II SA/Bk 434/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 09 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi L. P. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] kwietnia 2010 r., Nr [...] w przedmiocie nakazu dokonania rozbiórki urządzeń wodnych p o s t a n a w i a 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. L. P. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (k. 75), podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z niepracującą małżonką B. P. oraz dwójką dzieci. Jedynym źródłem utrzymania rodziny pozostaje renta chorobowa otrzymywana przez wnioskodawcę w wysokości 500 zł miesięcznie (k. 76). Uzyskiwane dochody nie pozwalają na zaspokojenie podstawowych potrzeb rodziny i terminowe pokrywanie bieżących opłat eksploatacyjnych, dlatego też skarżący jest zadłużony w kilku bankach, a także ma zajęty majątek oraz 1/3 renty przez komornika. Majątek wnioskodawcy stanowi działka z niewykończonym domem (brak doprowadzenia wody, gazu, niedokończone ogrodzenie), letnia kuchnia o powierzchni około [...] m2, grunty rolne o powierzchni [...] ha, stanowiące nieużytki oraz dziesięcioletni samochód osobowy marki R. zajęty przez komornika (k. 36 - 37). L. P. jest zadłużony w bankach (k. 26), z tytułu usług telekomunikacyjnych (k. 28) oraz w KRUS (k. 29). Z powodu istniejącego zadłużenia majątek wnioskodawcy jest przedmiotem egzekucji komorniczej (k. 30, 24). Skarżący i jego współmałżonka pozostają osobami schorowanymi, ponoszącymi znaczne wydatki na lekarstwa i opiekę medyczną - wysokość dochodu często uniemożliwia zakup koniecznych lekarstw (k. 75 - 82). Na wstępie należy odnieść się do wniosku L. P. w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 239 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W niniejszej sprawie prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 05 sierpnia 2010 r. zwolniono skarżącego od kosztów sądowych (k. 39). Zgodnie z art. 243 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postanowienie egzekucyjne. Powyższe skutkuje tym, iż wnioskodawca jest zwolniony od wszystkich kosztów sądowych, które mogą powstać, także od kosztów postępowania wywołanego ewentualnym wniesieniem skargi kasacyjnej. W związku z tym, iż skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, o czym orzeczono w punkcie I sentencji. Z uwagi na powyższe, wniosek złożony przez skarżącego podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów postępowania stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W rozpatrywanym przypadku L. P. dowiódł, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego tj. kosztów ustanowienia adwokata. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką i dwójką dzieci. Źródło utrzymania czteroosobowej rodziny stanowi 500 zł miesięcznie, kwota ta nie wystarcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb rodziny i terminowe pokrywanie bieżących opłat eksploatacyjnych, a także często uniemożliwia zakup koniecznych lekarstw. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi: działka z niewykończonym domem (brak doprowadzenia wody, gazu, niedokończone ogrodzenie), letnia kuchnia o powierzchni około [...] m2, grunty rolne o powierzchni [...] ha, stanowiące nieużytki oraz dziesięcioletni samochód osobowy marki R. zajęty przez komornika. L. P. jest zadłużony z tytułu bieżących opłat eksploatacyjnych, długów i pożyczek, a majątek wnioskodawcy jest przedmiotem egzekucji komorniczej. Skarżący oraz osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie mają zgromadzonych oszczędności. Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu tj. 500 zł pozostającego na pokrycie podstawowych potrzeb czteroosobowej rodziny skarżącego w połączeniu z wykazanym zadłużeniem, złym stanem zdrowia wnioskodawcy i jego współmałżonki oraz koniecznością utrzymania dwójki dzieci pozwalają na stwierdzenie, iż L. P. nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie II sentencji.