II SA/Bk 431/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych sprawy ze skargi A. O. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] kwietnia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej p o s t a n a w i a odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. , A. O. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając we wniosku, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie niniejszej, z uwagi na śmierć męża i utratę około 70% dochód ich gospodarstwa domowego. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, iż prowadzi obecnie samodzielne gospodarstwo domowe i uzyskuje dochód z tytułu emerytury w kwocie 2.020,43 zł oraz wynajmu lokalu użytkowego w kwocie 2.745 zł. Wnioskodawczyni posiada dom o powierzchni [...] m2 (wartości 700.000 zł), mieszkanie o powierzchni [...]m2 (wartości 990.000 zł), lokal użytkowy o powierzchni [...]m2 (wartości 600.000 zł) oraz współwłasność [...] nieruchomości, samochód osobowy wartości 25.000 zł, a także oszczędności w kwocie 30.000 zł. Rodzina skarżącej ma zaciągnięty kredyt na kwotę 700.000 zł. Na miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem składa się opłacenie: raty kredytu – 3.900 zł, kosztów stałych – 1.800 zł oraz czynszu za lokal użytkowy – 1.143 zł (k. 21-22,26-27). Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa, zatem ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądamiadministracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W złożonym oświadczeniu skarżąca wykazała, iż obecnie prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, bowiem jej mąż zmarł. Z tego tytułu wnioskodawczyni utraciła 70% dochodów swojej rodziny. Źródło miesięcznego utrzymania skarżącej stanowi dochód z emerytury oraz wynajmu lokalu użytkowego w łącznej kwocie 4.765,43 zł. Wnioskodawczyni posiada dom o powierzchni [...] m2 (wartości 700.000 zł), mieszkanie o powierzchni [...] m2 (wartości 990.000 zł), lokal użytkowy o powierzchni [...] m2 (wartości 600.000 zł) oraz współwłasność [...] nieruchomości, samochód osobowy wartości [...] zł, a także oszczędności w kwocie 30.000 zł. Rodzina skarżącej ma zaciągnięty kredyt na kwotę 700.000 zł. Na miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem i opłaceniem kredytu skarżąca wydaje kwotę około 6.843 zł. Na podstawie danych zawartych we wniosku należy stwierdzić, iż posiadanie przez skarżącą stałego źródła dochodu w wysokości 4.765,43 zł mimo posiadanych wydatków na kwotę 6.843 zł, posiadany majątek na łączną kwotę 2.310.000 zł w postaci domu, mieszkania, lokalu użytkowego, samochodu, a także oszczędności w kwocie 30.000 zł pozwalają na uznanie, iż skarżąca jest w stanie pokryć pełne koszty sądowe w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do uiszczenia wpisu w kwocie 3.750 zł (k. 13). Niewątpliwie śmierć małżonka skarżącej oraz utrata jego dochodu pogorszyła sytuację materialną skarżącej, niemniej jednak posiadanie majątku na kwotę ponad 2.000.000 zł oraz oszczędności na kwotę 30.000 zł nie pozwala na pozytywne rozpatrzenie wniosku. Co do zasady bowiem prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody i posiadają zgromadzone oszczędności, w wysokości znacznie przewyższającej kwotę ewentualnych kosztów sądowych. Niewątpliwie koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część posiadanych dochodów powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawczyni natomiast nie udowodniła zaistnienia takiej okoliczności. W tym stanie rzeczy pokrycie przez skarżącą kosztów sądowych w niniejszej sprawie nie doprowadzi do powstania niedostatku w jej utrzymaniu, przeciwnie mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawczyni. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.