarżących o nadaniu ich synowi imienia "Kuba" nie jest przekonująca. Organy obu instancji, orzekające w sprawie, przypisały bowiem zbyt znaczącą rolę stanowisku wyrażonemu w kwestii imienia "Kuba" przez instytucję opiniodawczo-doradczą, nie wczytując się zresztą przy tym głębiej w treść wypowiedzi Rady Języka Polskiego. Aczkolwiek przedstawiciele rady formalnie w ostatnim czasie opowiedzieli się za oficjalnym nienadawaniem imienia "Kuba" jako zdrobnieniu imienia "Jakub", to jednakże przyznali fakt, iż imię "Kuba" bywa ostatnio używane jako samodzielne i nadawane oficjalnie. W znajdujących się w aktach administracyjnych "Zaleceniach dla urzędów stanu cywilnego dotyczących nadawania imion dzieciom osób obywatelstwa polskiego i narodowości polskiej", którymi to zaleceniami kieruje się też Rada Języka Polskiego przy opiniowaniu imion, zawarte jest przy tym stwierdzenie, iż zakaz nadawania imion zdrobniałych dotyczy zdrobnień powszechnie używanych nieoficjalnie, jak np. Jaś, Kasia, Lonia, Wiesiek (zdaniem sądu tzw. spieszczeń), natomiast można nadać dziecku imię z pochodzenia zdrobniałe, skrócone, ale współcześnie odczuwane jako imię samodzielne np. Betina, Lena, Nina, Rita. Powyższe w połączeniu z tym, że imię "Kuba" jest imieniem wpisywanym oficjalnie do ksiąg stanu cywilnego w wielu innych urzędach stanu cywilnego na terenie Polski (co wskazują skarżący, nie neguje organ, przyznaje Rada Języka Polskiego i potwierdzają znane powszechnie z mediów osoby noszące to imię), pozwala uznać, iż imię "Kuba" rzeczywiście – jak podawała poprzedniczka Rady Języka Polskiego – Komisja Kultury Języka w piśmie z 1997 r. złożonym przez skarżących – zerwało więź ze swoją podstawą, usamodzielniło się i zaczęło funkcjonować niezależnie. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 50 ust. 1 Prawa o aktach stanu cywilnego i dlatego podlegała uchyleniu (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "a" ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U.Nr. 153, poz. 1270). Uwzględnienie skargi skutkowało obligatoryjnym orzeczeniem o niewykonywaniu decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku (art. 152 w/w ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) oraz orzeczeniem o zasądzaniu od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania sądowego (art. 200 w zw. z art. 210 § 1 w/w ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).