II SA/Bk 434/08

PostanowienieWSA w Białymstoku2008-08-28

Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, gdy sprawa dotyczy odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego, a ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalnia strony z kosztów w sprawach z zakresu pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jeśli sprawa dotyczy odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego, ponieważ zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, strony w takich sprawach są ustawowo zwolnione z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W związku z tym postępowanie w tej części podlega umorzeniu. Natomiast prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może zostać przyznane, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co zostało wykazane przez wnioskodawczynię ze względu na niskie dochody i ponoszone wydatki.
Stan faktyczny
M. T. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie dotyczącej odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. Wnioskodawczyni podała, że jej miesięczny dochód dwuosobowej rodziny wynosi 1075,21 zł, a jej majątek ogranicza się do mieszkania. Sąd wezwał ją do uzupełnienia informacji dotyczących dochodów syna i jego rodziny oraz ponoszonych wydatków. Po uzupełnieniu wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w części dotyczącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Referendarz sądowy Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego postanawia 1. umorzyć postępowanie w części dotyczącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. M. T. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (k. 6) podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z pełnoletnim synem E. T. Wnioskodawczyni nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. W skład majątku skarżącej wchodzi mieszkanie o powierzchni [...] m². Źródło miesięcznego utrzymania dwuosobowej rodziny stanowi łączna kwota 1075,21 zł, w tym zasiłki: [...] - 100 zł i [...] – 238,50 zł przyznane M. T. oraz świadczenia: m. – 240 zł, na w. – 100 zł i s. – 396,71 zł uzyskiwane przez E. T. W uzasadnieniu wnioskodawczyni podkreśliła, iż jest osobą niepełnosprawną (k. 6-7). Pismem z dnia [...] sierpnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wezwał M. T. do złożenia oświadczenia, w którym należało wskazać: wysokość dochodu uzyskiwanego przez syna wnioskodawczyni E. T. i jego współmałżonkę, należało przy tym określić z jakiego tytułu jest ten dochód; ponoszone miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem skarżącej oraz osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym z jednoczesnym podaniem ich wysokości (np. opłaty ponoszone za prąd, wodę, telefon, czynsz, zakup żywności, lekarstwa, opiekę medyczną itp.), należało przy tym określić rodzaj i wysokość pomocy udzielanej synowi i jego rodzinie (k. 9). W odpowiedzi na powyższe wezwanie M. T. oświadczyła, iż małżonka E. T. jest studentką pozostającą na utrzymaniu rodziców, dochody syna skarżącej zostały podane w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wydatki miesięczne rodziny stanowią: czynsz – 243,09 zł; woda – 21,88 zł; prąd – 39,04 zł oraz koszty związane z leczeniem od 30 zł do 100 zł. Koszty zakupu żywności pokrywane są ze środków uzyskanych z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. M. T. i E. T. pomagają sobie wzajemnie w zakresie zakupu żywności i lekarstw (k. 10). Ad. 1) Na wstępie należy odnieść się do wniosku M. T. w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Niniejsza sprawa dotyczy odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego, należy zatem do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie. W związku z tym, iż skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy. Postępowanie wszczęte tym wnioskiem na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega umorzeniu, o czym orzeczono jak w sentencji. Ad. 2) Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez M. T. podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanym przypadku M. T. dowiodła, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego – ustanowienia adwokata, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Należy bowiem stwierdzić, iż w złożonym oświadczeniu M. T. wykazała, iż miesięczny dochód dwuosobowej rodziny wynosi łącznie 1075,21 zł (zasiłek c. i zasiłek o. przyznane M. T. oraz świadczenie m., świadczenie na w. i świadczenie s. uzyskiwane przez E. T.). Wykazane wydatki miesięczne stanowią od 334,01 zł do 404,01 zł. Koszty zakupu żywności pokrywane są ze środków uzyskanych z MOPS w S.. Małżonka E. T. jest studentką pozostającą na utrzymaniu rodziców. W skład majątku skarżącej wchodzi mieszkanie o powierzchni [...] m². H. T. nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość dochodu dwuosobowej rodziny w zestawieniu z wykazanym majątkiem oraz brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż H. T. nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata w sprawie niniejszej. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło