II SA/Bk 433/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant Katarzyna Luto-Kojło, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 września 2009 r. sprawy ze skargi R. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie Burmistrza W. z dnia [...] marca 2009 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienia nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącego R. O. kwotę 117 (słownie: sto siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r., znak [...], po rozpatrzeniu zażalenia R. O., utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza W. z dnia [...] marca 2009 r., znak [...] w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na zmianie sposobu użytkowania istniejącego budynku gospodarczego na warsztat mechaniki pojazdowej, na działce nr [...], położonej w D. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne: W dniu 23 stycznia 2009 r. przedsiębiorstwo R. Z. M. P. M. P. wystąpiło z wnioskiem do Burmistrza W. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na zmianie sposobu użytkowania istniejącego budynku gospodarczego na warsztat mechaniki pojazdowej, na działce nr [...], położonej w D., gmina W. Postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r., znak [...] Burmistrz W. stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko opisanego wyżej przedsięwzięcia. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 70 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, planowane zamierzenia zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek przeprowadzenia oceny na środowisko ustalany jest po uprzednim zasięgnięciu opinii organu do spraw ochrony środowiska i państwowego powiatowego inspektora sanitarnego. Burmistrz W. podniósł, iż w opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. należało stwierdzić obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, natomiast organ ochrony środowiska, czyli w tym przypadku Starosta B. nie widzi takiej potrzeby. W ocenie Burmistrza W. analiza przedłożonych materiałów dokonana pod katem oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko i z uwzględnieniem szczegółowych uwarunkowań zawartych w art.63 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz § 4 i 5 rozporządzenia, prowadzi do wniosku, iż realizacja i eksploatacja warsztatu mechaniki pojazdowej nie będzie znacząco oddziaływać na środowisko, a zatem nie wymaga przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko. Na powyższe postanowienie zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. wniósł R. O. W zażaleniu podniósł, iż właściciel nieruchomości samowolnie dokonał zmiany sposobu użytkowania garażu na warsztat samochodowy, o czym świadczy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. o wstrzymaniu użytkowania budynku gospodarczego, jako zakładu naprawy samochodów, a także pismo Państwowej Inspekcji Pracy – Okręgowego Inspektoratu Pracy w B. Ponadto skarżący zarzucił, że wydając zaskarżone postanowienie Burmistrz W. nie przeprowadził analizy wniosku inwestora i nie uwzględnił uwarunkowań określonych w § 5 rozporządzenia. Postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r., znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż planowane przedsięwzięcie należy do inwestycji mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Rozstrzygnięcie zaś kwestii co do obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko pozostawione zostało uznaniu organu administracji publicznej właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W ocenie organu II instancji Burmistrz W. dokonał prawidłowej analizy wniosku inwestora pod kątem uwarunkowań określonych w art. 63 ust. 1 ustawy. Świadczy o tym treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, które zgodnie z art. 65 ust. 3 ustawy, zawiera informacje o uwarunkowaniach określonych w art. 63 ust. 1 ustawy, uwzględnionych przez organ I instancji przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniósł R. O. Zdaniem skarżącego rozstrzygnięcie organów obu instancji wydane zostały z naruszeniem prawa. W ocenie skarżącego, to naruszenie polega na stwierdzeniu braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko bezprawnie wybudowanego i użytkowanego zakładu mechaniki samochodowej, istniejącego na nieruchomości sąsiadującej z działkami, które zgodnie z ostatecznymi decyzjami Burmistrza W. przeznaczone są pod zabudowę dwoma jednorodzinnymi budynkami mieszkalnymi. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej w dalszej części p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną, a podstawowym kryterium kontroli jest zgodność zaskarżonego aktu z prawem. Badając legalność zaskarżonego postanowienia, w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, iż została ono wydane z naruszeniem prawa, uzasadniającym konieczność jego uchylenia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Wprawdzie zgodzić się trzeba z organem II instancji, iż rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ma cechy rozstrzygnięcia mieszczącego się w zakresie uznania administracyjnego, jednakże uznanie nie upoważnia do działania dowolnego - organ ma bowiem obowiązek zgromadzenia i wszechstronnego zbadania materiału dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego, a następnie wydanie orzeczenia o treści przekonującej pod względem faktycznym i prawnym. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie organy obu instancji z tak określonego obowiązku nie wywiązały się albowiem poczynione przez nie ustalenia nie wyjaśniają w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności w sprawie, czym naruszono art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Okoliczności, jakie organ stwierdzający obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko winien brać pod uwagę, określa art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 ze zm.). Do wskazanych tam uwarunkowań ustawodawca zaliczył m.in. usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego – uwzględniające obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000 oraz pozostałe formy ochrony przyrody (art.63 ust.1pkt 2 lit. e ustawy). Jak wynika z akt sprawy na obszarze planowanego przedsięwzięcia nie występują obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000 oraz pozostałe formy ochrony przyrody. Nie sposób jednak pominąć faktu, iż w odległości ok. 50 m od planowanej inwestycji znajduje się obszar specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 "Puszcza Knyszyńska", a w odległości ok. 1,3 km w kierunku południowo – wschodnim specjalny obszar ochrony siedlisk Natura 2000 "Ostoja Knyszyńska". Poza tym inwestycja zlokalizowana jest w otulinie Parku Krajobrazowego Puszczy Knyszyńskiej. W tym miejscu wymaga podkreślenia, że oceny potencjalnego, bezpośredniego lub też pośredniego wpływu projektowanego przedsięwzięcia na stan obszaru Natura 2000 należy dokonywać nie tylko dla zamierzeń inwestycyjnych, których realizacja będzie mieć miejsce w granicach takiego obszaru, ale również podejmowanych poza nim, a czasem oddalonych na znaczną odległość. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji stwierdziły jedynie, iż planowane przedsięwzięcie nie powinno oddziaływać na te obszary, jednakże nie wyjaśniły na jakiej podstawie i w oparciu o jakie okoliczności sformułowany został powyższy wniosek. Takie zaś lakoniczne opinie organów w żadnym wypadku nie mogą zastąpić obowiązku przeprowadzenia rzeczowej analizy oddziaływania projektowanej inwestycji w odniesieniu do siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony został wyznaczony obszar "Natura 2000". W szczególności organy nie zbadały poziomu emisji hałasu i zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego, w zasięgu oddziaływania których mogą znaleźć się przedmiotowe obszary ochronne. Organy nie wyjaśniły też, czy przepisy wewnętrzne (regulaminowe) Parku Krajobrazowego Puszczy K. dopuszczają w ogóle realizację przedsięwzięcia w jego pobliżu, a jeśli tak, to czy precyzują minimalną odległość w jakiej znajdować się winno planowane zamierzenie inwestycyjne. Zgodnie z art.63 ust.1 pkt2 lit. d cytowanej wyżej ustawy organ stwierdzający obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko winien brać pod uwagę obszary objęte ochroną, w tym strefy ochronne ujęć wód i obszary ochronne zbiorników wód śródlądowych. W przedmiotowej sprawie organy jedynie zdawkowo odniosły się do tej kwestii, wskazując iż ze względu na swój charakter i skalę oraz zastosowanie urządzeń oczyszczających powstające na terenie zakładu ścieki, w tym wody opadowe, realizacja zamierzenia nie wpłynie negatywnie na strefę ochronną Głównego Zbiornika Wód Podziemnych nr [...]– "Pradolina Rzeki S". W ocenie Sądu takie twierdzenia organów obu instancji, nie poparte żadnymi konkretnymi ustaleniami, w szczególności dotyczącymi poziomu ilości ścieków jakie emitować ma planowany warsztat mechaniki pojazdowej, uznać trzeba za niewystarczające, nie pozwalają bowiem na jednoznaczną ocenę, iż zamierzone przedsięwzięcie nie będzie miało negatywnego wpływu na Zbiornik Wód Podziemnych. Powyższe, istotne uchybienia, powodują konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia jak i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Nie przesądzając rozstrzygnięcia organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organ ustali, uwzględniając uwagi poczynione przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu, czy wobec usytuowania przedsięwzięcia w pobliżu obszarów ochronnych Natura 2000 oraz strefy ochronnej Głównego Zbiornika Wód Podziemnych nr [...] – "Pradolina Rzeki S.", nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. Prawidłowo przeprowadzone postępowanie winno następnie znaleźć odzwierciedlenie w rozstrzygnięciu i jego uzasadnieniu, sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 k.p.a. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Konsekwencją uwzględnienia skargi było stwierdzenie, że zaskarżone postanowienia nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku – art. 152 ustawy p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisu art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).